อบต.สายนาวังอนุรักษ์กระบือไทยตอบแทนสัตว์ผู้มีพระคุณของชาวนา | คมชัดลึก

บำรุง คะโยธา นายก อบต.สายนาวัง อ.นาคู จ.กาฬสินธุ์ กล่าวว่า ควายมีบทบาทสำคัญเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของคนไทยมาช้านาน โดยคนไทยใช้ควายเป็นแรงงานเพื่อการเกษตร การขนส่ง และการคมนาคม

 แม้แต่ "การสงคราม" ยังใช้ควายเป็นพาหนะในการต่อสู้กับข้าศึก เพราะสามารถนำมาเลี้ยง ฝึกฝนจนเชื่อง และใช้เป็นควายศึกได้ คนไทยจึงมีความรัก ความผูกพันกับควายมาอย่างลึกซึ้ง

 คนไทยจึงมีความใกล้ชิด และผูกพันกับควายมาก แต่ความสัมพันธ์ระหว่างคนกับควาย แตกต่างกันระหว่างคนกับสุนัขและแมว เพราะควายเป็น "สัตว์ที่มีบุญคุณ" ซึ่งได้รับการยอมรับเป็นอย่างสูงจากชาวนา

 อย่างไรก็ตาม เมื่อเครื่องจักรกลสมัยใหม่มีบทบาทมากขึ้นในการทำเกษตร จนทำให้การใช้แรงงานค่อยๆ หมดความสำคัญลงเรื่อยๆ จนแทบไม่มีการใช้แรงงานควายแล้วในปัจจุบัน

 การใช้แรงงานควายที่น้อยลงทำให้ "ประชากรควาย" ลดลงอย่างน่าตกใจ โดยในระยะเวลาแค่ 10 ปี ประชากรควายไทยที่เคยมีจำนวนมากถึง 5-6 ล้านตัว กลับลดลงเหลือประมาณ 2 ล้านตัวเท่านั้น

 อบต.สายนาวัง จึงได้ระดมความคิดเห็นของประชาชนภายในชุมชนเพื่อร่วมกันผลักดันให้มีการจัดตั้ง "กลุ่มอนุรักษ์กระบือไทย" ขึ้น

 ปัจจุบันกลุ่มอนุรักษ์กระบือไทย มีสมาชิกจาก 8 หมู่บ้านใน ต.สายนาวัง เข้าร่วมกว่า 50 คน และมีการอนุรักษ์ควายมากกว่า 50 ตัวแล้ว

 นายก อบต.สายนาวัง ระบุว่า อบต.สายนาวัง ได้สนับสนุนการจัดกิจกรรมอนุรักษ์ควายไทยอย่างต่อเนื่อง อาทิเช่น การประกวดควาย การแข่งขันการไถนา และกิจกรรมอื่นๆ อีกมากมาย

 แนวทางในการอนุรักษ์ คือ "ควายเป็นสัตว์ที่มีพระคุณ" ซึ่งการอนุรักษ์จะไม่ใช่ทำแค่การไถ่ชีวิตควาย แล้วนำไปเลี้ยงโดยมิได้ให้มีบทบาทหน้าที่อะไร หรือนำไปแจกจ่ายให้แก่ชาวบ้านที่ยากจนเท่านั้น

 แต่การอนุรักษ์จะต้องทำอย่างครบวงจร คือ ต้องสร้างกลไกการป้องกัน และติดตามไม่ให้เกิดการขาย หรือฆ่าควาย เพราะการไถ่ชีวิตเท่ากับเป็นการสงเคราะห์เอาบุญชั่วครั้งชั่วคราวเท่านั้น

 ส่วนการนำไปเลี้ยงให้อยู่เฉยๆ ก็จะกลายเป็นภาระของผู้เลี้ยง ขณะที่การแจกจ่ายควายให้แก่ชาวบ้านก็เป็นการดำเนินการแบบฉาบฉวย ขาดหลักประกันความมั่นคงอย่างยั่งยืน และไม่สมศักดิ์ศรีกับที่เป็นสัตว์ผู้มีพระคุณในประวัติศาสตร์ชาติไทย

 อบต.สายนาวัง จึงมีโครงการ และตั้งกลุ่มอนุรักษ์กระบือไทยขึ้น โดยเน้นการฟื้นฟู การสร้างหน้าที่ทางการเกษตรให้แก่ควาย ซึ่งจะสามารถอนุรักษ์กระบือไทยให้คงอยู่ในชนบทไทยได้อย่างยั่งยืน และสมศักดิ์ศรีกระบือไทยอย่างแท้จริง

จักรพงษ์ ระวิวรรณ