จำนำนั้น สำคัญไฉน
ขมน้ำตาล หวานบอระเพ็ด : จำนำนั้น สำคัญไฉน : โดย...พัฒนเดช อาสาสรรพกิจ
คำว่า จำนำ เป็นคำที่คนไทยทั่วไปรู้ และเข้าใจความหมายของมันเป็นอย่างดีว่า ความหมายของมันคือการเอาทรัพย์สินหรือสิ่งของที่มีมูลค่าไปฝากไว้กับใครผู้ใดผู้หนึ่งโดยรับเอาเงินตราที่มูลค่าไม่มากไปกว่าทรัพย์นั้นกลับมา และมีระยะเวลารวมทั้งดอกเบี้ยมาเป็นตัวกำหนดเงื่อนไข เช่น ดอกเบี้ยเดือนละเท่าไหร่ และต้องมาไถ่ถอนภายในกำหนดเวลาที่ตกลงกันเอาไว้ มิฉะนั้นทรัพย์ดังกล่าวจะต้องตกเป็นของผู้รับฝากหรือผู้รับจำนำนั่นเอง
ข้อดีของการจำนำก็คือฝ่ายผู้เป็นเจ้าของทรัพย์ ยังมีโอกาสที่จะได้ทรัพย์นั้นกลับมาครอบครอง หรือหากทรัพย์สินนั้นๆ มีราคาสูงขึ้นในเวลาต่อมา ก็ยังมีโอกาสในการที่จะขายขาดทรัพย์สิน โดยได้รับเงินเพิ่มมากขึ้นกว่าเมื่อนำไปจำนำ หรือแม้แต่หากว่าราคาของทรัพย์สินนั้นตกลงมากกว่าในขณะที่ไปจำนำ ก็สามารถปล่อยให้การจำนำขาดลง ทรัพย์ก็จะตกไปเป็นของฝ่ายผู้รับจำนำได้
การจำนำจึงต่างไปจากการขายขาด เพราะว่าการขายขาดนั้นผู้เป็นเจ้าของทรัพย์ จะขาดสิทธิความเป็นเจ้าของผู้ครอบครองทันที ที่ได้รับเงินจากผู้รับทรัพย์นั้นๆ ไปครอบครองแทน ต่อให้ราคาของทรัพย์นั้นเพิ่มมากขึ้นเพียงใด เจ้าของเดิมก็ไม่สามารถนำเอาทรัพย์นั้นๆ มาเพิ่มมูลค่าให้ตัวเองได้อีกต่อไป
โรงรับจำนำแห่งแรกในประเทศไทยคือ โรงรับจำนำย่องเซี้ยง หรือย่งเซี้ยง ตั้งอยู่บริเวณสี่แยกประตูผี เป็นธุรกิจของตระกูลมโนมัยพิบูลย์ หลังจากนั้นธุรกิจโรงรับจำนำจึงแพร่หลายมากขึ้น และมีการเปิดกิจการไปทั่วประเทศ ส่วนใหญ่เป็นธุรกิจที่มีเจ้าของเป็นคนไทยเชื้อสายจีน จึงมีชื่อยี่ห้อเป็นสำเนียงจีน เช่น มั่งเชียง, เซี่ยงอัง ฯลฯ ซึ่งตั้งอยู่ในย่านสะพานควาย ที่ผมไปใช้บริการบ่อยครั้งเมื่ออยู่ในสมัยเป็นวัยรุ่น
สรุปความหมายของการรับจำนำคือ แม้ว่าเจ้าของทรัพย์สินจะเอาทรัพย์สินนั้นๆ ไปวางเป็นประกันในการรับเงินมาแล้ว แต่กรรมสิทธิ์แห่งทรัพย์นั้นยังเป็นของเจ้าของเดิมอยู่ ตราบเท่าที่เจ้าของทรัพย์ยังส่งดอกเบี้ยในเงื่อนไขที่กำหนด ซึ่งเท่ากับว่ายังแสดงเจตจำนงในการที่ยังต้องการเป็นผู้ทรงสิทธิครอบครองทรัพย์สินนั้นๆ
แต่โครงการรับจำนำข้าวของรัฐบาลหาได้อยู่ภายใต้นิยามของคำว่าจำนำไม่ เพราะเจ้าของทรัพย์คือชาวนาเมื่อนำข้าวมาแลกเป็นเงินไปแล้ว ก็ไม่เคยมีผู้หนึ่งผู้ใดมากระทำการส่งดอกเบี้ย โดยหวังผลว่าในโอกาสต่อไปจะมีการไถ่ถอนข้าว เพื่อนำกลับไปเป็นกรรมสิทธิ์ของตัวเองแม้แต่รายเดียว อีกทั้งยังไม่เคยมีการส่งดอกเบี้ย เพื่อแสดงเจตจำนงที่จะกลับมาครอบครองข้าวอีกเลย
โครงการรับจำนำข้าวของรัฐบาลจึงไม่ตรงกับความหมายหรือนิยามของคำว่ารับจำนำ แต่ความหมายตรงกับคำว่าขายขาดมากกว่า เพราะว่าราคาข้าวในตลาดจะสูงขึ้นกว่าเวลาที่รับจำนำ เจ้าของข้าวผู้ซึ่งรับเงินไปแล้ว ก็ไม่เคยหันหน้ามาสนใจไยดีในทรัพย์หรือข้าวนั้นอีกเลย ดังนั้น เพื่อไม่ให้เกิดความสับสนในใจความตามภาษาไทย โครงการรับจำนำข้าวของรัฐบาล จึงควรเปลี่ยนชื่อโครงการให้ถูกต้องว่า “โครงการรับซื้อข้าว” ตามหลักการปฏิบัติที่แท้จริง น่าจะดีและถูกต้องมากกว่าครับ
--------------------------
(ขมน้ำตาล หวานบอระเพ็ด : จำนำนั้น สำคัญไฉน : โดย...พัฒนเดช อาสาสรรพกิจ)