ย้อนนาทีชีวิต...'เป้าวีไอพี'เกลือเป็นหนอน | คมชัดลึก

              สิ้นเสียงก้องกัมปนาทคำรามกลางถนนถนนสาย 410 ยะลา-เบตง หมู่ 5 บ้านกาโสด เขตรอยต่อ อ.บันนังสตากับ อ.ธารโต ฝุ่นและควันจากแรงระเบิดจางลงพร้อมกับการคร่าชีวิต "อิศรา ทองธวัช" รองผู้ว่าราชการจังหวัดยะลา และ "เชาวลิต ไชยฤกษ์" ป้องกันจังหวัดยะลา

              นี่คือความสูญเสียข้าราชการระดับสูงครั้งสำคัญบนดินแดนปลายด้ามขวานนับตั้งแต่ไฟใต้โหมกระพือแรงตั้งแต่ 4 มกราคม 2547 เป็นต้นมา แต่หากย้อนเหตุการณ์กลับไปตลอด 9 ขวบปีที่ผ่านมา พบว่า เป้าหมายของกลุ่มก่อความไม่สงบที่พุ่งเป้าเอาชีวิตบุคคลระดับ “วีไอพี” ได้อยู่ในแผนปฏิบัติการมาตลอด โดยเฉพาะในกลุ่มข้าราชการพลเรือนที่ถือเป็นหัวใจในการขับเคลื่อนนโยบายสร้างสันติสุข เพราะนี่คือกลไกที่สำคัญของรัฐที่สามารถเข้าถึงมวลชนได้มากที่สุด

              เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับข้าราชการระดับสูงแทบทุกครั้งมักมีคำถามเกิดขึ้นตามมาทันทีเช่นกัน นั่นคือประเด็น “เกลือเป็นหนอน”เพราะกำหนดการและความเข้มข้นในการระวังตัวของบุคคลระดับนี้ย่อมมีสูงกว่าปกติ แต่เหตุไฉนคนร้ายจะล่วงรู้ วัน ว. เวลา น. จนสามารถเปิดฉากปฏิบัติการได้อย่างอุกอาจเยี่ยงนี้

              คำถามนี้คงไม่มีใครตอบประเด็นคาใจได้ดีเท่ากับบุคคลผู้เคยตกเป็นเป้าสร้างสถานการณ์มาแล้ว ดังนั้นการทวนเข็มนาฬิกาย้อนเหตุการณ์ ด้วยการจับเข่าคุยกับผู้ผ่านประสบการณ์เฉียดตายจากเหตุลอบเอาชีวิตข้าราชการระดับสูงในพื้นที่น่าจะเป็นทางหนึ่งที่ฉายภาพสะท้อนเงื่อนงำปฏิบัติเอาชีวิตเป้าวีไอพีได้ดีที่สุดคำตอบหนึ่ง

              "นิพนธ์ นราพิทักษ์กุล" อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดปัตตานี ปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดปัตตานี บอกว่า หัวใจหลักการแก้ไขปัญหาความไม่สงบ คือ ต้องมุ่งเน้นเข้าหามวลชน จึงย่อมรู้ดีว่าชีวิตเลี่ยงไม่ได้จะถูกตอบโต้จากฝ่ายตรงข้ามในทุกรูปแบบเพื่อไม่ให้รัฐได้มวลชนมาเป็นพวก ซึ่งนั่นหมายถึงขบวนการจะถูกแชร์ผู้ร่วมสนับสนุน

              ทั้งนี้โดยส่วนตัวเชื่อว่า การหาข้อมูลความเคลื่อนไหวของข้าราชการเพื่อลอบทำร้ายหรือก่อเหตุนั้น เป็นสิ่งที่ฝ่ายเห็นต่างจากรัฐพยายามทำมาโดยตลอด แม้จะมีการปรับเปลี่ยนหมายงานในช่วงเดินทางเข้าพื้นที่ เช่น ไม่แจ้งหมายให้ปลายทางรู้ล่วงหน้า หรือแม้แต่การเปลี่ยนเส้นทางจากสายหลัก-สายรอง กระทั่งการเปลี่ยนรถเดินทาง แต่ก็ใช่ว่าจะปลอดภัยชนิดร้อยเปอร์เซ็นต์

              “ในฐานะเป็นบุคคลสาธารณะ ทำให้ความเคลื่อนไหวทุกฝีก้าวย่อมอยู่ในความสนใจของทุกคนเป็นธรรมดา โดยเฉพาะฝ่ายตรงข้ามเขาต้องสืบเสาะให้ได้ว่า ผู้ว่าฯ มีภารกิจพื้นที่ไหนบ้างในแต่ละวัน ดังนั้นสิ่งที่จะช่วยให้ทำงานได้ท่ามกลางสถานการณ์ความรุนแรง นั่นคือต้องมีแผนของตัวเองเพื่อลดระดับความรุนแรง” อดีตผู้ว่าฯ ปัตตานี กล่าว

              อดีตพ่อเมืองปัตตานี กล่าวต่อว่า เหตุการณ์เมื่อวันที่ 26 เมษายน 2554 ขณะที่รถแล่นมาถึงจุดเกิดเหตุหมู่ 2 บ้านบางมะรวด ต.ปะนาเระ ซึ่งเป็นเส้นทางที่เพิ่งตัดสินใจใช้กะทันหันหลังจากเสร็จภารกิจแรกที่มุ่งหน้าสู่ภารกิจที่สอง โดยเข้าใจว่าน่าจะปลอดภัย เพราะไม่ได้แจ้งใครมาก่อน กระทั่งเดินทางผ่านมาได้ไม่กี่ฮึดใจระหว่างทางก็เกิดเหตุระเบิดขึ้นจนได้ เหตุการณ์วันนั้นทำให้รู้ได้ทันทีว่า เราคือ "เป้าหมาย" ไม่ว่าจะวางแผน รปภ.ดีเพียงใดเป้าหมายก็ไม่เคยเปลี่ยน

              ขณะเดียวกัน ได้ค้นพบว่า การเปลี่ยนแผนกะทันหัน อย่างน้อยก็ช่วยให้รอดจากเหตุการณ์วันนั้นได้ ด้วยเพราะระเบิดที่คนร้ายนำมาก่อเหตุเป็นไปในลักษณะเร่งรีบและเร่งด่วนมาก ทำให้อานุภาพแรงระเบิดไม่เต็มประสิทธิภาพ แต่ก็ไม่กล้าคิดว่า หากไม่มีแผนตัวเองแล้วอาจไม่มีชีวิตรอดมาในวันนี้ก็เป็นได้

              "จังหวะที่เกิดเหตุรถส่ายไปมา หันไปมองด้านหลังมองเห็นกลุ่มควันโขมง จึงตะโกนสั่งพลขับ "อย่าจอด" พร้อมกับให้เร่งเครื่องยนต์ให้ออกห่างจากจุดเกิดเหตุโดยเร็ว แม้ว่าสภาพรถจะไม่เอื้ออำนวยในการขับ แต่เพื่อความปลอดภัยจำเป็นต้องขับหนีทั้งๆ ที่ไม่มียางล้อแม้แต่เส้นเดียว และที่ขาดไม่ได้คือ การมีสติ สมาธิ ท่ามกลางวิกฤติ เพื่อพาชีวิตให้พ้นจากอันตรายให้ได้"
 
              "พิศาล อาแว" นายอำเภอควนโดน จ.สตูล ซึ่งถูกลอบสังหารเมื่อครั้งทำหน้าที่นายอำเภอมายอ จ.ปัตตานี เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2556 ที่ผ่านมา บอกว่า เป้าหมายของคนร้ายคือล็อกเป้านักปกครองที่ทำงานมวลชน และรุกหนักในพื้นที่สีแดง เพราะหากสามารถสังหารข้าราชการระดับสูงได้จะสามารถสั่นคลอนความเชื่อมั่นประชาชนและปฏิเสธการให้ความร่วมมือกับทางการ ดังนั้นจะเห็นได้ว่าพื้นที่เกิดเหตุส่วนใหญ่มักเป็นเขตเคลื่อนไหวสำคัญของแนวร่วมทั้งสิ้น

              สำหรับกรณีที่ค้างคาใจใครหลายคนห่วงใยประเด็น "หนอนบ่อนไส้" ที่คอยให้ข้อมูลแนวร่วมเพื่อทำร้ายเป้าหมายสำคัญนั้นล้วนมีความเป็นไปได้ทั้งสิ้น แต่การตรวจสอบหรือสาวไปให้ถึงต้นตอนั้นไม่ใช่เรื่องง่ายๆ อีกทั้งด้วยบทบาทหน้าที่ในหมวด "บุคคลสาธารณะ" ที่ต้องดูแลทุกข์ สุข ประชาชน และที่สำคัญต้องเดินทางเข้าหามวลชนจึงย่อมเลี่ยงไม่ได้ที่ถูกหมายตาจากกลุ่มผู้เห็นต่างจากรัฐ ดังนั้นสิ่งที่ทำได้คือ จะต้องเลือกมือทำงานที่ไว้ใจได้มากที่สุด และกำหนดการในทุกวันจะต้องเป็นไปอย่างรอบคอบและไม่ประมาท

              “ผมรอดชีวิตมาได้ด้วยยานพาหนะที่กันกระสุนวินาทีที่ถูกกลุ่มคนร้ายไม่ต่ำกว่า 7 คนหันปากกระบอกปืนพร้อมเหนี่ยวไกเปิดทางให้ห่ากระสุนปืนพุ่งทะลุเกราะนั้นเป็นภาพนาทีชีวิตที่ไม่เคยลืมและเตือนสติอยู่เสมอว่า อย่าใช้ชีวิตประมาท โดยเฉพาะพื้นที่ชายแดนภาคใต้ เพราะในฐานะนักปกครองของรัฐรู้เต็มอกว่า เต็มไปด้วยความเสี่ยง แต่จะมัวกลัวไม่ได้ เพราะชาวบ้านรอการช่วยเหลือ อีกทั้งชีวิตเรากับชาวบ้านย่อมมีค่าเท่ากัน” นายพิศาล กล่าว

              เฉกเช่นเดียวกัน “วงศ์ศักดิ์ จันทโรจวงศ์” ปลัดอาวุโสเมืองปัตตานี ที่ผ่านนาทีเป็นนาทีตายจากเหตุคนร้ายลอบวางระเบิดเหตุการณ์ในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2550 ที่ผ่านมา ขณะดำรงตำแหน่งปลัดอำเภอมายอ เหตุเกิดขณะร่วมภารกิจปล่อยปลา ที่หมู่ 2 ต.กระเสาะ อ.มายอ จ.ปัตตานี สะท้อนมุมมองต่อประเด็น "เกลือเป็นหนอน" ว่า ทุกอย่างย่อมมีความเป็นไปได้อยู่แล้ว และส่วนตัวเชื่อว่า มีคนที่คอยให้เบาะแสแนวร่วมอยู่ตลอดว่าข้าราชการระดับสูงจะปฏิบัติภารกิจใด ในพื้นที่ไหน ดังนั้นสิ่งที่ทำได้คือ ต้องระวังตัวให้มากที่สุด เพราะในพื้นที่ชายแดนภาคใต้หาก “พลาดแล้วพลาดเลย” เพราะนั่นหมายถึงชีวิตอาจจะไม่มีลมหายใจกลับมาพบหน้าครอบครัวได้อีกเลย

              “การทำงานจะต้องพึ่งตัวเอง และมีคนที่ไว้ใจได้มากที่สุดเท่านั้น เพราะทุกวันที่ก้าวเท้าออกจากบ้านรอบตัวเราเต็มไปด้วยความเสี่ยง และยิ่งต้องทำงานเข้าหามวลชน สิ่งที่พึ่งได้ดีที่สุดคือความไม่ประมาท” นายวงศ์ศักดิ์ กล่าว

              วันนี้ไม่ว่าความสูญเสีย หรือแผนปฏิบัติการคร่าชีวิตนักปกครองระดับสูงในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ จะมีขบวนการ "เกลือเป็นหนอน" คอยบ่อนทำลายการขับเคลื่อนแนวทางสันติสุขหรือไม่ก็ตาม หากตราบใดที่ความรุนแรงยังปรากฏข้าราชการทุกชีวิตในดินแดนแห่งนี้ ยังต้องเดินหน้าเยียวยาบาดแผลความเจ็บปวดให้ประชาชนต่อไป

.........

(หมายเหตุ : ย้อนนาทีชีวิต...'เป้าวีไอพี'เกลือเป็นหนอนบ่อนทำลายหัวหอกรัฐรุกมวลชน : สุพิชฌาย์ รัตนะรายงาน)