มือที่มองไม่เห็นกับจลาจลในพม่า(4) | คมชัดลึก

                         ข้อสังเกตที่ไม่อาจมองข้ามได้ก็คือจลาจลเลือดที่รัฐยะไข่มีขึ้นก่อนหน้านางออง ซาน ซูจี ผู้นำฝ่ายค้านเดินทางไปเยือนยุโรปเป็นครั้งแรกหลังจากได้รับอิสรภาพอีกครั้งเพียงไม่กี่เดือน ส่วนการปราบปรามการประท้วงเหมืองทองแดงมอญยอที่ลัตปะด่อง มีขึ้นเพียงสิบวันหลังจากประธานาธิบดีบารัก โอบามา แห่งแดนดินถิ่นอินทรีเยือนประเทศนี้เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ภายหลังจากชนะเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีสมัยที่ 2 ได้ไม่นาน สำหรับจลาจลล่าสุดที่เมืองเมกถิลามีขึ้นเพียงสามวันก่อนที่นายอีริก ชมิดท์ กรรมการผู้จัดการของบริษัทกูเกิลเยือนประเทศนี้และสิบวันก่อนที่จะมีการเผยแพร่รายงานผลการสอบสวนเหตุปราบปรามการประท้วงเหมืองทองแดง

                         หลักฐานนี้ทำให้น่าเชื่อได้ว่าทุกอย่างมีการวางแผนและเตรียมการล่วงหน้าอย่างเป็นระบบจากฝีมือของมือที่มองไม่เห็นซึ่งอาจเป็นมือที่สามก็ได้ หาใช่อุบัติเหตุที่เกิดขึ้นจากน้ำผึ้งหยดเดียวไม่ ขณะที่สื่อซึ่งส่วนใหญ่ไม่ใช่คนในพื้นที่และส่วนใหญ่ขาดประสบการณ์เกี่ยวกับการรายงานข่าวท่ามกลางสถานการณ์ขัดแย้งยังคงใช้รูปแบบเดิมในรายงานข่าว มุ่งเน้นแต่ตัวเลขผู้เสียชีวิตหรือความเสียหายต่างๆ หรือนำเสนอภาพความรุนแรง โหดร้าย รวมไปถึงภาพศพที่แสนอุจาดตา นอกเหนือจากนำเสนอข่าวเพียงมุมเดียวหรือเน้นแต่สีสันของข่าว กระทั่งลืมนึกถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นตามมา โดยเฉพาะเมื่อเล่นกับอารมณ์ของคนในข่าว อันเป็นประเด็นเปราะบางที่พร้อมปะทุขึ้นมาเป็นการโฆษณาชวนเชื่อ ที่ยิ่งมีแต่ขยายความเกลียดชังระหว่างกัน อย่างเช่นการพยายามฟันธงว่าใครเป็นผู้จุดชนวนความขัดแย้งและความรุนแรงต่างๆ เป็นต้น

                         นักวิชาการตะวันตกหลายคนให้ความเห็นว่าบ่อยครั้งสื่อตกเป็นเครื่องมือโฆษณาชวนเชื่อของกลุ่มผู้ไม่หวังดีที่ลากเส้นให้สื่อเดินไปตามทางข่าวที่กำหนดไว้ ส่วนใหญ่จะออกมาในรูปของมุสลิมเป็นผู้ก่อความรุนแรงหาใช่เป็นเหยื่อผู้บริสุทธิ์ไม่ นักวิชาการบางคนอ้างรายงานที่ไม่ยืนยันว่าระหว่างเกิดเหตุปะทะกันที่รัฐยะไข่ มีมือที่สามบางคนได้เข้าไปโกนหัวเหยื่อที่เสียชีวิตซึ่งส่วนใหญ่เป็นมุสลิม จากนั้นก็นำจีวรไปคลุมกายทำทีเหมือนกับเป็นพระที่ตกเป็นเหยื่อความรุนแรง แล้วให้สื่อถ่ายรูปพระปลอมเพื่อฟ้องประชาคมโลกว่าพระปลอมเหล่านี้ถูกมุสลิมฆ่า

                         ระหว่างการปะทะที่เมืองเมกถิลาก็เช่นกัน ด้านหนึ่งสื่อทำตัวเป็นผู้พิพากษาฟันธงว่าเป็นฝีมือของชาวพุทธหัวรุนแรง ขณะเดียวกันก็เผยแพร่ภาพศพพระที่ถูกเผาทั้งเป็น ทั้งหมดนี้ไม่ใช่คำตอบว่าปฐมเหตุมาจากปัญหาความขัดแย้งทางศาสนาและชาติพันธุ์ ดังที่เข้าใจกัน

--------------------

(นอกบ้านผ่านเมือง : มือที่มองไม่เห็นกับจลาจลในพม่า (4) : โดย...บุญรัตน์ อภิชาติไตรสรณ์)