ชมวิถีสร้างรายได้ตามแนวพระราชดำริ | คมชัดลึก

               จังหวัดจันทบุรี นับเป็นจังหวัดที่นักท่องเที่ยวนิยมชมชอบท่องเที่ยวเชิงเกษตรตลอดปี ช่วงเดือนปลายเมษายน-มิถุนายน นักท่องเที่ยวจะสนุกสนานกับการเที่ยวชมและชิมผลไม้สดๆ จากต้น แม้ช่วงปลายปี ยันถึงต้นปีใหม่ ก็จะมีสวนลำไยนอกฤดูที่เกษตรกรผลิตเพื่อส่งออก โดยเฉพาะแถว อ.สอยดาว ยามปกติ นักท่องเที่ยวก็สามารถเข้าชมกิจกรรมงานด้านการประมงที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ได้เริ่มก่อตั้งตามพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ ต.คลองขุด อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี

                แม้ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริจะเน้นแผนงานหลายด้าน ด้วยพื้นที่ติดกับทะเล ทำให้กิจกรรมเด่นที่คนสนใจมากที่สุดคือ แผนศึกษาและพัฒนาการประมงและเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง ศึกษาทดลองวิจัย และพัฒนาการประมงและการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งอย่างยั่งยืน เพื่อเพิ่มผลผลิตของประเทศควบคู่กับการอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์น้ำและสิ่งแวดล้อม โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน ตามที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในคราวที่มีพระราชดำริแก่ผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี เมื่อครั้งที่เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ที่ จ.จันทบุรี เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2524 มีสาระสำคัญ

                "ให้พิจารณาพื้นที่ที่เหมาะสมจัดทำโครงการพัฒนาอาชีพการประมงและการเกษตรในเขตที่ดินชายฝั่งทะเล จังหวัดจันทบุรี" พร้อมพระราชทานเงินที่ราษฎรใน จ.จันทบุรี ร่วมทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายโดยเสด็จพระราชกุศลในโอกาสดังกล่าวเป็นทุนริเริ่มดำเนินการ

               ด้วยเหตุนี้ ในพื้นที่จันทบุรีหลังจากมีศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ (ก่อตั้งมาปี พ.ศ.2525) ซึ่งวัตถุประสงค์เพื่อทดลองศึกษาวิจัยและพัฒนาการประมง และการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งอย่างยั่งยืน ทำให้ จ.จันทบุรี กลายเป็นอีกจังหวัดหนึ่งที่มีการทำประมงชายฝั่ง อาทิ การเลี้ยงกุ้ง ปลาและหอย ประกอบกับเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่เชื่อมต่อกันระหว่างน้ำจืดและน้ำเค็ม หรือที่เรียกกันว่า พื้นที่น้ำกร่อย อาชีพเลี้ยงหอยนางรมจึงกลายเป็นอาชีพที่สามารถเพิ่มรายได้อย่างง่ายๆ

                เริ่มตั้งแต่ธุรกิจการผลิตแป้นเส้นเชือก หรืออีแปะ สำหรับล่อลูกหอย ขายลูกหอยสำหรับนำไปเลี้ยงต่อ เลี้ยงลูกหอยให้โตสำหรับขายเป็นเนื้อหอย รวมทั้งการแปรรูปเนื้อหอย ซึ่งเป็นธุรกิจเพิ่มมูลค่าผลผลิตทางการเกษตร นอกจากนั้นหอยนางรมยังช่วยควบคุมปริมาณพืชและสัตว์น้ำที่มีขนาดเล็ก หรือที่เราเรียกว่า "แพลงตอน" ไม่ให้เพิ่มมากเกินไป ซึ่งการที่แพลงตอนตายก็จะก่อให้เกิดการเน่าเสียของน้ำ มีผลให้ออกซิเจนต่ำ ทำให้สัตว์น้ำบริเวณนั้นตายได้

               นอกจากนี้ที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบนฯ มีแผนงานที่สอดคลองกันคือ แผนงานท่องเที่ยวเชิงพัฒนา เป็นการนำศักยภาพแหล่งท่องเที่ยว พร้อมทั้งสนับสนุนการพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวรูปแบบใหม่ ที่สอดคล้องกับศักยภาพเชิงวัฒนธรรม วิถีชุมชน และทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ในพื้นที่ และไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เพิ่มขีดความสามารถของพื้นที่อย่างบูรณาการ เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวเป็นการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ/การท่องเที่ยว เชิงวัฒนธรรม/ประเพณี/วิถีชุมชน/การท่องเที่ยวเชิงเกษตร/การท่องเที่ยวเพื่อการกีฬา/สุขภาพ รวมทั้งการปรับปรุง คุณภาพด้านการบริการและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว ให้มีมาตรฐานปลอดภัยทุกระดับ

                นายทวี จินดามัยกุล ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ เล่าว่า ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ก่อตั้งมาได้ 30 ปี วัตถุประสงค์เพื่อทดลองศึกษาวิจัยและพัฒนาการประมง และการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งอย่างยั่งยืน เพื่อเพิ่มผลผลิตทรัพยากรสัตว์น้ำของประเทศควบคู่ไปกับการอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์น้ำและสิ่งแวดล้อม โดยอาศัยการมีส่วนร่วมของชุมชน อาทิ การส่งเสริมให้เกษตรกรเลี้ยงหอยนางรมบริเวณคลองรับน้ำทิ้งจากการเลี้ยงสัตว์น้ำ และ ณ พื้นที่แห่งนี้ผลผลิตหอยนางรมมีความปลอดภัยต่อผู้บริโภค

               เนื่องเพราะอยู่ในแหล่งน้ำที่มีแพลงตอนที่มาจากน้ำผ่านระบบการเลี้ยงสัตว์น้ำมาตรฐาน จีเอพี หรือแก็ป (GAP) มกษ. 7401 นอกจากนี้ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบนฯ มีการตรวจเชื้อที่ก่อให้เกิดโรคในระบบทางเดินอาหาร (Total Coliform และ Fecal coliform) ในเนื้อหอยนางรมอ่าวคุ้งกระเบนและแหล่งใกล้เคียง พบว่าคุณภาพหอยอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน หอยนางรมนั้น เป็นหอยสองฝาที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง จึงมีผู้บริโภคหอยนางรมกันมาก เนื่องจากตลาดหอยนางรมมีแนวโน้มขยายตัวได้อีกมากและผลผลิตในปัจจุบันก็ยังไม่เพียงพอต่อการบริโภคภายในประเทศ ทำให้หอยนางรมมีราคาสูงมากเมื่อเทียบกับหอยชนิดอื่นๆ ในประเทศไทยมีพันธุ์หอยนางรมตามธรรมชาติอยู่หลายชนิด แต่ชนิดที่นิยมเพาะเลี้ยงเพื่อนำมาบริโภคเป็นอาหารนั้น พอจำแนกได้เป็น 2 พวก คือ หอยนางรมพันธุ์เล็ก ซึ่งมีชื่อเรียกตามพื้นบ้านว่า หอยปากจีบ หอยเจาะ หรือหอยอีรม เป็นต้น ส่วนหอยนางรมอีกพวกหนึ่งคือ หอยนางรมพันธุ์ใหญ่ ได้แก่ หอยตะโกรมกรามขาว ที่มีราคาสูง และหอยตะโกรมกรามดำ  

                "ท่านได้มาเยี่ยมชมศูนย์ศึกษาพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบนฯ และได้ซื้อของฝากผลิตภัณฑ์หอยนางรมแห่งนี้ มั่นใจได้ว่าหอยนางรมที่นี่ สด ใหม่ ปลอดภัย และคุ้มค่าอย่างแน่นอน นอกจากนี้ทางกลุ่มหอยนางรมครบวงจรคุ้งกระเบนได้มีการนำหอยนางรม หอยที่อุดมไปด้วยคาร์โบไฮเดรต ไขมัน โปรตีน รวมทั้งไอโอดีนและธาตุสังกะสีมาแปรรูปเป็น "ข้าวเกรียบหอยนางรม" เพิ่มเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการบริโภค หากท่านใดสนใจจะเข้าเยี่ยมชมศึกษา ดูงาน และท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่สอดคล้องกับชุมชนและทรัพยากรธรรมชาติ สามารถเข้าชมได้ฟรีทุกวัน ตั้งแต่เวลา 06.30-18.00 น." ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ยืนยันอย่างมั่นใจ พร้อมฝากบอกว่า หากสนใจเข้าไปท่องเที่ยวสามารถสอบถามได้ที่ โทร.0-3943-3216-9

 

.....................................................

(ชมวิถีสร้างรายได้ตามแนวพระราชดำริ ชิมผลิตภัณฑ์หอยนางรมสด-ปลอดภัย ณ ศูนย์ศึกษาการพัฒนา'คุ้งกระเบนฯ' :  คอลัมน์ท่องโลกเกษตร : โดย...ทีมโต๊ะข่าวเกษตร)