
รู้ทันกฎหมาย - ตกงาน
ในภาวะที่เข็มขัดขายดีมีการรัดไว้ให้แน่นหนาเพื่อที่ว่ากางเกงกระโปรงจะได้ไม่หลุด การลดจำนวนพนักงานจึงเป็นอีกมาตรการของหลายบริษัทในการรัดเข็มขัดให้บริษัทอยู่ได้
การจ้างงานหรือเลิกจ้างงานมีมาตรการทางกฎหมายที่ให้เจ้านายปฏิบัติ ไม่ใช่นึกอยากจะจัดการลดจำนวนพนักงานขึ้นมาก็เงื้อง่าซองขาวเท่านั้น
การเลิกจ้างจะต้องทำโดยการบอกกล่าวกันให้ทราบเสียก่อน ว่าจะตัดขาดสัมพันธภาพต่อกันแล้ว และต้องบอกกันล่วงหน้าเพื่อให้เวลาเขาหางานทำ ตามกฎหมายให้บอกกล่าวไม่น้อยกว่าระยะเวลาการจ่ายค่าจ้างคราวหนึ่งซึ่งไม่จำเป็นต้องล่วงหน้าเกินกว่า 3 เดือนเพื่อให้มีผลในเดือนถัดไป และในระหว่างที่ยังไม่ถึงเวลา ต่างก็ต้องทำหน้าที่ของตนไป นายจ้างต้องดูแลลูกน้องอย่างไร และลูกจ้างต้องทำหน้าที่ให้เจ้านายแค่ไหน ก็ต้องอย่าให้ขาดตกบกพร่อง
ลูกน้องหลายคนทนไม่ไหว เมื่อต้องถูกให้ออกจากงานจะหน้าด้านอยู่ต่อไปไม่ได้ หรือไม่อยากเสียเวลามาทำประโยชน์ให้เจ้านาย เพราะอยากใช้เวลาหางานใหม่ทำ ก็เลยไม่มาทำงานมันเสียอย่างนั้น
การทำแบบนี้มีแต่จะเสียรังวัด เพราะเจ้านายอาจจัดให้สมใจโดยไล่ออกจากงานโดยไม่ต้องรอให้พ้นวันพ้นเดือนที่กำหนดกันไว้ เนื่องจากลูกจ้างกลายเป็นผู้ผิดสัญญาจ้าง เพราะละทิ้งงานเป็นเวลาสามวันขึ้นไป
ในกรณีที่ลูกจ้างผิดสัญญาจ้างแรงงานในสาระสำคัญ กฎหมายท่านก็จะให้นายจ้างปลดออกจากงานได้ และไม่ต้องบอกกล่าวกันล่วงหน้า และไม่ต้องเสียเงินค่าชดเชยจากการให้ออกจากงาน หากบอกให้ทราบถึงสาเหตุของการไล่ออกไว้
และต้องบอกในขณะที่เลิกจ้างด้วย ไม่ใช่มาระลึกได้ในภายหลัง อย่างนั้นต้องมีอันจ่ายค่าชดเชยให้ลูกจ้างไปตามกฎหมาย
แค่ไหนและอะไรคือการกระทำที่นายจ้างอ้างไม่จ่ายค่าชดเชยได้ ต้องดูว่าอะไรๆ ที่มันเสียหายร้ายแรง กฎหมายจะแจงรายการเอาไว้ แต่ก็ต้องดูข้อเท็จจริงรายละเอียดเป็นเรื่องๆ ไปอยู่ดี
อย่างเช่นการละทิ้งหน้าที่เป็นเวลาสามวันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควรก็ใช่ หรือจงใจทำให้นายจ้างเสียหาย ประมาทเลินเล่อจนนายจ้างได้รับความเสียหาย
บางเรื่องก็ต้องมีการเตือนกันก่อนว่าอย่าทำ และต้องรอให้ทำซ้ำในเรื่องนั้นๆ เสียก่อนจึงจะร่อนจดหมายให้ออกได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย เช่น การฝ่าฝืนข้อบังคับการทำงานหรือคำสั่งของเจ้านายที่ชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม
เว้นแต่จะเป็นเรื่องร้ายแรงก็ไม่ต้องเตือนส่งใบเหลืองให้เสียเวลา สามารถให้ใบแดงออกจากงานได้เลย เพียงแต่ก็ต้องมาถกเถียงกันหน่อยว่าแค่ไหน มันร้ายแรงหรือไม่ เพราะเจ้านายมักบอกว่าใช่ แต่ลูกน้องก็ต้องบอกว่าเรื่องขี้ผงแบบนี้ต้องมีเตือน
จึงเป็นเรื่องที่ลูกจ้างต้องเข้าใจ ไม่ใช่เขาให้ออกก็เรียกร้องไม่ลืมหูลืมตา คิดแต่ว่ากฎหมายคุ้มครองดูแล แต่ไม่ทันคิดว่ากฎหมายไม่ได้ส่งเสริมให้เอาเปรียบเจ้านายไปเสียทุกเรื่องทุกกรณี
สิทธิที่ลูกจ้างจะได้เมื่อกลายเป็นคนตกงาน คือการได้รับค่าชดเชย แต่ต้องนับวันคืนให้ดี เพราะกฎหมายมีเงื่อนไขว่าจะต้องทำงานมาเป็นเวลาครบ 120 วันแล้ว
คงไม่มีใครหวังรวยจากการตกงาน เพราะไม่มีใครอยากตกงานกันอยู่แล้ว แต่จะตกอย่างไรไม่ให้คอหักตายก็ต้องเข้าใจกฎหมายเอาไว้ ส่วนเจ้านายแทนที่จะลดภาระไปได้ก็อาจกลายเป็นจ่ายค่าเสียหายเพราะกลายเป็นเลิกจ้างไม่เป็นธรรม
"ศรัณยา ไชยสุต"



