'สุรชัย'ชี้ผลประชามติผูกพันทุกฝ่าย | คมชัดลึก

            แนวทางแห่งการบรรลุเป้า เรื่องแก้รัฐธรรมนูญทั้งฉบับ ตามนโยบาย รัฐบาล-พรรคเพื่อไทย ได้ข้อยุติแล้วว่า จะเดินตามแนวทางที่ ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ แนะนำ คือ ทำประชามติ-ถามความยินยอมของประชาชนทั้งประเทศ แต่ก่อนที่จะเดินไปสู่จุดเริ่มต้นของการทำประชามติ “แกนนำระดับรัฐบาลและสมาชิกพรรคเพื่อไทย” ต่างตบเท้าเสนอความเห็นในทิศทางที่โน้มน้าวใจให้ “ประชาชน” เห็นความอันตรายของการมีอยู่ ซึ่ง “รัฐธรรมนูญ 2550” พร้อมเสนอข้อที่ควรแก้ไข

            “สำนักข่าวเนชั่น” มีโอกาสนั่งสนทนากับ คนต้นร่างรัฐธรรมนูญ - สุรชัย เลี้ยงบุญเลิศชัย รองประธานวุฒิสภาคนที่ 1 อดีตสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ (ส.ส.ร.) ปี 2550 ต่อมุมมองของการรื้อรัฐธรรมนูญ 2550

การจะทำประชามติของรัฐบาล มีคนบอกว่าผลที่ได้ไม่ผูกพันต่อรัฐสภา จริงหรือไม่?

            ผลของการทำประชามติ มีผลผูกพันทุกฝ่าย ด้วยเหตุผลที่ว่าประชามติเป็นกลไกที่ถูกออกแบบโดยรัฐธรรมนูญ เพื่อหาทางข้อยุติให้แก่ประเทศชาติ ดังนั้นเมื่อกลไกนี้ถูกใช้งานผ่าน นายกฯ โดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรี ปรึกษาประธานสภา และประธานวุฒิสภา เพื่อขอทำประชามติ ถ้าประธานทั้ง 2 สภาเห็นชอบและนำไปสู่กระบวนการทำประชามติแล้ว จึงไม่เหมาะสมถ้า รัฐ หรือ สภา บอกว่าไม่ผูกพันองค์กร มันอาจมีประเด็นที่ทำให้บางฝ่ายไม่ยอมรับผลประชามติ คือ เพราะกฎหมายกำหนดให้ประชามติมี 2 ประเภท คือ ขอเสียงยุติเด็ดขาดเพื่อชี้ขาดปัญหา และแบบขอคำปรึกษา กรณีที่รัฐบาลยังไม่แน่ใจและจะนำผลไปประกอบการพิจารณา

สำหรับประชามติ เรื่องรัฐธรรมนูญ ควรทำแบบไหน?

            ผมมองว่าต้องทำแบบหาข้อยุติ เพราะมันมีเรื่องความขัดแย้งระหว่างฝ่ายที่เห็นว่ารัฐธรรมนูญควรแก้ไขและอีกฝ่ายที่เห็นว่ารัฐธรรมนูญยังไม่สมควรแก้ไข

การดีไซน์คำถามจะเป็นอย่างไร?

            ต้องชัดเจน ตรงไปตรงมา เช่นว่า รัฐบาลมีแนวคิดแก้ไขรัฐธรรมนูญทั้งฉบับ คำถามต้องง่ายต่อการทำความเข้าใจว่า "ประชาชนเห็นชอบหรือไม่กับการยกเลิกรัฐธรรมนูญ ฉบับ 2550 แล้วยกร่างใหม่ทั้งฉบับ?" อย่าไปตั้งคำถามที่ทำให้เกิดความไขว้เขว เช่น เห็นด้วยหรือไม่กับการแก้ไขรัฐธรรมนูญ มาตรา 291 เพราะเป็นการสื่อให้ประชาชนเข้าใจว่าเป็นการถามเพื่อขอแก้รัฐธรรมนูญมาตราเดียว และอาจนำไปสู่การตีความว่า การตั้งคำถามนั้น ได้ข้อยุติในความหมายของคำถามนั้นอย่างไร

            ส่วนรายละเอียดของร่างรัฐธรรมนูญใหม่จะมีเนื้อหาอย่างไร ส.ส.ร.ต้องไปเดินสายประชาสัมพันธ์ หรือรัฐบาลอาจทำงานล่วงหน้า ถามประชาชนระหว่างการทำประชามติ แต่ต้องเป็นลักษณะการเก็บข้อมูลว่ามีเรื่องอะไรที่ควรปรับปรุง แล้วเสนอเป็นกรอบให้ ส.ส.ร.ไปดำเนินการ ซึ่งจะทำให้ ส.ส.ร.ไม่สามารถเขียนรัฐธรรมนูญใหม่ตามใจชอบได้

มองปรากฏการณ์ที่กลุ่ม นปช.ยื่นจดหมายถามศาลรัฐธรรมนูญเรื่องแก้รัฐธรรมนูญไว้อย่างไร?

            ถ้าให้ผมซื้อหวยไว้ล่วงหน้า จะซื้อว่าศาลรัฐธรรมนูญไม่มีหน้าที่ให้คำปรึกษาใคร อีกทั้งอำนาจหน้าที่ของศาลรัฐธรรมนูญ ตามที่เขียนไว้ในรัฐธรรมนูญก็ชัดเจนว่า ศาลรัฐธรรมนูญไม่ได้ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาเกี่ยวกับปัญหารัฐธรรมนูญให้แก่หน่วยงานของรัฐ หรือเอกชน ส่วนตัวมองว่า ในคำวินิจฉัยของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ที่วินิจฉัยเกี่ยวกับมาตรา 68 ที่ระบุว่า การแก้รัฐธรรมนูญไม่เป็นการกระทำที่เป็นปฏิปักษ์ต่อการปกครองในระบอบประชาธิปไตย เช่นเดียวกับประเด็นการแก้ไขได้เป็นรายมาตรา แต่ยกเลิกทั้งฉบับไม่ได้ เพราะขัดต่อทฤษฎีการสถาปนารัฐธรรมนูญ ดังนั้นถ้ารัฐบาลยืนยันนโยบายที่จะยกเลิกรัฐธรรมนูญแล้วสร้างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ต้องระมัดระวัง

มองว่ารัฐบาลจะเดินเรื่องรัฐธรรมนูญอย่างไร เพราะหากไม่เดิน ก็ไม่ได้ เพราะสัญญากับมวลชนไว้?

            ผมไม่ทราบ แต่ถ้ารัฐบาลจะเดินหน้าเพื่อให้เป็นไปตามที่หาเสียง ผมว่า ถ้าเกิดติดขัดเรื่องกฎหมาย รัฐบาลสามารถชี้แจงประชาชนได้ ที่ผ่านมาหลายรัฐบาลก็ทำทุกนโยบายให้สำเร็จไม่ได้ อีกทั้งคิดว่าประชาชนที่เลือกรัฐบาลมาบริหารประเทศ คงอยากให้รัฐบาลแก้อีกหลายปัญหา ในด้านเศรษฐกิจ สังคม ความมั่นคง รวมถึงสร้างความผาสุกให้แก่ประเทศ ไม่ใช่แค่เรื่องรัฐธรรมนูญเท่านั้น ดังนั้นผมอยากเห็นรัฐบาลแสดงภาวะผู้นำในการที่บอกว่าเราเป็นนิติรัฐ ขอให้ช่วยเคารพกติกา แต่ถ้ากติกาไหนไม่ถูกต้องก็แก้ไข ไม่ใช่ว่ากฎกติกาไหนไม่ถูกใจแล้วแก้ไข

มองข้อเสนอให้ยกเลิกศาลรัฐธรรมนูญ และศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของนักการเมืองอย่างไร?

            ต้องรับเป็นแนวคิด แต่ถ้าจะทำต้องลองฟังเสียงประชาชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงผู้ตรวจการแผ่นดิน ที่ถือเป็นเจ้าภาพของการติดตามตรวจสอบการบังคับใช้รัฐธรรมนูญ ควรถามความเห็นเขาก่อนว่า สมควรที่จะยุบศาลหรือองค์กรอิสระหรือไม่ แต่ถ้าผู้ตรวจการฯ ยังไม่เริ่มทำประเด็นนี้ ก็ขอฝากว่า ให้ทำได้แล้ว และขอให้กล้าที่จะออกมาพูดให้สังคมรับรู้คู่ไปกับตอนที่นักการเมืองพูดเรื่องแก้รัฐธรรมนูญ ที่เห็นว่ามีความผิดพลาด ผมเสียดายที่องค์กรอิสระไม่เข้าถึงบทบาทตามที่รัฐธรรมนูญได้ออกแบบกลไกให้เขาช่วยขับเคลื่อนบ้านเมือง

กลไกปี 2550 ที่วางไว้ ตอนนี้ดำเนินการไปกี่เปอร์เซ็นต์?

            ได้สักครึ่งมั้ง เพราะกฎหมายลูกที่ต้องออกเพื่อให้รัฐธรรมนูญขับเคลื่อน 100 เปอร์เซ็นต์ ยังออกกฎหมายลูกไม่ครบ ผมห่วงว่าจะเกิดการซ้ำร้อย รัฐธรรมนูญ 40 ที่ใช้มา 9 ปีเศษ แต่ไม่สามารถออกกฎหมายลูกมาเติมเต็มได้ และก็ไปว่ารัฐธรรมนูญไม่ดีต้องแก้ไข ผมอยากให้ประชาชนรับรู้ว่า รัฐธรรมนูญไม่ใช่ยาวิเศษหม้อเดียวที่แก้แล้วจะให้ทุกอย่างของประเทศนี้ดีขึ้น เพราะมีองค์ประกอบของผู้รับผิดชอบบ้านเมือง

            ผมไม่ขัดข้องหากจะแก้รัฐธรรมนูญ หากได้เห็นความสมบูรณ์ทั้งหมดแล้ว และพบว่ารัฐธรรมนูญนี้มีความบกพร่อง แต่ขณะนี้รัฐธรรมนูญขาดแขนขา คือ กฎหมายลูกที่ต้องใช้เป็นกฎเกณฑ์ขับเคลื่อน ถึง 50% ก็บอกว่าสมควรยกเลิกรัฐธรรมนูญ ทั้งที่ยังไม่เห็นจิ๊กซอว์ทั้งหมด

ฐานะที่ร่างรัฐธรรมนูญ 50 มา เห็นข้อบกพร่องตรงไหนบ้าง?

            ขออนุญาตใช้คำว่า ต้องปรับปรุง อย่างบางเรื่องตั้งเป้าไว้สูงมาก แต่ใช้งานจริงไม่ได้ เช่น มาตรา 237 ว่าด้วยการยุบพรรค ผมเห็นด้วยหากจะแก้ แต่ไม่ใช่ตามเหตุผลของนักการเมือง จากการประเมินผลการบังคับใช้ที่ผ่านมา พบว่า เมื่อพรรคที่ถูกยุบ นักการเมืองที่ถูกตัดสิทธิ์ก็ไม่ตั้งพรรคการเมืองนอมินี ตั้งนักการเมืองนอมินี คนถูกแบนไปอยู่เบื้องหลัง ไปควบคุม สั่งการรัฐมนตรี มันร้ายกว่าเดิมอีก

ส่วนมาตราเรื่องที่มาของ ส.ว. ที่อยากแก้ให้มีแค่ประเภทเลือกตั้ง?

            เท่าที่ฟังกระแสสังคม มีประเด็นหลักคือ ส.ว.สรรหาไม่ยึดโยงประชาชน แต่ผมยังอยากให้มี ส.ว.2 ประเภท เพื่อให้ส.ว.ทำงานคานอำนาจบริหารอย่างเต็มที่ ถ้าคนยังติดใจเรื่องกระบวนการที่มา อาจแก้ไขให้เป็นการเลือกจากคณะกรรมการแห่งชาติ ให้ประชาชนเลือกมาก่อนรอบแรก จากนั้นคณะกรรมการแห่งชาติเลือกในรอบที่สอง หรือกลับกันให้กรรมการสรรหาแห่งชาติเลือกประชาชนในรอบแรกให้ได้จำนวน 2 เท่า และส่งให้ประชาชนเลือกในรอบสุดท้ายให้เหลือเท่าเดียว ก็แก้โจทย์การยึดโยงประชาชน

            ในท้ายสุดผมอยากย้ำว่า จะแก้รัฐธรรมนูญ หรือ ยกเลิกรัฐธรรมนูญ เป็นความชอบธรรม ที่ทำได้ ถ้าผ่านประชามติของประชาชน ส่วนการแก้รัฐธรรมนูญเพื่อให้เกิดความชอบธรรมกับพรรคการเมือง หรือนักการเมือง อย่าลืมความชอบธรรมที่ต้องเกิดกับประเทศชาติและประชาชนด้วย

................

(หมายเหตุ : 'ผลของการทำประชามติ มีผลผูกพันทุกฝ่าย' : สุรชัย เลี้ยงบุญเลิศชัย รองประธานวุฒิสภา โดยสำนักข่าวเนชั่น)