'รัฐปาเลสไตน์'ที่รอวันเป็นเอกราช | คมชัดลึก

                 ที่ประชุมใหญ่สมัชชาแห่งองค์การสหประชาชาติมีมติเลื่อนสถานะให้ปาเลสไตน์จากที่เคยเป็น “ผู้สังเกตการณ์ที่ไม่ได้เป็นสมาชิก" (non-member observer) เป็น “รัฐสังเกตการณ์ที่ไม่ได้เป็นสมาชิก” (non-member observer state) มติครั้งนี้ทำให้ปาเลสไตน์มีสิทธิในการเข้าร่วมเป็นสมาชิกและมีกิจกรรมร่วมกับองค์กรต่างๆ ในสหประชาชาติ รวมทั้งหน่วยงานระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง เช่นศาลอาชญากรรมระหว่างประเทศซึ่งจะสามารถใช้เป็นเครื่องมือในการเอาผิดกับอิสราเอลกรณีก่อสงครามขึ้นหรือกรณีการสร้างนิคมชาวยิวในพื้นที่ยึดครองอย่างผิดกฎหมายด้วย

                 แต่ถ้าถามว่าวันนี้ปาเลสไตน์มีองค์ประกอบพร้อมในการเป็น ‘ประเทศเอกราช’ แล้วหรือยัง คำตอบคือยังไม่ได้เป็น เพราะตามมาตรฐานของประชาคมโลกแล้วประเทศเอกราชจะต้องมีองค์ประกอบครบ 8 ประการเสียก่อน ซึ่งกรณีปาเลสไตน์ (อันหมายถึงดินแดน 3 ส่วนคือ เวสต์แบงก์ กาซา และเยรูซาเล็มตะวันออก) ยังขาดอยู่บางองค์ประกอบ

                 องค์ประกอบทั้ง 8 ประการคือ

                 1.ต้องมีดินแดนหรือพื้นที่ ซึ่งมีเขตพรมแดนที่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นสากล แม้ว่าทั้ง 3 ดินแดนดังกล่าวของปาเลสไตน์จะได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการ แต่เขตพรมแดนทั้ง 3 ก็ยังไม่มีความแน่นอนในแง่ของกฎหมาย

                 2.ต้องมีประชาชนพลเมือง ซึ่งปัจจุบันประชากรปาเลสไตน์ในกาซามีอยู่ 1,710,257 คน ส่วนในเวสต์แบงก์มีอยู่ 2,622,544 คน (ข้อมูลล่าสุดปลายปี 2012) และมีอีกกว่า 2 ล้านที่เป็นผู้ลี้ภัยในต่างแดน ซึ่งรอวันกลับถิ่นฐานบ้านเกิดของตนเอง

                 3.ต้องบริหารดำเนินการทางเศรษฐกิจของประเทศ มีกฎเกณฑ์กำหนดการค้าทั้งภายในและระหว่างประเทศ และมีสกุลเงินเป็นของตนเอง ปัจจุบันเศรษฐกิจในดินแดนปาเลสไตน์ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งอย่างมาก กิจกรรมทางเศรษฐกิจส่วนใหญ่ถูกควบคุมโดยอิสราเอล อีกทั้งสกุลเงินที่ใช้ยังเป็นสกุลเงินของอิสราเอล

                 4.มีอำนาจกำหนดทิศทางทางสังคม เช่นการศึกษา ที่ผ่านมาปาเลสไตน์มีการดำเนินการที่เป็นอิสระพอสมควรในการดำเนินการทางสังคม โดยเฉพาะในเรื่องการศึกษาและการให้บริการด้านสาธารณสุข

                 5.ต้องมีระบบขนส่งเพื่อเคลื่อนย้ายสินค้าและผู้คน ซึ่งดินแดนปาเลสไตน์ทั้ง 3 มีองค์ประกอบนี้ อยู่แล้ว โดยเฉพาะการขนส่งทางถนน

                 6.ต้องมีรัฐบาลที่จัดบริการสาธารณะให้แก่ประชาชน และมีกองกำลังทหารและตำรวจ ปัจจุบันแม้ว่าคณะปกครองปาเลสไตน์ (Palestinian Authority) จะสามารถออกกฎหมายมาบังคับใช้ได้และมีกองกำลังตำรวจเป็นของตนเอง แต่พวกเขาก็ไม่สามารถมีกองกำลังทหารของตนเอง แม้ว่ารัฐบาลฮามาสในกาซาจะมีกองกำลังกึ่งทหารภายใต้การควบคุมของพวกเขาก็ตาม

                 7.ต้องมีอธิปไตย หรือไม่มีรัฐอื่นใดมีอำนาจควบคุมเหนือดินแดนนั้น ดินแดนทั้งหมดของปาเลสไตน์ขณะนี้ไม่มีอำนาจอธิปไตยอย่างเต็มที่ เพราะถูกยึดครองโดยอิสราเอลไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง

                 8.ต้องได้รับการยอมรับจากภายนอกผ่านการโหวตให้เป็นประเทศเอกราชจากประเทศอื่นๆ แม้ปาเลสไตน์ขณะนี้จะได้รับเสียงโหวตอย่างท่วมท้นให้เป็น “รัฐสังเกตการณ์” แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่าปาเลสไตน์จะได้เป็นสมาชิกเต็มขั้นของสหประชาชาติในฐานะประเทศเอกราชเหมือนประเทศอื่นๆ

                 โดยสรุปก็คือ แม้ปาเลสไตน์จะมีองค์ประกอบบางประการที่พร้อมจะเป็นประเทศเอกราช แต่ก็ยังขาดองค์ประกอบที่สำคัญอีกหลายประการ แน่นอนว่าการได้รับสถานะ “รัฐสังเกตการณ์” ถือเป็นชัยชนะทางการทูตและเป็นความสำเร็จทางการเมืองที่ชาวปาเลสไตน์ไม่เคยได้รับตลอดช่วงเวลาของการต่อสู้ยาวนานกว่า 60 ปี

                 แต่นั่นก็เป็นเพียงจุดเริ่มต้นเท่านั้น เส้นทางของการเป็นประเทศเอกราชยังอยู่อีกยาวไกล