ผลจากการอุดหนุนพลังงาน(2) | คมชัดลึก

รู้ทันกระแสเศรษฐกิจและพลังงาน : ผลจากการอุดหนุนพลังงาน บทเรียนสำหรับประเทศไทย (2) : โดย ... ดร. โชติชัย สุวรรณาภรณ์ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่นโยบายและเศรษฐกิจพลังงาน บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) [email protected]

 

                          มาคุยเรื่องผลกระทบจากการอุดหนุนพลังงานกันต่อนะครับ สัปดาห์ที่แล้วผมพูดถึงประการแรกไปแล้ว มาถึงประการที่สอง การตรึงราคาพลังงานในระดับต่ำในตลาดภายในประเทศ ทำให้ภาคพลังงานอาจไม่เป็นที่น่าลงทุน ซึ่งจะจำกัดขีดความสามารถของประเทศในการให้บริการด้านพลังงานที่ดีกว่าเพื่อประชาชน ซึ่งการลงทุนด้านพลังงานที่ไม่พอหมายความว่าประเทศอาจจะไม่สามารถผลิตผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมที่มีคุณภาพ หรือสามารถขยายและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานพลังงานและไฟฟ้าได้อย่างที่ต้องการ

                          ประการที่สาม การอุดหนุนราคาพลังงานกระตุ้นความต้องการใช้พลังงานที่ไม่มีประสิทธิภาพ โดยสำหรับประเทศไทย มีสำรองเชื้อเพลิงฟอสซิลภายในประเทศในปัจจุบันประมาณการว่าจะใช้ได้อีกเพียง 20 ปีจากนี้ไป มองไปในอนาคต เงินอุดหนุนพลังงานจะนำไปสู่ การนำเข้าสินค้าพลังงานที่มากขึ้นจากที่อยู่ในระดับสูงอยู่แล้วในปัจจุบันที่กว่าร้อยละ 20 ของมูลค่าการนำเข้าสินค้าทั้งหมดของประเทศในแต่ละปี จึงมีผลร้ายต่อความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศไทย นอกจากนี้ เงินอุดหนุนเชื้อเพลิงฟอสซิลยังทำให้พลังงานทางเลือก และพลังงาน "สีเขียว" แข่งขันได้ยากขึ้นเมื่อเทียบกับแหล่งพลังงานแบบดั้งเดิม

                          ประการที่สี่ เมื่อประเทศไทยกำลังเข้าสู่เออีซี การทำให้ราคาพลังงานแตกต่างกันระหว่างประเทศ ทำให้มีการลักลอบขนย้ายสินค้าพลังงานข้ามพรมแดน และนำไปสู่วิวัฒนาการของตลาดมืด นอกจากนี้ การติดตั้งถังก๊าซหุงต้มทำอาหารบนรถยนต์ที่ไม่ถูกต้องอาจสร้างอันตรายแก่ผู้ขับขี่ได้ และผลลัพธ์ที่ไม่ได้ตั้งใจจากเงินอุดหนุนพลังงานยังนำไปสู่การเกิดมลพิษทางอากาศที่เพิ่มขึ้นและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

                          ผมคิดว่ามันถึงเวลาแล้วที่เราต้องสร้างความรู้เพื่อหักล้างความเชื่อผิดๆ ว่า การอุดหนุนพลังงานเป็นประโยชน์มากที่สุดสำหรับคนยากจน ซึ่งอันที่จริงพวกเขาได้รับประโยชน์น้อยมาก ซึ่งมีงานวิจัยต่างๆ มากมายนอกจากงานศึกษาของกองทุนการเงินระหว่างประเทศที่ได้กล่าวถึง แม้แต่ในสหรัฐอเมริกาเอง สำนักงานพลังงานสากล (IEA) พบว่า เงินอุดหนุนเชื้อเพลิงกว่า 409 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในปี ค.ศ.2010 ไปถึงกลุ่มผู้มีรายได้น้อย (ร้อยละ 20 ล่าง) เพียงร้อยละ 8 หรือ 35 พันล้านดอลลาร์สหรัฐเท่านั้น

                          สำหรับประเทศไทยนั้น ประเมินได้ว่า ค่าใช้จ่ายโดยประมาณของเงินอุดหนุนพลังงานในปีนี้จะอยู่ที่กว่า 1.68 แสนล้านบาท ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นค่าใช้จ่ายที่สังคมต้องรับภาระ รวมทั้งยังสร้างการบิดเบือนทางเศรษฐกิจ คิดได้ง่ายๆ ว่า การทำให้ราคาน้ำมันดีเซลขายปลีกต่ำกว่าราคาน้ำมันเบนซินจะทำให้ผู้บริโภคเปลี่ยนพฤติกรรมหันไปใช้รถยนต์ดีเซลมากขึ้น

                          ดังนั้น ผมเห็นว่า กรอบนโยบายเพื่อการปฏิรูปเงินอุดหนุนพลังงานอย่างยั่งยืนเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งในประเทศไทย มองไปข้างหน้า นโยบายรัฐบาลจะต้องชัดเจนเกี่ยวกับแผนปฏิรูปพลังงานอย่างยั่งยืน ความท้าทายเชิงนโยบายจะอยู่ข้างหน้าเมื่อรัฐบาลต้องปล่อยให้ราคาพลังงานเป็นไปตามกลไกตลาด และการจัดการผลกระทบที่จะเกิดขึ้นจากการปฏิรูปพลังงาน และการหาวิธีการที่จะสร้างการยอมรับของภาคประชาชนจากแผนปฏิรูปพลังงาน ซึ่งถือเป็นความหวังสุดท้ายของเราที่จะเห็นนโยบายพลังงานที่ยั่งยืนในประเทศไทยในอนาคตต่อไปครับ

 

 

--------------------

(รู้ทันกระแสเศรษฐกิจและพลังงาน : ผลจากการอุดหนุนพลังงาน บทเรียนสำหรับประเทศไทย (2) : โดย ... ดร. โชติชัย สุวรรณาภรณ์ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่นโยบายและเศรษฐกิจพลังงาน บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) [email protected])