สถานการณ์ความมั่นคงอาเซียนปี2556 | คมชัดลึก

               เป็นปีที่แปดติดต่อกันแล้ว ที่ช่วงปลายปีต่อต้นปี จะมีการนำเสนอบทความสี่ตอน วิเคราะห์คาดการณ์แนวโน้มของโลกในปีหน้า แบ่งออกเป็นภูมิภาคอาเซียน เอเชีย ตะวันออกกลาง และยุโรป โดยบทความชิ้นนี้จะเป็นตอนแรก โดยประเมินสถานการณ์ด้านความมั่นคงของอาเซียนในปี 2556

               อาเซียนกำลังเดินเกียร์เข้าสู่การเป็นประชาคมอาเซียนอย่างสมบูรณ์ทั้งสามเสาหลัก แต่ละชาติกำลังปรับตัวเต็มที่สำหรับการนี้ ไม่เพียงแต่จะส่งผลให้เกิดปรากฏการณ์เชิงรูปธรรมมากขึ้น เช่น เชื่อมโยงการคมนาคมกันด้วยรถไฟความเร็วสูง หรือการข้ามถิ่นค้าแรงงานมีระดับ ในมิติด้านความมั่นคงก็มีพัฒนาการที่ชัดเจนจากความร่วมมือด้านการทูต การฝึก การทำกิจกรรมร่วมของฝ่ายทหาร ส่งผลให้เอเชียอาคเนย์มีบรรยากาศแห่งสันติภาพมากขึ้นกว่าเดิม อย่างไรก็ตาม ปัญหาทะเลจีนใต้ไม่ใช่เรื่องคลี่คลายได้ง่ายๆ เพียงแต่ก็ยังพอควบคุมได้ด้วยความเชี่ยวชาญในเกมของเวียดนามกับฟิลิปปินส์ ซึ่งปีหน้าน่าจะเรียกการสนับสนุนอย่างเป็นรูปธรรมจากสหรัฐมากขึ้น ส่วนปัญหาอื่นๆ เช่น การก่อการร้าย ยาเสพติด หรือความไม่สงบตามแนวชายแดนพม่า-ไทยและไทย-กัมพูชา ก็น่าจะอยู่ในภาวะพอควบคุมได้

               พม่ายังเป็นเวทีที่มหาอำนาจพยายามแสวงประโยชน์ แม้จะยังมีปัญหาโรฮิงญา แต่นานาชาติก็ไม่หยุดญาติดีกับพม่า สงครามภายในหรือความขัดแย้งถึงขั้นเปลี่ยนแปลงใหญ่ในเนปิดอว์ไม่น่ามีโอกาสเกิดขึ้น ทหารอาจเพิ่มบทบาทมากในการเมืองขึ้นกว่าปีก่อน แต่ก็น่าจะเพื่อปรับกระบวนรับเลือกตั้งในอีก 2 ปีข้างหน้า ไม่ใช่ขัดขวางเต็ง เส่ง จึงทำให้ยังพอประสานกับซูจีได้ ส่วนเสถียรภาพในลาว เวียดนาม และกัมพูชานั้น ก็จะยิ่งเสริมความแข็งแกร่งให้แก่กลุ่มประเทศอาเซียนใหม่และสร้างความมั่นคงแก่ลุ่มแม่น้ำโขงเป็นอย่างมาก แม้จะมีความวิตกเรื่องการขยายอิทธิพลจีนในลาวและการครอบงำของเวียดนามในกัมพูชา

               ที่มาเลเซีย พรรคอัมโนน่าจะชนะเลือกตั้งได้ปกครองประเทศต่อไป แต่ไม่น่าจะรับมือกับปัญหาการเมืองภายในได้ดีเท่ายุคก่อน สิงคโปร์อาจจะเก่งกว่าในการปรับตัวยอมรับความหลากหลายของแนวคิดที่กำลังทลายกำแพงหินของการเมืองที่พรรครัฐบาลเคยผูกขาด แม้กระบวนการสันติภาพมินดาเนาจะคืบหน้าไปมาก แต่เชื่อว่าฟิลิปปินส์ปีหน้ายังไม่มั่นคงเท่าใดนัก เพราะปัญหาโครงสร้างหลายอย่างยังไม่ได้แก้ ประเทศที่น่าจะไปได้สวยยังคืออินโดนีเซียกับบรูไน ที่การเพิ่มขึ้นของสำนึกประชาธิปไตยส่งผลดีต่อทุกมิติของประเทศ