ฟื้น'กาดมิ่งเมือง'ตลาดเก่าแก่เชียงใหม่ | คมชัดลึก

 

                         สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่และเครือข่าย 12 ชุมชนหนึ่งชมรม ได้จัดโครงการ “พื้นบ้าน ย่าน เวียงเชียงใหม่” เพื่อฟื้นฟูวิถีชีวิต ศิลปวัฒนธรรมมรดกวัฒนธรรมท้องถิ่นของเชียงใหม่ โดยนำร่อง "กาดมิ่งเมือง" ตลาดที่เป็นอาคารไม้เก่าแก่อายุกว่า 70 ปี แห่งสุดท้ายของเมืองเชียงใหม่ พร้อมจัดกิจกรรมกาดหมั้วทุกเช้าวันอาทิตย์เพื่อยกระดับเป็นตลาดโบราณในเขตเวียงเก่าให้ฟื้นคืนชีพอีกครั้งหนึ่ง

                         "สามารถ สุวรัตน์" นักวิจัยสถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวว่า โครงการ “พื้นบ้าน ย่าน เวียงเชียงใหม่” ร่วมกับเครือข่าย 12 ชุมชน และ 1 ชมรม เขตเวียงเก่าเชียงใหม่ คือ ชุมชนวัดล่ามช้าง ชุมชนวัดเชียงมั่น ชุมชนวัดพวกแต้ม ชุมชนวัดป้านปิง ชุมชนควรค่าม้าสามัคคี ชุมชนวัดพันอ้น ชุมชนวัดผ้าขาว ชุมชนวัดทรายมูลเมือง ชุมชนวัดหมื่นตูม ชุมชนวัดช่างแต้ม ชุมชน 5 ธันวา ชุมชนทิพย์เนตร ชมรมคนจ๊างม่อยฮักเจียงใหม่ รวมถึงหน่วยงานที่เข้ามาสนับสนุนหอศิลปวัฒนธรรมเมืองเชียงใหม่ สถาบันสังคมมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เครือข่ายเขียว สวย หอม กลุ่ม คน.ใจ.บ้าน โครงการโนโฟม (กลุ่มเมือง เมือง) กลุ่มรักษ์ล้านนา กลุ่มคนตัวเล็กกับการอนุรักษ์ นิตยสาร Compass จัดโครง การกาดหมั้ว กาดเมือง มีวัตถุประสงค์เพื่อร่วมอนุรักษ์ฟื้นฟูวิถีชีวิต ศิลปวัฒนธรรม มรดกวัฒนธรรมท้องถิ่นของเมืองเชียงใหม่ และให้คนในชุมชนได้มีรายได้เสริม

                         โครงการกาดหมั้ว กาดเมือง ไม่ได้มุ่งหวังเพียงแค่เพิ่มรายได้ให้ชาวบ้าน พ่อค้าแม่ค้าในชุมชนเพียงอย่างเดียว แต่มุ่งหวังให้กิจกรรมนี้เป็นพื้นที่กลางที่ชาวบ้านเวียงเก่าจะได้รวมตัวกันเพื่อทำกิจกรรม มีโอกาสมาพบปะพูดคุย แลกเปลี่ยนความรู้ ร่วมทำงานที่มุ่งเน้นการฟื้นฟู อนุรักษ์ รักษาของเก่า ของดี ภูมิปัญญาด้านอาหาร งานฝีมือ ศิลปะการแสดง และมรดกทางวัฒนธรรมในด้านวิถีชีวิตของชุมชน อาศัยกิจกรรมกาดหมั้ว กาดเมือง กาดวัฒนธรรมที่ดูแลและจัดการด้วยชุมชนเพื่อประโยชน์ของชุมชนอย่างแท้จริง ไม่ให้วิถีชีวิตเก่าๆเหล่านั้นเลือนหายไป กิจกรรม "กาดหมั้ว กาดเมือง” ยังถือเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยให้บรรลุวัตถุประสงค์ไปได้ด้วยดี

                         ทั้งนี้ โครงการกาดหมั้ว กาดเมือง เริ่มนำร่องแห่งแรกที่กาดมิ่งเมือง คนเชียงใหม่เรียกกันติดปากว่า “กาดสมเพชร” เป็นกาดโถงไม้โบราณขนาดใหญ่อายุรวมของกลุ่มอาคารอยู่ที่ 60-70 ปี จัดเป็นความโดดเด่นด้านสถาปัตยกรรมที่เหลือให้ชมเพียงแห่งเดียวและแห่งสุดท้ายในเวียงเก่าเมืองเชียงใหม่

                         "สามารถ สุวรัตน์" กล่าวอีกว่า โครงการกาดหมั้ว กาดเมือง กำหนดจัดเป็นประจำทุกวันอาทิตย์ช่วงครึ่งวันเช้า ตั้งแต่เวลา 06.00-12.00 น. เพื่อให้พ่อค้าแม่ค้า ตัวแทนชุมชนในเขตเวียงเก่าเมืองเชียงใหม่แต่ละชุมชนนำสินค้าของดีของชุมชนมาจัดวางขาย ให้แต่งกายพื้นเมือง ใช้ภาชนะบรรจุอาหารที่ย่อยสลายได้ง่าย นอกจากนี้ยังมีการจัดกิจกรรมเกี่ยวกับประวัติตลาด ประวัติชุมชนในเขตเวียงเก่า เรื่องราวการรวมตัวกันอย่างเข้มแข็งของภาคประชาชนในการฟื้นฟู อนุรักษ์วิถีชีวิตและมรดกทางวัฒนธรรมของคนเมือง กิจกรรมเหล่านี้ได้สอดคล้องกับดำริของเจ้าของตลาดมิ่งเมือง ที่ต้องการจะอนุรักษ์ตลาดมิ่งเมืองให้เป็นตลาดโบราณ ตลาดวัฒนธรรมคนเมือง คู่เมืองเชียงใหม่สืบไป

                         ขณะที่ "กรวรรณ สังขกร" นักวิจัย (ชำนาญการพิเศษ) สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวว่า สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เข้ามามีส่วนร่วมในการฟื้นฟูกาดเก่านั้น เพื่อส่งเสริม สนับสนุน อนุรักษ์วัฒนธรรมดั้งเดิมเอาไว้ โดยได้มีการสำรวจความพร้อมของคนในชุมชนย่านเวียงเชียงใหม่เก็บข้อมูลของคนในชุมชนเพี่อวางแผนให้โครงการกาดหมั้ว กาดเมือง อยู่อย่างยั่งยืน พร้อมกันนี้ยังสนับสนุนงบประมาณ เจ้าหน้าที่และการจัดกิจกรรมประชาสัมพันธ์โครงการผ่านสื่อวิทยุ โทรทัศน์ รวมถึงได้สร้างหน้าเพจ “กาดหมั้ว กาดเมือง" บนเครือข่ายโซเชียลมีเดียเฟซบุ๊ก โดยจะมีการประชาสัมพันธ์กิจกรรม  ถ่ายภาพกิจกรรมต่างๆ ที่จัดขึ้นมาผ่านทางหน้าเพจอีกด้วย

                         "สถาบันยังได้จัดกิจรรมพิเศษขึ้นในช่วงเทศกาลต่างๆ เช่น ในช่วงที่ตรงกับฤดูเก็บเกี่ยวข้าวนั้น ก็จะได้ข้าวใหม่ จึงมีการจัดกิจกรรมให้คนในชุมชนทำข้าวหลามออกมาวางขาย กิจกรรมพิเศษนี้จะจัดขึ้นทุกๆ เทศกาลสำคัญ ซึ่งในแต่เทศกาลจะมีการทำอาหารคาวหวาน ขนมพื้นบ้าน เพื่อเป็นการอนุรักษ์ให้คงอยู่ต่อไป" นางกรวรรณ กล่าว

                         ด้าน "มลหทัย เหลือโกศล" เจ้าของตลาดมิ่งเมือง กล่าวว่า ตลาดมิ่งเมืองเป็นตลาดไม้เก่าแก่ที่ตกทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่น จึงอยากอนุรักษ์เอาไว้ไม่คิดจะรื้อหรือเปลี่ยนแปลงอย่างแน่นอน แต่จะใช้วิธีซ่อมแซมในส่วนที่ชำรุดและทำความสะอาดเท่านั้น สำหรับโครงการกาดหมั้ว กาดเมือง ที่จัดขึ้น ได้จัดประชุมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อระดมความคิดเห็นเกี่ยวกับกิจกรรมที่จะจัดขึ้นโดยจะมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบและกิจกรรมให้สอดคล้องกับสถานการณ์และเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในเวลานั้นๆ

                         "โครงการกาดหมั้ว กาดเมือง ได้รับการตอบรับดีมาก ชาวบ้านให้ความสนใจและเห็นด้วยกับโครงการ ทำให้การดำเนินงานเป็นไปด้วยดี นอกจากนี้ยังมีนักท่องเที่ยวต่างชาติให้ความสนใจเดินทางมาเที่ยวชมตลาดและเลือกซื้อสินค้ากันเป็นจำนวนมากอีกด้วย" มลหทัย กล่าว

                         ส่วน "รัตนา ชูเกษ" แม่ค้าอาหารพื้นเมือง กล่าวว่า ตั้งแต่เริ่มกาดหมั้วมา บรรยากาศดี ลูกค้ามีจำนวนเพิ่มมากขึ้น เมื่อเกิดกิจกรรมกาดหมั้วขึ้นของที่ทำมาขายไม่ได้ทำแบบสุ่มสี่สุ่มห้านะ ทำด้วยฝีมือ มีทั้งอาหารพื้นเมืองที่อนุรักษ์ไว้ ที่ประกอบไปด้วยสมุนไพรเพื่อสุขภาพและรสชาติอร่อย อยากเชิญชวนให้มาแวะเวียนซื้ออาหารที่ตลาดมิ่งเมือง เพราะอาหารของตลาดแห่งนี้อร่อยและราคาไม่แพง

                         "สุพิศ ทองคำ" แม่ค้าขายลาบ กล่าวว่า การจัดกิจกรรมกาดหมั้ว กาดเมือง ถือเป็นเรื่องที่ดี รู้สึกยินดีและเห็นด้วยอย่างยิ่ง ทำให้ชาวบ้านได้ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ จากปกติเป็นแม่บ้านอยู่บ้านเฉยๆ เมื่อมีการจัดกิจกรรมกาดหมั้ว ทำให้มีรายได้พิเศษจากการทำอาหารพื้นเมือง (ลาบหมู) มาขายที่กาดหมั้วทุกๆช่วงเช้าของวันอาทิตย์

 

 

---------------------

(ฟื้น 'กาดมิ่งเมือง' ตลาดไม้เก่าแก่ แห่งสุดท้ายของเมืองเชียงใหม่ : ปิยวัฒน์ แก้วมา ... รายงาน)