'DNA'มนุษย์จดสิทธิบัตรไม่ได้!!
ศาลฎีกาสหรัฐ มีคำวินิจฉัยตัดสินครั้งสำคัญด้วยเสียงเอกฉันท์ว่า DNA ของมนุษย์ เป็นสิ่งที่ไม่อาจจดสิทธิบัตรได้ เพราะเป็นผลผลิตของธรรมชาติ
14 มิ.ย. 56 คำตัดสินของคณะผู้พิพากษาทั้ง 9 คนเมื่อวานนี้ ถือเป็นการสร้างความเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ หลังสำนักงานสิทธิบัตรและเครื่องหมายการค้าของสหรัฐอนุมัติการขอจดสิทธิบัตรยีนของมนุษย์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสารพันธุกรรมหรือ DNA มานานเกือบ 30 ปี
คำตัดสินมีขึ้นหลังจากนักเคลื่อนไหวยื่นเรื่องขอให้ศาลปฏิเสธการจดสิทธิบัตรยีนมนุษย์ โดยบริษัท มีเรียด เจเนติกส์ อิงค์ ในเมืองซอลต์เลคซิตี้ ซึ่งเป็นที่รู้จักจากการตรวจพบยีน BRCA ที่ทำให้เสี่ยงเป็นมะเร็งเต้านม และเพิ่งตรวจให้แองเจลินา โจลี ดาราฮอลลีวู้ดชื่อดังเมื่อเร็วๆ นี้ บริษัทอ้างสิทธิครอบครองยีนของมนุษย์ที่บริษัทแยกออกมาได้จากการตรวจทดสอบมะเร็งเต้านม และมะเร็งรังไข่ให้กับคนไข้
แต่คำตัดสินของศาลที่ร่างโดยผู้พิพากษา แคลเรนซ์ โทมัส ระบุว่า กฎของธรรมชาติ ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ และความคิดนามธรรมเป็นสิ่งที่ไม่อาจจดสิทธิบัตรได้ และในกรณี DNA ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติถือเป็นผลผลิตของธรรมชาติ จึงไม่อาจจดสิทธิบัตรได้ แต่ DNA ที่เกิดขึ้นจากการสังเคราะห์ สามารถจดสิทธิบัตรได้ เพราะไม่ได้เกิดขึ้นตามธรรมชาติ
คำตัดสินยังระบุด้วยว่า แม้มีเรียด พบตำแหน่งยีนที่ทำให้เสี่ยงเป็นมะเร็ง แต่ไม่ได้สร้างขึ้น หรือเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของยีนนั้น และไม่ได้เป็นการสร้างนวัตกรรมใหม่ จึงไม่สามารถจดสิทธิบัตรได้ แต่บริษัทยังคงมีสิทธิบัตรในส่วนวิธีการตรวจและแยกยีนที่เสี่ยงเป็นมะเร็งออกได้
ด้านสหภาพเสรีภาพพลเมืองอเมริกันหรือ ACLU ซึ่งยื่นฟ้องคัดค้านสิทธิบัตรของมีเรียด เมื่อปี 2552 เผยการเคลื่อนไหวครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถเข้าถึงการตรวจสอบทางพันธุกรรม และนักวิจัยสามารถเข้าถึงการวิจัยเรื่องนี้ โดยไม่ต้องกังวลว่าจะเป็นการละเมิดสิทธิบัตร
ที่่ผ่านมาสำนักงานสิทธิบัตร และเครื่องหมายการค้าของสหรัฐ ได้อนุมัติสิทธิบัตรแก่ยีนมนุษย์อย่างน้อย 4,000 ตัวให้กับบริษัท มหาวิทยาลัย และนักวิจัยที่ค้นพบและถอดรหัสยีนดังกล่าวได้ และคำตัดสินทำให้สำนักงานไม่สามารถออกสิทธิบัตรให้กับบริษัทที่แยก DNA จากมนุษย์ได้อีกต่อไปแล้ว แต่ยังออกสิทธิบัตรให้กับบริษัทที่สังเคราะห์ DNA จากสารเคมีในห้องแล็บ
--------------------
(หมายเหตุ : ภาพประกอบข่าว : AP)