หวั่นแมงกะพรุนน้ำจืดสูญพันธุ์
ชุมชนหนองแม่นาหวั่นนิเวศถูกทำลาย ส่งผลแมงกะพรุนน้ำจืดสูญพันธุ์ : ประภาภรณ์ เครืองิ้ว ... รายงาน
พื้นที่ป่าต้นน้ำของลำน้ำเข็ก แหล่งน้ำที่หล่อเลี้ยงชีวิตชาวบ้านในพื้นที่ตำบลหนองแม่นา อ.เขาค้อ จ.เพชรบูรณ์ เริ่มจะได้รับผลกระทบจากการบุกรุกต้นน้ำทำให้ชาวบ้านในพื้นที่เป็นห่วงเรื่องระบบนิเวศว่าจะถูกทำลายไป แม้ชาวบ้านในพื้นที่จะรวมตัวอนุรักษ์ไว้ให้ลูกหลานได้ชมความสวยงามและความอุดมสมบูรณ์ของลำน้ำเข็ก โดยเฉพาะพื้นที่ป่าของฝั่งแม่น้ำ อีกทั้งสัตว์น้ำในแหล่งน้ำอย่างแมงกะพรุนน้ำจืดที่มีแห่งเดียวในประเทศไทยก็อาจได้รับผลกระทบจนทำให้แมงกะพรุนอาจย้ายที่อยู่ หรือค่อยๆ สูญหายไป
แหล่งข่าวชาวบ้านในตำบลหนองแม่นายอมรับว่า สิ่งที่น่าเป็นห่วงคือการบุกรุกต้นน้ำเข็กโดยการนำสัตว์เลี้ยงเข้าไปเลี้ยงบนต้นน้ำ และให้วัวควายนอนในน้ำ รวมทั้งยังพบว่าวัวควายได้ถ่ายมูลลงแหล่งน้ำส่งผลให้ต้นน้ำมีสารปนเปื้อนที่อาจกระทบกับระบบนิเวศ โดยเฉพาะแมงกะพรุนน้ำจืดที่อาศัยในลำน้ำเข็ก ซึ่งสังเกตพบว่าแมงกะพรุนช่วง 1-2 ปีที่ผ่านมาลดลงอย่างเห็นได้ชัด ทั้งนี้ ชาวบ้านพบว่ามีการบุกรุกต้นน้ำมากว่า 2 ปี เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องมิได้ดำเนินการจริงจังแม้ว่ากลุ่มอนุรักษ์ป่าต้นน้ำจะเรียกร้องและทำหนังสือไปยังอุทยานแห่งชาติในพื้นที่ให้ดำเนินการแก้ปัญหาแต่ก็ไม่สามารถแก้ได้ และอีกหนึ่งสาเหตุคือปลาช็อกเกอร์ที่นำมาปล่อยในลำน้ำอาจเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้แมงกะพรุนลดลง
นายสุกฤติ กระต่ายจันทร์ หัวหน้าอุทยานแห่งชาติเขาค้อ กล่าวว่า ทั้งวัว ควายที่นำมาเลี้ยงพื้นที่ต้นน้ำส่วนใหญ่เป็นของชาวเขาซึ่งได้ผลักดันมาตลอด และสร้างความเข้าใจกับเกษตรกร โดยเฉพาะชาวเขาในพื้นที่ว่าห้ามนำสัตว์เลี้ยงมาเลี้ยงบริเวณดังกล่าว และประกาศห้ามเด็ดขาด เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2555 ที่ผ่านมา แต่จำนวนวัวควายมีกว่า 2,000 ตัว เกษตรกรจึงค่อยๆ ทยอยเคลื่อนย้ายสัตว์ออกนอกพื้นที่แหล่งน้ำ แต่ชาวบ้านร้องเรียนว่ายังมีกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์ฝ่าฝืนอยู่ โดยอุทยานจะเรียกประชุมหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าวให้จริงจังเพื่อมิให้วัวควายลงไปแช่น้ำบริเวณต้นน้ำทำลายสมดุลทางธรรมชาติ
การที่เกษตรกรนำวัวควายไปเลี้ยงบริเวณต้นน้ำนั้น เมื่อสัตว์มีการถ่ายมูลลงแม่น้ำก็จะส่งผลให้ความสมดุลของแหล่งน้ำที่สะอาดได้รับความเสียหาย ส่งผลให้ระบบนิเวศในพื้นที่เสียหาย เนื่องจากลำนำเข็กมีสัตว์น้ำอย่างแมงกะพรุนน้ำจืดอยู่ ซึ่งอาจส่งผลให้แมงกะพรุนได้รับผลกระทบกับเรื่องดังกล่าวได้
ขณะที่นายฐิติศักดิ์ กันเขตต์ นายอำเภอเขาค้อ กล่าวว่า เพิ่งมารับตำแหน่งเพียง 2 เดือน และทราบว่าในพื้นที่มีชาวบ้านนำวัวควายไปเลี้ยงพื้นที่ต้นน้ำก็เรียกประชุมหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อหามาตรการที่ทำให้กลุ่มชาวบ้านดังกล่าวนำสัตว์ออกไปเลี้ยงนอกพื้นที่ และได้มอบหมายให้หน่วยป้องกันและรักษาป่าเขาค้อของกรมป่าไม้เป็นผู้ดูแล รวมทั้งได้ส่งเจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง ส่วนกระแสข่าวว่ามีบุคคลอยู่เบื้องหลังกลุ่มชาวบ้านนั้น ในเบื้องต้นยังไม่ทราบแน่ชัด หากเป็นเรื่องจริงทางอำเภอเขาค้อก็จะดำเนินการตามกฎหมายทันทีไม่มีการละเว้น เพื่อให้พื้นที่ต้นน้ำอุดมสมบูรณ์ต่อไป ขอให้ประชาชน กำนันและผู้ใหญ่บ้านในพื้นที่ช่วยกันตรวจสอบว่ามีการนำสัตว์มาเลี้ยงบนพื้นที่ต้นน้ำหรือไม่ หากพบก็ขอให้แจ้งไปที่อำเภอทันที เพื่อจะได้ดำเนินการตามขั้นตอนต่อไป
การปล่อยสิ่งปฏิกูลของสัตว์ที่เป็นส่วนหนึ่งของการสูญพันธุ์ของแมงกะพรุนนั้นแต่ก็ไม่ใช่ทั้งหมด ยังมีอีกปัจจัยหนึ่งคือเรื่องของการใช้สารเคมีทำการเกษตรเมื่อฝนตกก็จะชะล้างสารเคมีลงแม่น้ำ ทำให้ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตของแมงกะพรุน อำเภอจึงได้จัดกิจกรรมในการส่งเสริมให้ชาวบ้านในพื้นที่ทำการเกษตรแบบปลอดสารเคมี เพื่อลดการใช้สารเคมีในพื้นที่และเป็นการช่วยกันอนุรักษ์แหล่งน้ำด้วย
สำหรับน้ำเข็กเป็นลำน้ำที่กำเนิดจากเทือกเขาเพชรบูรณ์ในเขต อ.เขาค้อ แล้วไหลผ่านอุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวงเป็นน้ำตกศรีดิษฐ์ น้ำตกแก่งโสภา เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญของ จ.พิษณุโลก และมีการไหลผ่าน อ.วังทอง ก่อนจะถูกเปลี่ยนชื่อเป็นแม่น้ำวังทองและไปรวมกับแม่น้ำน่านที่ อ.บางกระทุ่มด้วย
----------------------
(ชุมชนหนองแม่นาหวั่นนิเวศถูกทำลาย ส่งผลแมงกะพรุนน้ำจืดสูญพันธุ์ : ประภาภรณ์ เครืองิ้ว ... รายงาน)