
ไลฟ์สตางค์...อย่าใจง่าย
สมัยนี้ทุกอย่างเต็มไปด้วยการแข่งขัน สิ่งที่ไม่เคยมีในอดีตก็มาให้ได้เห็น โรงพยาบาลโหมโฆษณา แข่งกันชูจุดขายเชี่ยวชาญโรคเฉพาะทาง จนคนป่วยงง ตัดสินใจไม่ค่อยถูกว่าจะรักษาที่ไหนดี ลามไปถึงภาคการศึกษาที่ผมอดแปลกใจไม่ได้ มหาวิทยาลัยของรัฐสร้างระบบเอนท์ให้เด็กต้อ
คงเพราะเม็ดเงินก้อนนี้มูลค่าสูงอยู่ ขนาดพ่อแม่ยังยอมกู้หนึ้ยืมสินส่งลูกเรียน หวังให้หนี้ชั้นดีประเภทนี้ออกดอกให้ผลระยะยาว ลูกหลานจะกตัญญูตอบแทนยามแก่เฒ่า
เมื่อตั้งความหวังมาก ตัวเด็กเองจะเลือกเรียนอะไร ก็ต้องคิดให้จงหนัก วิงวอนอย่าได้ใจง่าย อย่าเชื่อโฆษณาโดยไม่ได้คิดไตร่ตรองก่อน คงไม่ถูกถ้าจะให้สปอตแค่ 30 วินาทีเปลี่ยนเราทั้งชีวิต
ความยากอยู่ที่สินค้าอย่างอื่น ยังพอจะซื้อมาทดลองได้ ไม่ชอบก็ทิ้งก็เปลี่ยน อย่างเก่งก็เสียเงินไม่กี่บาท แต่การศึกษาไม่ใช่ คงคล้ายๆ กับการซื้อบ้านซื้อรถที่ต้องหาข้อมูล วิเคราะห์เหตุและผลก่อน เพราะเรียนไปแล้ว ถ้าไม่ดีหรือเลือกผิด เสียเงินไม่ว่าเสียเวลาเปล่าๆ ต้องหาที่เรียนใหม่ บางคนแย่หนักติดเพื่อน ยอมทู่ซี้เรียนจนจบสี่ปี ยิ่งลำบาก เพราะจบมาทั้งๆ ที่ตัวเองก็ไม่ชอบ
เมื่อดูโฆษณาจบ ผมแนะนำให้ใจเย็นๆ ก่อน สปอตเขาทำหน้าที่เบื้องต้นบอกให้รู้ว่ามีที่ไหนเปิดรับบ้าง ทุกที่ก็ต้องเอาจุดแข็งมาพูด เร้าอารมณ์ให้ใจคล้อยตาม แต่สมองต้องทำงานต่อด้วย
ต้องหาข้อมูลประกอบ มีเพื่อนมีญาติหรือพี่น้องให้ปรึกษาด้วย รู้จักใครที่เป็นศิษย์เก่าหรือเปล่า ลองสอบถามดู คนที่เรียนไปแล้วย่อมต้องมีประสบการณ์บอกข้อดี ข้อเสียได้
เสิร์ชเน็ตตั้งกระทู้ก็เป็นไอเดียที่ใช้ได้ เดี๋ยวก็มีคนมาตอบให้ได้คิด ได้เห็นหลายมุม หรือจะไปมหาวิทยาลัยดูลาดเลา คุยกับเจ้าหน้าที่เอาโบรชัวร์มาอ่านก็ทำได้ สิทธิ์เป็นของเรา
ไหนๆ จะสืบค้นแล้ว ก็ต้องเอาให้สุดโต่ง ลองถามเจ้าหน้าที่หรือไปกระทรวงศึกษาฯ หาสถิติของศิษย์เก่าที่จบออกไปได้งานว่าเป็นเท่าไหร่ ตัวเลขนี้พอจะเป็นดัชนีบอกคุณภาพการศึกษากลายๆ ได้บ้าง
สรุปง่ายๆ คือ ต้องสะสมข้อมูลให้ครบ ปิดประตูการตัดสินใจผิดให้หมด
ดักคอต่ออีกนิดว่า ช่วงเวลาอย่างนี้หัวใจจะหวั่นไหวและคล้อยตามเพื่อนง่าย จึงอย่าลืมหูลืมตาเชื่อหมด อย่าเห็นใครแห่เข้าที่ไหน ก็แห่ตามไป แบบไม่ได้คิดเอง หรือปรึกษาใคร
ผมเป็นเด็กมาก่อน พอจะเข้าใจได้ แต่พอโตแล้วคิดได้ว่า เพื่อนยังไงก็เป็นเพื่อน แม้ไม่เรียนที่เดียวกันตลอดชีวิต ใช่ว่าจะคบกันไม่ได้
อีกอย่าง อย่าลืมตั้งคำถามถึงคณะที่ต้องการเรียนด้วย บางภาควิชาที่เราสนใจอาจมีมหาวิทยาลัยบางแห่งเชี่ยวชาญเฉพาะด้านจริงๆ มีเครื่องมืออุปกรณ์การเรียนพร้อม จะได้โฟกัสทางเลือกให้แคบลง ไม่สะเปสะปะ หรือเดินหลงไปอีกทางหนึ่ง
พูดขนาดนี้ อย่าเพิ่งเข้าใจว่าผมรังเกียจโฆษณา เพราะผมเองก็เคยอยู่ในแวดวงนี้มาก่อน
แต่ประเด็นอยู่ที่การศึกษาในความคิดของผม ไม่ต้องอาศัยการชวนเชื่อเกินไป ไม่ต้องแข่งกันสูง คล้ายๆ กับสินค้าประเภทยาที่ต้องมีการควบคุมทางด้านการใช้ภาพ การสื่อคำพูด ไม่ให้เกินความจริง
ท่านอาจารย์ทั้งหลายก็คงเห็นด้วยกับผม ว่าการศึกษาที่ดีที่สุดไม่ใช่การยัดเยียด แต่เป็นการชี้แนะ ให้แนวทาง ให้เด็กได้ต่อยอดความคิด วิเคราะห์ ประยุกต์และตัดสินใจบนทางเลือกทิ่เวิรค์ที่สุด
แต่จะเป็นมหาวิทยาลัยอะไรก็แล้วแต่ หรือให้ครูเก่งซะขนาดไหน ขนาดระดมดอกเตอร์ทั้งประเทศมาสอน ถ้าเด็กไม่ตั้งใจ เรียนแบบส่งๆ ให้เพียงจบสี่ปี และหวังให้เครดิตของมหาวิทยาลัยเป็นใบเบิกทางหางานในอนาคต ถึงเวลาทุกอย่างก็จะฟ้องด้วยตัวมันเอง และไปไม่รอดในที่สุด
อย่างนี้เขาเรียก วัดครึ่งหนึ่ง กรรมการครึ่งหนึ่ง เพราะตัวของตัวเองก็สำคัญไม่แพ้กันครับ
ชัยพล กฤตยาวาณิชย์



