'สมุย'รัตติกาลจำยอม!ไร้ผู้รับผิดชอบ | คมชัดลึก

                            ทันทีที่ระบบแจ้งเตือนอัตโนมัติส่งข้อความตรงเข้าโทรศัพท์มือถือของเจ้าหน้าที่การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) เกาะสมุย เมื่อเวลา 08.41 น. วันที่ 4 ธันวาคมที่ผ่านมา เจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติการทุกคนทราบตรงกันว่านั่นคือสัญญาณแจ้งให้ปิดการจ่ายกระแสไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าขนอมสู่เกาะสมุย เนื่องจากได้ตรวจพบความผิดปกติในระบบการจ่ายไฟ และให้สลับไปใช้สายส่ง 33 กิโลโวลต์ ซึ่งเป็นสายส่งเก่าที่ใช้สำหรับสำรองจ่ายไฟยามสายหลัก 115 กิโลโวลต์ ประสบปัญหา ส่งผลให้ไฟฟ้าใน อ.เกาะสมุย ติดๆ ดับๆ อยู่พักใหญ่ก่อนที่จะดับสนิทในเวลาราว 10.00 น.

                            จากการตรวจสอบเบื้องต้น ทำให้การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ทราบแน่ชัดว่า ปัญหาหลัก ณ ขณะนั้นคือ รอยต่อสายเคเบิลส่งกระแสไฟหลักเกิดการชำรุดเสียหาย และจุดดังกล่าวก็มิได้อยู่ในทะเล หากอยู่ใต้ดินในระยะไม่เกิน 3 กม. จากสถานีส่งบ้านพังกานั่นเอง หัวหน้าชุดซ่อมแซมจึงระดมสรรพกำลังเจ้าหน้าที่เร่งขุดหาจุดเสียหายที่ว่าในเกือบจะทันที แต่จวบจนเวลาล่วงผ่านไปตั้งแต่เช้าจรดเย็นก็ไม่มีวี่แววว่าจะหาสาเหตุเจอ ในระหว่างนั้น กฟภ.เกาะสมุย ก็ได้พยายามเฉลี่ยการจ่ายกระแสไฟฟ้าไปตามพื้นที่ต่างๆ อย่างทั่วถึง แต่ด้วยข้อจำกัดของสายส่งรุ่นเก่าทำให้จ่ายไฟได้เพียงบางพื้นที่เท่านั้นโดยไม่ครอบคลุมทั้งเกาะ สถานการณ์การไฟฟ้าในเวลานั้นหากเปรียบเกาะสมุยกับคนคน หนึ่ง คนคนนั้นก็กำลังออกอาการคล้ายจะง่อยเปลี้ยเสียขาไปเลยทีเดียว

                            ย้อนเวลากลับไปราวเที่ยงวันที่ 4 ธันวาคม ขณะที่ นางล้วน-นายวีระ ฑีฆะ สองสามีภรรยา ชาว จ.ขอนแก่น ซึ่งเพิ่งเดินทางมาอาศัยอยู่ที่เกาะสมุยได้ประมาณสี่เดือน กำลังรับประทานอาหารกลางวันด้วยกัน ตรงด้านหน้าใต้เพิงขายผักของทั้งสองเกิดเสียงระเบิดดังสนั่นขึ้น โดยเสียงดังกล่าวนั้น นางล้วนได้ระบุถึงเหตุการณ์ว่า "เกิดขึ้นตรงใต้ดินหน้าร้านดิฉัน เสียงมันดังคล้ายกับหม้อแปลงไฟฟ้าระเบิด และมีแรงสั่นสะเทือนจนหลังคาสังกะสีของเพิงขายของเสียงกราวใหญ่ แต่ดิฉันกับสามีก็ไม่รู้จะทำอย่างไร จนกระทั่งเวลาประมาณหกโมงเย็น เจ้าหน้าที่การไฟฟ้าก็เดินมาถามที่บ้านดิฉันว่า ยายได้ยินเสียงอะไรแปลกๆ บ้างไหม ดิฉันก็รีบตอบไปว่า ได้ยินค่ะ ตรงนี้แหละค่ะ เจ้าหน้าที่ยังถามซ้ำมาอีกว่า แน่ใจหรือยาย ดิฉันก็บอกว่าแน่ใจพร้อมกับชี้จุดที่ได้ยินเสียงระเบิดให้เจ้าหน้าที่ดู พวกเขาก็แห่กันมาขุดจนกระทั่งบอกว่า เจอแล้วๆ"

                            การพบต้นเหตุจุดเสียหายมิได้เกิดจากเทคโนโลยีขั้นสูงใดๆ ตามที่ 'เจ้าหน้าที่ระดับสูง' อ้าง หากเกิดจากสิ่งที่ภาษาทางวิศวกรรมศาสตร์เรียกว่า 'แมนนวล' (Manual) หรือมือธรรมดาล้วนๆ

                            สายส่งไฟฟ้าต้นเหตุที่ส่งผลต่อเหตุการณ์ 'วิกฤติพลังงาน' ครั้งใหญ่ที่สุดในเกาะสมุยครั้งนี้ ตามข้อเท็จจริงแล้วก็คือ โครงการวางสายเคเบิลใต้น้ำ 115 กิโลโวลต์ วงจรที่ 2 ซึ่งดำเนินการแล้วเสร็จมาตั้งแต่ปลายเดือนตุลาคม 2549 โดยในการจัดทำโครงการนั้น การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคได้ว่าจ้าง บริษัท อิตาเลียน-ไทย จำกัด (มหาชน) หรือ The Consortium of Italian-Thai Development Public Company Limited กับ Nexans Norway AS หรือที่เรียกกันสั้นๆ ในหมู่ผู้เกี่ยวข้องว่า 'เน็กแซนส์-นอร์เวย์' เพื่อดำเนินการก่อสร้างระบบสายส่ง 115 กิโลโวลต์ ด้วยสายเคเบิลใต้น้ำจากสถานีไฟฟ้าขนอม จ.นครศรีธรรมราช ไปยัง อ.เกาะสมุย จ.สุราษฎร์ธานี ระยะทางประมาณ 27 กิโลเมตร (แบ่งเป็นสองระยะ คือ เคเบิลใต้น้ำ 24 กิโลเมตร และเคเบิลใต้ดิน 3 กิโลเมตร)

                            ด้วยวงเงินงบประมาณสูงถึง 899 ล้านบาท สำหรับโครงการเพื่อเพิ่มความมั่นคงระบบไฟฟ้าเกาะสมุย ทำให้นายประเจิด สุขแก้ว ผู้ว่าการการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ในสมัยนั้น ถึงกับประกาศต่อหน้าสื่อมวลชนและผู้ที่เกี่ยวข้อง ณ สถานีไฟฟ้าเกาะสมุย เมื่อช่วงสายวันพุธที่ 24 มกราคม 2550 ว่า "นี่จะเป็นการการันตีว่าระบบไฟฟ้าในเกาะสมุยจะมีความมั่นคงและมีเสถียรภาพต่อไปอีกยี่สิบปีเป็นอย่างน้อย!"

                            หากเป็นไปตามที่ผู้ว่าการการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคกล่าวไว้จริง อายุการใช้งานอันแสนสั้นของระบบสายส่ง 115 กิโลโวลต์ (วงจรที่ 2) ก็น่าที่จะมีการตรวจสอบอย่างเร่งด่วน เพราะนับจากปลายเดือนตุลาคม 2549 จนถึงธันวาคม 2555 อาการกะปริบกะปรอยของกำลังไฟฟ้าก็มิได้มีให้เห็นเพียงครั้งหรือสองครั้ง หากแต่เกิดขึ้นจนนับไม่ถ้วนตลอดระยะเวลา 6 ปีที่ผ่านมา โดยทางการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค เกาะสมุย อันเป็นหน่วยงานเอกเทศที่สามารถลงทุนในธุรกิจผลิต-ขายกระแสไฟฟ้าได้เอง ก็จะออกมาอ้างด้วยข้อแก้ตัวเดิมๆ ว่า พื้นที่เกาะสมุยมีปริมาณความต้องการในการใช้ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นเป็นอย่างมาก เหตุมาจากความเจริญเติบโตในพื้นที่สูงและรวดเร็ว!

                            และนั่นก็เพียงพอสำหรับเหตุผลรองรับการดำเนิน 'โครงการวางสายเคเบิลใต้น้ำระบบ 115 กิโลโวลต์ วงจรที่ 3' (จากสถานีขนอม วางเคเบิลใต้น้ำตรงสู่สถานีบ้านแม่น้ำ เกาะสมุย) ที่กำลังจะแล้วเสร็จในราวเดือนมีนาคม-เมษายน 2556 โดยผู้บริหาร กฟภ.ต่างก็ประสานเสียงไปในทางเดียวกันว่า "นี่คืออนาคตของระบบไฟฟ้าในเกาะสมุย!" (อีกแล้ว) ทั้งๆ ที่คนส่วนมากต่างก็ทราบกันดีว่าระบบสายส่งวงจรที่ 3 นี้ มีจุดมุ่งหมายที่จะนำกระแสไฟฟ้าไปบริการ (ขาย) ที่ อ.เกาะพะงัน เป็นหลัก! มิใช่เกาะสมุย

                            เหตุไฟฟ้าดับทั้งเกาะสมุยเป็นเวลาต่อเนื่องยาวนานถึง 72 ชั่วโมง โดยปราศจากซึ่งภัยพิบัติหรือมหันตภัยใดๆ ที่เกิดขึ้นในครั้งนี้ นับเป็น 'บทเรียนราคาแพง' ที่ยังไม่สามารถชี้นิ้วว่าใครเป็นคนผิดได้ก็จริง แต่ด้วยความเสียหายทางธุรกิจอันแทบจะประเมินค่ามิได้นั้นก็สมควรที่จะถูกหยิบยกเอามาตรองกันว่า เราจะเอาระบบสายส่ง 115 กิโลโวลต์ วงจรที่ 4, ที่ 5, 6 ฯลฯ ต่อๆ ไป หรือถึงเวลาแล้วสำหรับทางเลือกพลังงานอื่นๆ ซึ่งเหมาะสมกับชาวเกาะสมุยอย่างยั่งยืนและมีเสถียรภาพทางพลังงานอย่างแท้จริง

 

                            พอกันทีสำหรับ ‘รัตติกาลจำยอม’ แบบมัดมือชกเยี่ยงนี้!

 

 

---------------------

(รัตติกาลจำยอม ณ เกาะสมุย-บทเรียนราคาแพงที่ยังไร้ผู้รับผิดชอบ! : พรชัย นวการพิศุทธิ์ ... รายงาน)