'เอช7เอ็น7'มฤตยู'หวัดนก'ตัวใหม่ | คมชัดลึก

              ตั้งแต่กลางปี 2556 ประเทศในภูมิภาคเอเชียประกาศให้เฝ้าระวังการกลับมาของไวรัสร้ายไข้หวัดนก โดยเฉพาะรัฐบาลเนปาลสั่งกำจัดไก่ไปแล้วเกือบ 3 แสนตัว เพราะการระบาดของไข้หวัดนกสายพันธุ์ตัวเก่า "เอช 5 เอ็น 1" บริเวณพื้นที่รอบกรุงกาฐมาณฑุ จากนั้นไม่นานประเทศจีนประกาศพบไข้หวัดนกสายพันธุ์ใหม่ "เอช 7 เอ็น 9" ซึ่งระบาดมาตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา พบผู้ติดเชื้อไปแล้ว 135 ราย เสียชีวิต 44 ราย ทั้งหมดอยู่ในเมืองจีน มีเพียงคนเดียวเป็นชาวไต้หวัน แต่ไม่เสียชีวิต ล่าสุดกลางเดือนสิงหาคม ที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์ฮ่องกงค้นพบว่า นอกจากไวรัสไข้หวัดนก 2 สายพันธุ์ข้างต้นแล้ว ยังมีอีกสายพันธุ์หนึ่งแอบซ่อนอยู่ในไก่ นั่นคือ "เอช 7 เอ็น 7" (Avian influenza H7N7)

              การค้นพบไวรัสหวัดนกตัวล่าสุดนี้ คณะนักวิจัยตั้งสมมุติฐานเชื้อไวรัส "เอช 7 เอ็น 7" ตัวนี้ อาจมีความรุนแรงมาก เพราะหลังจากเอาเชื้อไปทดลองกับตัวเฟอร์เร็ต สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมคล้ายตัวพังพอน ซึ่งองค์การอนามัยโลกกำหนดให้เป็นสัตว์ทดลองด้านนี้โดยเฉพาะ เนื่องจากพวกมันมีคุณสมบัติพิเศษไวต่อเชื้อไข้หวัดใหญ่ทุกชนิด ติดเชื้อง่ายตายเร็วอาการคล้ายมนุษย์ หลังจากทดลองเอาเชื้อ เอช 7 เอ็น 7 ใส่เข้าไปในตัวเฟอร์เร็ต ปรากฏว่ามันมีอาการปอดอักเสบขั้นรุนแรง หลายฝ่ายจึงกลัวว่าไวรัสหวัดนกตัวนี้จะเป็นเชื้ออันตรายตัวใหม่

              เชื้อร้ายตัวนี้ไม่ได้ถูกค้นพบครั้งแรก ย้อนไปเมื่อปี 2546 ประเทศเนเธอร์แลนด์ ตรวจพบเกษตรกร 89 คน จากฟาร์มสัตว์ปีกหลายแห่งติดเชื้อไวรัสเอช 7 เอ็น 7 แต่ไม่รุนแรงมากนัก ต่อมามีรายงานพบผู้ติดเชื้อดังกล่าวเพิ่มอีกประมาณ 2,000 ราย จากนั้นปี 2549 พบรายงานไก่ 2.5 หมื่นตัว ติดเชื้อตัวเดียวกัน แต่ไม่แพร่มาถึงมนุษย์ และปี 2551 ประเทศอังกฤษรายงานว่า มีนกติดเชื้อกว่า 2 หมื่นตัว ในปี 2552 สเปนและฮ่องกงรายงานพบในฟาร์มสัตว์ปีกบางแห่งแต่ไม่มีตัวเลขยืนยันชัดเจน เชื้อตัวนี้เงียบหายไปเกือบ 5 ปี จนกระทั่งนักวิทยาศาสตร์ข้างต้นรายงานการพบครั้งใหม่เมื่อเดือนสิงหาคม ที่ผ่านมา

              ศ.นพ.ประเสริฐ เอื้อวรากุล ผอ.สถาบันชีววิทยาศาสตร์โมเลกุล มหาวิทยาลัยมหิดล ผู้เชี่ยวชาญด้านไวรัส อธิบายว่า ไวรัสไข้หวัดนก "เอช 7 เอ็น 7" ที่ค้นพบในเมืองจีนนั้น เป็นการพบโดยบังเอิญขณะกำลังทดลองสู่มหาเชื้อไวรัสตัว "เอช 7 เอ็น 9" ในตัวไก่จากสถานที่ต่างๆ ยังไม่ถือว่ามีการระบาดของเชื้อตัวนี้ แต่เป็นตระกูลที่คล้ายกัน เชื่อว่าเชื้อสายพันธุ์นี้มีอยู่ในธรรมชาติของสัตว์ปีกทั้งนกและไก่อยู่แล้ว

              "ที่น่าเป็นห่วงคือ ตัวเชื้อไวรัสหวัดนกตัวเดิม เอช 5 เอ็น 1 มากกว่า เพราะผู้ติดเชื้อมีอัตราการเสียชีวิตสูง ปีนี้มีรายงานพบที่กัมพูชา แต่ยังไม่มากนัก เนื่องจากเป็นพื้นที่พบเชื้อตัวนี้เป็นประจำอยู่แล้ว โดยเฉพาะในหน้าฝน สำหรับเมืองไทยเชื้อตัวนี้ระบาดเมื่อปี 7-8 ปีที่แล้ว จากนั้นก็ไม่พบอีก อย่างไรก็ตาม คงต้องเฝ้าระวังต่อไป" ศ.นพ.ประเสริฐกล่าว

              จากสถิติผู้เชื้อ "ไข้หวัดนกเอช 5 เอ็น 1" ใน 15 ประเทศทั่วโลกตั้งแต่ปี 2546 นั้น ผู้ป่วยติดเชื้อทั่วโลก 622 ราย เสียชีวิต 371 ราย อัตราการเสียชีวิตร้อยละ 60 สำหรับประเทศไทยพบผู้ป่วยตั้งแต่ปี 2547-2549 จำนวน 25 ราย เสียชีวิต 17 ราย คำนวณอัตราการเสียชีวิตร้อยละ 68 ขณะที่กัมพูชาอัตราการเสียชีวิตพุ่งสูงถึง 90-100 เปอร์เซ็นต์ ตั้งแต่ปี 2548-ปัจจุบัน พบผู้ป่วย 30 ราย เสียชีวิตมากถึง 27 ราย องค์การอนามัยโลกวิเคราะห์ว่า ไวรัสหวัดนกระบาดต่อเนื่องหลายปีในกัมพูชา เนื่องจากระบบการเลี้ยงไก่และสัตว์ปีกส่วนใหญ่เป็นแบบฟาร์มเปิด รวมถึงการนิยมใช้จักรยานยนต์เพื่อเคลื่อนย้ายสัตว์ปีกจากหมู่บ้านหนึ่งไปยังอีกหมู่บ้าน

              นสพ.ธรรมนูญ ทองสุข ผู้อำนวยการส่วนโรคสัตว์ปีก สำนักควบคุมป้องกันและบำบัดโรคสัตว์ กรมปศุสัตว์ ให้ข้อมูลว่า เชื้อไวรัสตัวใหม่ "เอช 7 เอ็น 7" ที่พบในจีนนั้น ถือเป็นกลุ่มเชื้อไม่รุนแรง หมายถึงสัตว์ติดเชื้อไปแล้วไม่ถึงขั้นเสียชีวิต แค่ป่วยเป็นหวัดนิดหน่อย คล้ายกับตัว "เอช 7 เอ็น 9" คือในสัตว์จะไม่แสดงอาการมาก แต่หากเชื้อติดมาถึงมนุษย์จะมีอาการป่วยหนักและเสียชีวิตบางราย แต่อัตราการเสียชีวิตเพียงร้อยละ 30 เปรียบเทียบกับสายพันธุ์ที่มี "เอช 5" นำหน้าจะอันตรายมากกว่า เช่น ไวรัสหวัดนก เอช 5 เอ็น 1 หากไก่รับเชื้อเข้าไปมีอาการป่วยหนักและตายอย่างรวดเร็ว เมื่อใครไปใกล้ชิดคนป่วยจะติดเชื้อมาได้ง่ายเช่นกัน พร้อมกันนี้ได้อธิบายวิธีการเฝ้าระวังของกรมปศุสัตว์ว่า

              "ตอนนี้กรมเฝ้าระวังสุ่มตรวจ 27 จังหวัดติดชายแดนทั่วประเทศ เฉพาะที่มีชายแดนติดเขมรก็ 7 จังหวัดแล้ว วิธีการเก็บตัวอย่างตรวจหาเชื้อสายพันธุ์ใหม่นั้น ในฟาร์มไก่จะเพิ่มความละเอียดมากขึ้น เพราะเชื้อตัวนี้สังเกตได้ยาก คนเลี้ยงดูไม่ค่อยออกว่าไก่ป่วย จากเดิมเคยให้ส่งเป็นอุจจาระไก่มาให้ ก็เปลี่ยนเป็นเก็บจากน้ำลายทางปากแทน ทำให้โอกาสเพาะเชื้อแล้วเจอมากกว่า ขณะนี้ได้ตรวจตัวอย่างที่ส่งมาแล้ว 7,000 ชุด ยังไม่พบว่ามีเชื้อหวัดนกตัวใหม่เอช 7 เอ็น 9 หรือตัวเก่า เอช 5 เอ็น 1 ขอให้สบายใจได้ ยังไม่มีการระบาดมาถึงเมืองไทย แต่ต้องเฝ้าดูอย่างใกล้ชิด"

              ด้าน  พญ.วรยา เหลืองอ่อน หัวหน้ากลุ่มพัฒนาวิชาการ สำนักโรคติดต่ออุบัติใหม่ กรมควบคุมโรค กล่าวถึงการป้องกันโรคอุบัติใหม่จากเชื้อไข้หวัดนกสายพันธุ์ข้างต้นว่า รัฐบาลจีนสามารถควบคุมการแพร่ระบาดได้แล้ว โดยเฉพาะจากคนสู่คนนั้น มีเพียงพ่อลูกคู่หนึ่งที่ติดไวรัสเอช 7 เอ็น 9 เนื่องจากพ่อป่วยแล้วลูกสาวเฝ้าดูแลอย่างใกล้ชิดนานถึง 10 วัน ทำให้ทั้ง 2 คนเสียชีวิต ส่วนสัตว์ปีกที่พบว่ามีเชื้อตัวนี้คือ นกพิราบ และไก่ ยังไม่มีรายงานในเป็ดหรือสัตว์ปีกประเภทอื่น

              "สรุปได้ว่า หวัดนกเอช 7 เอ็น 9 เป็นโรคอุบัติใหม่ จากสัตว์สู่คน และคนสู่คน แต่พบเฉพาะในประเทศจีนกว่าร้อยคน ยังไม่แพร่ระบาดไปที่อื่น มีเพียงที่ไต้หวันอีก 1 คน การรักษาเบื้องต้นสามารถใช้ยาต้านไวรัสทามิฟลู (TAMIFLU) แบบที่ใช้กับผู้ป่วยติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ทั่วไปได้ ยังไม่มีอะไรน่าเป็นห่วง" พญ.วรยา กล่าวทิ้งท้าย

แหล่งตรวจพบ 3 สายพันธุ์ไข้หวัดนก

              เอช 5 เอ็น 1 (H5N1) : ฮ่องกง-ปี 2540

              เอช 7 เอ็น 9 (H7N9) : จีน-กุมภาพันธ์ 2556

              เอช 7 เอ็น 7 (H7N7) :  จีน-สิงหาคม 2556

สายด่วน 1555 ! แจ้งสัตว์ปีกผิดปกติ

              กรณีพบสัตว์ปีก เช่น นก ไก่ เป็ด ฯลฯ ป่วยหรือตายผิดสังเกต ให้ผู้พบเห็นปฏิบัติดังนี้

              1.ควรสวมถุงมือยาง ถ้าไม่มีอาจใช้ถุงพลาสติกหนาๆ สวมใส่มือแทนชั่วคราว

              2.เก็บซากสัตว์ส่วนหนึ่งใส่ลงในถุงพลาสติก รัดปากถุงให้แน่น ต้องไม่จับด้วยมือเปล่า ส่งให้เจ้าหน้าที่ตรวจชันสูตรหาสาเหตุการตาย

              3.ซากสัตว์ที่เหลือต้องรีบนำไปเผาหรือฝัง หากใช้วิธีฝังควรราดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อหรือโรยปูนขาว หรืออาจใช้น้ำเดือดราดก่อนกลบดินให้แน่น
 

สถานที่แจ้ง

              -ศูนย์ปฏิบัติการไข้หวัดนก กทม. 0-2354-1836 สายด่วน 1555

              -สำนักอนามัย 0-2245-4964

              -กรมปศุสัตว์ โทร.0-2653-4551-4 ต่อ 101-105

................

(หมายเหตุ : 'เอช7เอ็น7'มฤตยู'หวัดนก'ตัวใหม่ : ทีมข่าวรายงานพิเศษ)