'ไทรน้อย'โมเดลมาตรฐาน..ศักดิ์ศรีมนุษย์ | คมชัดลึก

               "ไฟไหม้ ไฟไหม้ๆๆๆๆ.." เสียงร้องตะโกนด้วยความตื่นตระหนกดังขึ้นภายในโรงพัก สภ.ไทรน้อย หลังจากเกิดเสียงคล้ายหม้อแปลงระเบิด ราวตี 4 ของวันที่ 7 กรกฎาคมที่ผ่านมา แล้วเกิดเปลวไฟลุกลามไปยังห้องขังจนทำให้มีผู้เสียชีวิต 4 คน!!
 
               หนึ่งในห้าตำรวจที่เข้าเวรในคืนนั้น ยอมรับว่า หลังได้ยินเสียงคล้ายระเบิดบริเวณชั้น 1 แล้วเกิดเพลิงไฟลุกลามอย่างรวดเร็วจากด้านหลังห้องเก็บของ จนไปถึง "ห้องกรง" หรือห้องขัง ที่ใช้ควบคุมผู้ต้องหา แม้ตำรวจที่ประจำอยู่ที่โรงพักทั้ง 5 นาย จะพยายามใช้อุปกรณ์ถังดับเพลิงเข้าดับไฟ แต่ไม่สามารถควบคุมเพลิงไว้ได้ จึงรีบประสานเรียกรถดับเพลิงเข้ามาช่วยเหลือ ประกอบกับไฟฟ้าดับทั้งโรงพัก มีควันจากไฟไหม้ฟุ้งกระจาย ทำให้ไม่มีใครกล้าฝ่าเปลวเพลิงเข้าไปช่วยเหลือผู้ต้องขัง

               ผ่านไป 2 ชั่วโมง หลังเปลวเพลิงสงบลง จึงพบศพผู้ต้องหาชายทั้งหมดถูกไฟคลอกอยู่ภายในห้องขัง ได้แก่ 1.นายเจิด สรงภู่ อายุ 45 ปี ผู้ต้องหาคดีครอบครองอาวุธปืน 2.นายวสันต์ ศรศิลป์ อายุ 21 ปี ผู้ต้องหาคดีขับขี่รถยนต์ขณะเมาสุรา 3.นายวิสุทธิ์ คงยืน อายุ 28 ปี ผู้ต้องหาคดีครอบครองยาบ้า 44 เม็ด 4.นายจิรพงษ์ วงศ์อนันต์ อายุ 36 ปี ผู้ต้องหาคดีมีสารเสพติดในร่างกาย

               กรณีไฟไหม้สถานีตำรวจไทรน้อย จ.นนทบุรี นับเป็นเหตุการณ์สลดใจสร้างความวิตกกังวลให้แก่ญาติและผู้ต้องขังในสถานีตำรวจทั่วประเทศ แทบไม่น่าเชื่อว่า อัคคีภัยเกิดขึ้นในโรงพัก ซึ่งมีตำรวจประจำ 24 ชั่วโมงนั้น จะนำไปสู่ความสูญเสียถึง 4 ชีวิต กลุ่มนักสิทธิมนุษยชนเรียกร้องให้เร่งตรวจสอบเรื่องนี้อย่างจริงจัง พร้อมหาวิธีช่วยเหลือเยียวยาครอบครัวเหยื่อ และให้ถือเป็นกรณีตัวอย่างในการปฏิรูปห้องขังในสถานีตำรวจทั้งหมด 1,460 แห่ง ทั่วทุกภูมิภาค

               "พรเพ็ญ คงขจรเกียรติ" เจ้าหน้าที่โครงการรณรงค์ต่อต้านการทรมาน มูลนิธิผสานวัฒนธรรม วิเคราะห์เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นว่า เป็นคดีใหญ่ที่ต้องมีการไต่สวนหาสาเหตุอย่างเร่งด่วน ต้องสืบสวนให้ได้ว่า เป็นเพราะประมาท เลินเล่อ ลืม จงใจ ฯลฯ เพราะผู้ต้องหาทุกคนมีหลักสิทธิมนุษยชนคุ้มครองเหมือนคนทั่วไป ที่สำคัญคือ การตรวจสอบว่าระบบการป้องกันอุบัติเหตุหรืออุบัติภัยต่างๆ ของห้องขังในโรงพักไทรน้อยเป็นอย่างไร ใครคือผู้รับผิดชอบในการถือกุญแจมีกี่คน ได้ทำหน้าที่เฝ้าคุมผู้ต้องหาอย่างระมัดระวังหรือไม่

               "เป็นเรื่องเศร้ามากนะ เพราะพวกเขาไม่ควรโชคร้ายมาเสียชีวิตแบบนี้ ตามมาตรฐานของห้องขังในสถานีตำรวจทั่วโลก ต้องมีการระวังภัยอย่างดี อยู่ในสายตาของเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบตลอดเวลา หรือมีกล้องวงจรปิดติดตั้งเพื่อเฝ้าดู 24 ชั่วโมง ไม่ให้คลาดสายตา แต่ระบบโรงพักไทยคงไม่ดีเท่านั้น แต่ก็ไม่ควรปล่อยให้ถูกไฟไหม้ตายแบบนี้ ญาติควรจะฟ้องร้องเป็นคดีแพ่งและอาญาเพื่อเรียกค่าเสียหายและให้มีการสืบสวนเบื้องลึกทำเป็นคดีตัวอย่าง ให้โรงพักอื่นๆ ไม่ประมาทเลินเล่อแบบนี้อีก"

               นักสิทธิมนุษยชนข้างต้น เล่าประสบการณ์ดูงานห้องขังต่างประเทศให้ฟังว่า ประเทศแถบสแกนดิเนเวียและสหรัฐอเมริกาเน้นระบบความปลอดภัยและระบบสุขอนามัยของนักโทษเป็นอย่างมาก มีกุญแจคุมประตูหลายชั้น ทำระบบทางเข้าออกไม่ให้คนร้ายหนีไปได้ แบ่งเวรยามผู้รับผิดชอบกุญแจอย่างชัดเจน มีระบบป้องกันไฟไหม้ น้ำท่วม แผ่นดินไหว หรือภัยธรรมชาติอื่นๆ บางประเทศห้องคุมผู้ต้องหามีสภาพเหมือนหอพักนักศึกษาชั้นดี กรณีที่เกิดขึ้นกับโรงพักไทรน้อยคงต้องศึกษาอย่างละเอียด เพื่อเป็นตัวอย่างให้มีการสร้างระบบใหม่ในโรงพักทั่วประเทศไทย โดยเฉพาะโรงพักที่กำลังจะสร้างใหม่เป็นอาคารหลายชั้นนั้น ต้องระวังไม่ให้ทำห้องขังอยู่ชั้นบนสูง เพราะตามมาตรฐานสากลห้องขังจะอยู่ชั้นล่าง หรือชั้น 2 เท่านั้น เพื่อความสะดวกในการดูแล

               สอดคล้องกับ "ชำนาญ จันทร์เรือง" นักวิชาการด้านสิทธิมนุษยชน กรรมการองค์กรนิรโทษกรรมสากล ได้แนะนำให้ทายาทของผู้เสียชีวิตทั้ง 4 คน รีบไปแจ้งความเป็นคดีอาญา เพื่อให้หลายฝ่ายเข้ามาทำหน้าที่สืบสวนคดีนี้อย่างละเอียด พร้อมทั้งตั้งคำถามถึงโครงการก่อสร้างสถานีตำรวจใหม่ทั่วประเทศ 396 แห่ง วงเงินกว่า 5,000 ล้านบาท ว่า มีระบบเตือนภัยและประตูทางออกฉุกเฉินหรือไม่ หากเป็นโรงพักแบบเก่าอาจจะยากที่จะเปลี่ยนโครงสร้างให้มีมาตรฐาน การสร้างห้องขังที่ดีคือระบบควบคุมตัวต้องไม่โหดร้ายเกินไป แต่ต้องไม่อ่อนปวกเปียกด้วย โดยทั่วไปแล้วประเทศที่พัฒนาแล้วจะแบ่งห้องขังแยกเป็น 3 ส่วน คือ เด็ก ผู้หญิง และผู้ชาย ไม่ขังหลายคนในห้องเดียวกันจนแออัด มีอุปกรณ์ดับเพลิงวางอยู่ใกล้เคียง มีไฟบอกทางประตูฉุกเฉิน เจ้าหน้าที่แบ่งหน้าที่ดูแลชั้นนอกหรือชั้นในอย่างชัดเจน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอันตรายต่อผู้ต้องขัง เช่น กรณีต่อสู้ทำร้ายกันเอง ฆ่าตัวตาย ฯลฯ

               ขณะที่หลายฝ่ายตั้งคำถามเกี่ยบกับระบบความปลอดภัยในห้องขังโรงพักนั้น เมื่อสอบถามไปยัง พล.ต.ต.ปิยะ อุทาโย โฆษกสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ได้รับคำตอบว่า ทุกโรงพักมีแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจนในการดูแลผู้ต้องหาในห้องขัง เช่น ทุกวันตำรวจที่เข้าเวรจะต้องเดินตรวจนับจำนวนผู้ต้องขังว่าอยู่ครบหรือไม่ มีการตรวจสอบน้ำและอาหารก่อนให้กิน ใครดูแลกุญแจบ้างในวันนั้น มีการเขียนรายงานอย่างละเอียดเป็นบันทึกประจำวันด้วย ส่วนเพลิงไหม้ที่เกิดกับสถานีตำรวจไทรน้อยคงต้องรอผลตรวจสอบจากคณะกรรมการที่ตั้งขึ้นสำหรับคดีนี้โดยเฉพาะ จึงจะรู้ว่ามีช่องโหว่หรือใครประมาทเลินเล่ออย่างไร

               แม้ว่า พล.ต.ท.นเรศ นันทโชติ ผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 1 จะช่วยเหลือด้วยเงินส่วนตัวให้ญาติรายละ 5 หมื่นบาท นายสัมฤทธิ์ ด้วงโสน นายกเทศมนตรีตำบลไทรน้อย รับปากมอบเงินค่าทำศพให้ผู้เสียชีวิตรายละ 1 หมื่นบาท รวมถึงเงินช่วยเหลือจากหลายฝ่าย แต่สำหรับญาติของเหยื่อทั้ง 4 ชีวิตนั้น คงไม่เพียงพอสำหรับความสูญเสียที่เกิดขึ้นอย่างกะทันหัน อีกทางเลือกหนึ่งที่สามารถยื่นเรื่องขอความช่วยเหลือได้คือ "กองพิทักษ์สิทธิและเสรีภาพ" กระทรวงยุติธรรม ซึ่งมีเงินกองทุนช่วยเหลือเยียวยาผู้ที่ถูกละเมิดสิทธิให้ได้รับการช่วยเหลืออย่างเป็นธรรม เช่น ช่วยฟ้องคดีความ หรือ เงินเยียวยากรณีเป็นแพะในคดีอาญา หรือได้รับลูกหลงจากการปฏิบัติงานของตำรวจ ฯลฯ 

               "จันทร์ชม จินตยานนท์" ผู้อำนวยการสำนักงานช่วยเหลือทางการเงินแก่ผู้เสียหายและจำเลยในคดีอาญา กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม แนะนำว่า กรณีของผู้ต้องขัง 4 รายในโรงพักไทรน้อยที่ถูกเพลิงไหม้จนเสียชีวิตนั้น หากจะเข้าเกณฑ์ได้รับความช่วยเหลือต้องฟ้องให้เป็นคดีอาญาเสียก่อน แต่ไม่ต้องรอจนศาลตัดสินก็สามารถได้รับเงินช่วยเหลือได้เลย กรณีที่ญาติหรือทายาทไม่มีเงินฟ้องร้องคดีสามารถขอความช่วยเหลือมาได้เช่นกัน สำหรับกรณีที่พิสูจน์แล้วว่าผู้เสียชีวิตไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับคดีอาญาที่เกิดขึ้น จะได้รับค่าช่วยเหลือประมาณ 1 แสนบาทต่อราย แบ่งเป็นค่าจัดการศพ ค่าอุปการะเลี้ยงดูครอบครัว ฯลฯ นอกจากกรณีข้างต้นแล้ว ใครก็ตามที่เป็นผู้เสียหายจากคดีอาญาสามารถขอความช่วยเหลือได้เช่นกัน สอบถามรายละเอียดได้ที่หมายเลขโทรศัพท์ 0-2141-2817-8

..............................................................

(หมายเหตุ : 'ไทรน้อย'โมเดล มาตรฐาน..ศักดิ์ศรีมนุษย์ : ทีมข่าวรายงานพิเศษ)