ที่นี่บัวแก้ว : เรื่องเล่าบนพระวิหาร
ที่นี่บัวแก้ว : เรื่องเล่าบนพระวิหาร 'ประเพณีสงกรานต์' สานสัมพันธ์ไทย-เขมร
เทศกาลสงกรานต์ปีนี้ร้อนแรง "สุรพงษ์ โตวิจักษณ์ชัยกุล" รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ นำคณะผู้แทนไทยในการต่อสู้คดีปราสาทพระวิหาร เดินทางไปสู้คดีที่ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ หรือศาลโลก กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ ตามที่กัมพูชายื่นขอตีความเรื่องอาณาบริเวณรอบปราสาทพระวิหาร ระหว่างวันที่ 15-19 เมษายนนี้
นัดนี้มี "ทูตวีรชัย พลาศรัย" ในฐานะผู้แทนไทย จะชี้แจงด้วยวาจาต่อศาลโลก พร้อมกับจะได้แสดงหลักฐาน เอกสารทางประวัติศาสตร์ที่มั่นใจว่าจะสามารถโต้แย้งข้อมูลที่กัมพูชาใช้อ้างสิทธิ์ในพื้นที่ทับซ้อนไทย- กัมพูชา ใกล้ปราสาทพระวิหาร โดยเรื่องนี้ก็ต้องให้ความเชื่อมั่นคณะผู้แทนไทยที่จะทำหน้าที่พิทักษ์ รักษาดินแดนประเทศ อย่างเต็มที่
หากแต่เรื่องการต่อสู้คดีต้องยกให้เป็นหน้าที่ของรัฐไปดำเนินการ แต่ชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนในพื้นที่ตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชา ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ ก็ยังดำเนินไปเป็นปกติ ทั้งนี้ เพื่อให้เข้ากับบรรยากาศการสืบสานประเพณี วัฒนธรรม ก็จะขอนำข้อมูลทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับประเพณีสงกรานต์มาเล่าขานกัน
ประเพณีสงกรานต์มีมาตั้งแต่สมัยอยุธยา สืบสานมาจากขอมเมืองละโว้ ลพบุรี ที่เป็นเครือญาติใกล้ชิดอาณาจักรขอม นครวัด นครธม ที่แผ่อารยธรรมไปกว้างไกล ซึ่งนับถือศาสนาพราหมณ์มาก่อน ทั้งนี้ มีประเพณี วัฒนธรรม และพิธีกรรมหลายอย่างที่อยุธยาได้รับอิทธิพลมาจากขอม และนำปรับให้เหมาะสม เช่น ถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยา การแสดงโขน การใช้คำราชาศัพท์ เป็นต้น
มีบทความหนึ่งของชาวศรีสะเกษ ได้อ้างถึงประเพณีทำบุญสงกรานต์ของพี่น้องไทย-กัมพูชาตามแนวชายแดน แต่ละปีจะมีประชาชนชาวเขมรที่นับถือพระพุทธศาสนาจากหมู่บ้านต่างๆ ในพื้นที่ อ.จะกระสัน- จอมกระสาน จะเดินทางมาร่วมทำบุญด้วย โดยหาบหามอาหารการกิน จตุปัจจัย ขึ้นทางช่องตาเฒ่า ฝั่งไทย อ.กันทรลักษ์ แล้วขึ้นไปปราสาทเขาพระวิหารร่วมทำบุญด้วยกันอย่างมีความสุข สนุกสนาน แม้ศาลโลกตัดสินให้ไทยคืนปราสาทพระวิหารในปี 2505 แต่ประชาชนในพื้นที่ก็ยังเดินทางไปมาหาสู่กันมาจนถึงปัจจุบัน รวมถึงได้สืบสานประเพณี วัฒนธรรมที่สองประเทศมีร่วมกันอย่างต่อเนื่อง
สุดท้ายแล้วไม่ว่าคำตัดสินของศาลโลกจะออกมาอย่างไร ประชาชนในพื้นที่ตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชา ก็ยังคงใช้ชีวิตอยู่อย่างเดิม เพราะเขาอยู่ร่วมกันโดยไม่มีเส้นแบ่งเขตแดนมาขีดคั่นมานานแล้ว และรัฐบาลจะทำอย่างไรเพื่อให้ประชาชนตามแนวชายแดนได้ใช้ชีวิตอย่างผาสุก โดยไร้การเมืองระหว่างประเทศเข้าแทรกอย่างที่ผ่านมา
---------------------
(ที่นี่บัวแก้ว : เรื่องเล่าบนพระวิหาร 'ประเพณีสงกรานต์' สานสัมพันธ์ไทย-เขมร)