เสียงสะท้อนSME : วิสาหกิจชาวโคกขาม | คมชัดลึก

                        ในปี 2548 ชาวบ้าน 12 คน รวมตัวกันตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนโคกขาม โดยมี มณฑา พวงพิมล รับตำแหน่งประธานวิสาหกิจชุมชนโคกขาม และใช้บ้านของเธอ ที่ตั้งอยู่ในหมู่ 8 ต.โคกขาม อ.เมือง จ.สมุทรสาคร เป็นสถานที่ผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์วิสาหกิจชุมชน ซึ่งเงินทุนเริ่มแรกมาจากการสร้างกลุ่มสัจจะออมทรัพย์ของสมาชิกวิสาหกิจชุมชนโคกขาม ที่ออมเงินไว้ก่อนจะตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชน จากการเก็บออมรายละ 10 บาท ต่อเดือน และเพิ่มเป็นรายละ 100 บาทต่อเดือน จนมีเงินในหลักพันบาท พอที่จะนำมาลงทุนสร้างผลิตภัณฑ์จำหน่ายสร้างรายได้ให้กลุ่ม เพื่อแบ่งปันผลประโยชน์ให้สมาชิกของกลุ่ม

                        ผลิตภัณฑ์แรกที่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนโคกขาม ทำออกจำหน่ายคือ ปลาหมอเทศแดดเดียวสมุนไพร ปลอดสารพิษ เนื่องจากใช้ทุนไม่มาก เพราะมีวัตถุดิบในท้องถิ่น คือปลาหมอเทศในพื้นที่หาง่ายและมีราคาถูก โดยกลุ่มวิสาหกิจชุมชนโคกขาม จะรับซื้อโดยเลือกขนาด 3-4 ตัว มีน้ำหนักรวม 1 กิโลกรัม มาผลิตเป็นปลาหมอเทศแดดเดียว ส่วนวิธีทำเมื่อได้ปลาหมอเทศมาแล้ว จะนำไปล้างน้ำ 2 ครั้ง เอาเมือก ดินโคลนที่ติดตัวปลาออก ขอดเกล็ด ตัดหัว นำไปล้างน้ำอีกหนึ่งครั้ง ก่อนนำไปแล่ หลังจากนั้นนำปลาที่แล่ไปวางคว่ำบนตะแกรง เพื่อให้น้ำหยดหมด แล้วนำไปหมักสมุนไพร ข่า ตะไคร้ พริกไทย เกลือ นำปลา น้ำตาลทราย แล้วนำไปตากแดดนาน 3 ชั่วโมง หรือตากจนกว่าตอนจับตัวปลาไม่มีเมือกไม่มีน้ำ หลังจากนั้นนำไปบรรจุภัณฑ์เพื่อวางจำหน่าย   

                        ส่วนเนื้อปลาที่ติดก้างปลา จะทำการขูดเอาเนื้อปลามาหมักสมุนไพร ข่า ตะไคร้ พริกไทย รากผักชี เสร็จแล้วรีดเป็นแผ่นนำไปตากแดดจนได้ที่แล้วนำมาบรรจุกระปุกจำหน่าย ผลิตภัณฑ์ที่ทำได้นำไปขายในชุมชน และตามแหล่งท่องเที่ยวในหมู่บ้าน ซึ่งกิจการไปได้ดีสินค้าที่ผลิตได้รับการสนับสนุนส่งผลให้มีผู้สนใจเข้าร่วมเป็นสมาชิกเพิ่มขึ้น ทำให้ปัจจุบัน กลุ่มวิสาหกิจชุมชนโคกขาม มีสมาชิกทั้งหมด 60 ราย

                        ผลจากการมีสมาชิกเพิ่มขึ้นทำให้มีเงินทุนเพิ่มมากขึ้น กลุ่มวิสาหกิจชุมชนโคกขามจึงได้ขยายการผลิตสินค้า ด้วยการจัดทำผลิตภัณฑ์เพิ่มขึ้น คือน้ำพริก ผ้าเย็บ เพาะเห็ด น้ำยาล้างจาน น้ำยาซักผ้า แชมพู สบู่เหลว และลูกปัด ที่เป็นของชำร่วย โดยผลิตภัณฑ์ที่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนโคกขาม ผลิตได้ จะนำไปจำหน่ายในแหล่งท่องเที่ยวในตำบล และออกร้านตามงานสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์

                        อย่างไรก็ตาม เมื่อเติบโตมาได้ระยะหนึ่ง ปัญหาที่เผชิญก็คือ ปัญหาการขาดเงินทุน การเข้าใจถึงการทำตลาด และสมาชิกกลุ่มเริ่มขาดความเชื่อมั่นในการบริหารภายใน โดยปัญหาเรื่องเงินทุนเกิดจากสมาชิกของกลุ่มส่วนใหญ่มีรายได้น้อย ไม่มีเงินพอที่จะมาลงทุนในการพัฒนาสินค้า หรือการผลิตสินค้าครั้งละมากๆ ได้ ส่วนปัญหาเรื่องการตลาดเกิดจากเมื่อผลิตสินค้าออกมาแล้วไม่มีสถานที่จำหน่าย อีกทั้งผลิตภัณฑ์ของกลุ่มยังไม่ได้รับมาตรฐานจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทำให้ไม่สามารถนำไปวางจำหน่ายตามแหล่งการค้าขนาดใหญ่ได้ 

                        มณฑา พวงพิมล ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนโคกขาม กล่าวว่า สิ่งที่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนโคกขาม อยากให้ทางราชการมาช่วยคือการจัดหาเงินทุนให้เพื่อใช้ในการสร้างโรงเรือน และซื้ออุปกรณ์การผลิตที่ได้มาตรฐาน อีกทั้งเป็นเงินทุนสำรองในการซื้อวัตถุดิบ เพื่อที่จะได้ผลิตครั้งละมากๆ ส่วนเรื่องการตลาดอยากให้ทางราชการมาช่วยทำโฆษณาประชาสัมพันธ์ หาช่องทางจำหน่ายเพิ่ม รวมทั้งสนับสนุนให้มีการจัดงานกิจกรรมทางการตลาด เพื่อเป็นช่องทางในการสร้างโอกาสทางการตลาด รวมทั้งการมาแนะนำให้ความรู้เรื่องมาตรฐานการผลิตสินค้า เพื่อให้ผลิตภัณฑ์ของกลุ่มสามารถไปวางขายตามแหล่งการค้าขนาดใหญ่ได้ มีการแนะนำความรู้เรื่องบรรจุภัณฑ์เพื่อที่จะเก็บสินค้าที่ผลิตไว้ได้นาน และบรรจุภัณฑ์เป็นที่ถูกใจผู้บริโภค

                        "ปัญหาของกลุ่มเราหลักๆ ก็มีเรื่องเงินทุน เรื่องการตลาด และผลิตภัณฑ์ไม่ได้มาตรฐาน และสมาชิกขาดความเชื่อมั่น ยอมรับว่าเรื่องเงินทุนเป็นปัญหาหลัก ซึ่งหากมีเงินทุนก็จะสามารถแก้ปัญหาอื่นๆ ได้" ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนโคกขาม กล่าว

                        ปัญหาของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนโคกขาม จึงเป็นปัญหาพื้นฐานที่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกือบทุกแห่งประสบ เป็นการง่ายที่จะเกิดการรวมกลุ่มพัฒนาอาชีพขึ้นมา แต่ปัญหาที่ท้าทายก็คือความยากลำบากที่กลุ่มจะจัดการปัญหาด้วยตัวเองได้ เพราะกลุ่มวิสาหกิจชุมชนส่วนใหญ่ รวมตัวมาจากชาวบ้านที่มีฐานะยากจน ขาดความรู้เรื่องการพัฒนามาตรฐานสินค้า การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ และความรู้เรื่องการวางแผนการตลาด 

                        ปัจจัยลบเหล่านี้ ยังคงต้องรอให้หน่วยงานของรัฐ เข้าไปให้การสนับสนุน เพื่อให้กลุ่มวิสาหกิจชุมชนสามารถยืนได้ด้วยตนเอง อันหมายถึงการพัฒนาฐานทางเศรษฐกิจในระดับล่างให้มีความมั่นคงมากยิ่งขึ้นตามลำดับ

 

 

--------------------

(เสียงสะท้อน SME : วิสาหกิจชุมชนโคกขาม จังหวะก้าวที่รอการช่วยเหลือ : โดย...กัมปนาท ขันตระกูล)