ขมน้ำตาล หวานบอระเพ็ด : โฆษณาแฝง
ขมน้ำตาล หวานบอระเพ็ด : โฆษณาแฝง : โดย...พัฒนเดช อาสาสรรพกิจ
ปัจจุบันนี้การโฆษณาสินค้าสามารถทำกันได้หลากหลายรูปแบบ ต่างจากอดีตที่มักจะโฆษณากันตรงๆ อย่างโจ่งแจ้งทั้งเนื้อหาและวิธีการ ที่จำกัดอยู่ในพื้นที่เพื่อการโฆษณาโดยเฉพาะเท่านั้น แต่เมื่อมีการเรียนรู้ถึงพฤติกรรมของมนุษย์กันมากขึ้น บรรดานักโฆษณาประชาสัมพันธ์ทั้งหลาย จึงสรรหาวิธีการโฆษณาในรูปแบบใหม่ๆ เพื่อนำมาใช้งานให้ได้ผลมากยิ่งขึ้น
การโฆษณาแฝงชนิดผูกเข้าไปกับเรื่องราวหรือเนื้อหา โดยไม่ได้อยู่ในพื้นที่หรือช่วงเวลาของการโฆษณาโดยตรง หรือที่เรียกกันทับศัพท์ว่า เป็นการโฆษณาแบบ ไทอิน ถูกนำมาใช้และได้รับความนิยมมากกับสื่อชนิดที่สามารถรับได้ทั้งภาพและเสียง โดยในประเทศไทยเริ่มรู้จักกันอย่างแพร่หลายในวงกว้าง เมื่อครั้งที่นักเล่าข่าวคนดังถูกกกล่าวหาว่างุบงิบเงินโฆษณาแฝงแบบไทอิน โดยไม่นำส่งให้สถานีโทรทัศน์เจ้าของพื้นที่จนเป็นคดีความระดับประเทศขึ้นมา
โฆษณาแฝงสามารถทำได้ในรูปแบบที่หลากหลาย เช่น ให้พิธีกรหรือตัวแสดงในรายการโทรทัศน์หรือในภาพยนตร์ สวมเสื้อหรือใช้เครื่องมือที่มีรูปรอยตราสินค้า ปรากฏอยู่บนจอหรือใช้งานให้ผู้ชมได้เห็นบ่อยๆ จนชินตา หรืออาจจะถึงขั้นมีการแสดงให้เห็นว่าผลิตภัณฑ์หรือสินค้านั้นๆ มีประสิทธิภาพสูงส่งหรือมีคุณสมบัติดี จนผู้ชมเกิดความรู้สึกว่าน่าจะหามาใช้งานบ้าง
แต่ปัจจุบันนี้การโฆษณาแฝงในภาพยนตร์ ซึ่งมีรถยนต์เป็นสินค้ากำลังถูกจับตามองอย่างใกล้ชิด เพราะนอกจากจะมีการอวดอ้างสรรพคุณว่า รถยนต์ยี่ห้อนั้นยี่ห้อนี้มีขีดความสามารถสูงสุด ถึงขั้นขับใต้น้ำแบบเรือดำได้หรือบินได้ไม่ต่างจากเครื่องบินแล้ว สิ่งที่ทำให้เกิดปัญหาขึ้นมาก็คือดันไปมีการโฆษณาแฝงเชิงเปรียบเทียบกับสินคู่แข่งอย่างไม่เป็นธรรม
ตัวอย่างเช่น รถยนต์คู่แข่งซึ่งเป็นรถสปอร์ตซูเปอร์คาร์แรงม้ามาก กลับถูกรถเก๋งที่แม่บ้านทั่วไปใช้ แถมยังมีสภาพเก่าโกโรโกโส ขับไล่ประกบแซงบนทางซูเปอร์ไฮเวย์ทั้งที่มีการไล่ล่าและหนีกันอย่างจริงจัง หรือเมื่อมีการปะทะกันระหว่างรถของพระเอกกับรถของเหล่าร้าย ซึ่งในความจริงเป็นรถยนต์คนละขนาดและชนิด ถึงขั้นที่ไม่สามารถนำมาเปรียบเทียบกันได้ แต่รถยนต์ของผู้ร้ายกลับพังพินาศย่อยยับ ในขณะที่รถยนต์ของพระเอกมีความเสียหายเกิดขึ้นเพียงเล็กน้อย
การโฆษณาแฝงเชิงเปรียบเทียบกับคู่แข่งแบบไม่มีความเป็นธรรมเช่นนี้ ทำให้ผู้ผลิตรถยนต์บางรายเริ่มยื่นเงื่อนไขให้ผู้สร้างภาพยนตร์ได้รับรู้กันแล้วว่า หากยังมีการโฆษณาเช่นที่ว่าเกิดขึ้นอีก ผู้ผลิตรถยนต์ที่รู้สึกว่าไม่ได้รับความเป็นธรรมจากโฆษณาแฝงนั้นๆ ก็จะใช้มาตรการฟ้องร้องเพื่อเรียกค่าเสียหายจากผู้สร้างภาพยนตร์
ทำให้ผู้สร้างภาพยนตร์หรือผู้ทำการโฆษณาแฝง คงจะต้องระมัดระวังในการทำงานมากขึ้น หากจะมีการเปรียบเทียบกับสินค้าคู่แข่งก็คงต้องศึกษาให้ดีว่ามีความเป็นไปได้หรือใกล้เคียงชีวิตจริงมากน้อยเพียงใด หรือท้ายที่สุดก็ต้องประกาศสรรพคุณของตัวเองให้มากจนเกินความจริงไปเลย โดยไม่ต้องไปทับถมสินค้าคู่แข่งรายอื่นเท่านั้นเองครับ
----------------------
(ขมน้ำตาล หวานบอระเพ็ด : โฆษณาแฝง : โดย...พัฒนเดช อาสาสรรพกิจ)