ผู้นำมือเปื้อนเลือด(1)
นอกบ้านผ่านเมือง : ผู้นำมือเปื้อนเลือด (1) : โดย...บุญรัตน์ อภิชาติไตรสรณ์
ชาวประชาในไทยแลนด์แดนแค่นยิ้มส่วนใหญ่อาจจะไม่ค่อยสนใจข่าวนี้นัก เนื่องจากเหตุเกิดในประเทศที่อยู่ห่างไกลคนละซีกโลก แถมยังเป็นหนึ่งในประเทศยากจนจึงไม่ค่อยมีบทบาทสำคัญบนเวทีโลกมากนัก แต่อดีตผู้นำบางคนที่เคยเหิมเกริมในอำนาจ ไฟเขียวให้คนในเครื่องแบบสังหารผู้ต้องสงสัยรวมไปถึงเหยื่อบริสุทธิ์ระหว่างรณรงค์ปราบยาเสพติด คงจะก้นร้อนนั่งไม่ติดเมื่อรู้ข่าวนี้เพราะกลัวจะเป็นสัญญาณบอกเหตุว่าคนทำผิดย่อมไม่อาจเล็ดรอดหนีเงื้อมมือกฎหมายพ้น
ข่าวดีในรอบหลายสิบปีในสายตาของผู้รักความเป็นธรรมทั่วโลกที่ว่านี้ก็คือข่าวว่ากรรมกำลังสนองอดีตผู้นำมือเปื้อนเลือดตัวจริงเสียงจริงผู้หนึ่ง แม้จะอืดอาดชักช้าไปหลายสิบปีก็ตาม แต่สุดท้ายอดีตผู้นำผู้ได้ชื่อว่าเป็นฆาตกรกว่าพันศพก็หนีกระบวนการยุติธรรมไม่พ้น ถูกศาลตัดสินจำคุกถึง 80 ปี
เสียดาย อดีตผู้นำที่ว่านี้ชื่อเอฟราอิน ริออส มอนต์ วัย 86 ปี อดีตเผด็จการทหารของกัวเตมาลาที่สหรัฐเคยหนุนหลังอยู่ ซึ่งเพิ่งถูกศาลกัวเตมาลาตัดสินจำคุก 50 ปีในข้อหาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ชนเผ่าอิซิล มายา ในเขตกีเช ทางตอนเหนือของประเทศมากถึง 1,771 ศพ และอีก 30 ปีในข้อหาก่ออาชญากรรมต่อมนุษยชาติระหว่างเรืองอำนาจช่วงสั้นๆ แค่ปีเดียวเมื่อปี 2525-2526 เพียงเพราะต้องสงสัยว่าให้ความช่วยเหลือกลุ่มต่อต้านรัฐบาล และปล่อยให้ทหารที่เป็นใหญ่ในแผ่นดินในยุคนั้นกระทำการทารุณกรรม ข่มขืน วางเพลิงขับไล่บรรดาผู้ต้องสงสัย โดยเฉพาะชนเผ่าที่ให้การสนับสนุนกบฏฝ่ายซ้าย คาดว่า มีผู้เสียชีวิตหรือสูญหายราว 2 แสนคน ส่วนใหญ่เป็นชนพื้นเมืองเผ่ามายา
นับเป็นอดีตผู้นำละตินอเมริกาคนแรกที่ถูกตัดสินในคดีนี้ และนับเป็นครั้งแรกที่อดีตผู้นำประเทศหนึ่งถูกศาลในประเทศนั้นตัดสินว่ามีความผิดในข้อหาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ซึ่งมีความหมายครอบคลุมไปถึงการพยายามกำจัดคนกลุ่มหนึ่งด้วยเหตุผลด้านชาติพันธุ์ ศาสนา การเมืองหรืออื่นๆ ถือเป็นมาตรฐานใหม่ของกระบวนการยุติธรรมในคดีฆ่าประชาชน จากที่ผ่านมา คดีทำนองนี้มักจะอยู่ในดุลพินิจของตุลาการศาลระหว่างประเทศที่ไต่สวนความผิดของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการก่ออาชญากรรมสงครามหรือคดีละเมิดสิทธิมนุษยชนร้ายแรงอื่นๆ หนำซ้ำส่วนใหญ่มักจะตัดสินว่าไม่ผิดเนื่องจากขาดหลักฐานสำคัญ
นายริออส มอนต์ ขึ้นมาบริหารประเทศจากการใช้กำลังยึดอำนาจเมื่อปี 2525 และแม้จะกุมอำนาจเบ็ดเสร็จเด็ดขาดเพียงแค่ปีเดียว แต่ถือเป็นหนึ่งในยุคมืดมนที่สุดในช่วงที่เกิดสงครามกลางเมืองระหว่างกองทัพกับกบฏนิยมซ้าย ที่นานยืดเยื้อถึง 36 ปีระหว่างปี 2503-2539
-------------------
(นอกบ้านผ่านเมือง : ผู้นำมือเปื้อนเลือด (1) : โดย...บุญรัตน์ อภิชาติไตรสรณ์)