มองอนาคตสังคมและประชากรโลก(จบ) | คมชัดลึก

                     ผมหยิบยกเรื่องอนาคตสังคมและประชากรโลกมาเป็นประเด็นต่อเนื่องมาหลายสัปดาห์ แต่เรื่องนี้ต้องพูดถึงกันยาว เลยขอยกที่ค้างอยู่ต่อกันสัปดาห์นี้นะครับ

                     3.ด้านสุขภาพทิศทางการเสียชีวิตด้วยโรคไม่ติดต่อมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น โดยโรคภัยที่ยังคร่าชีวิตผู้คนในอนาคตอย่างมากในอนาคต คือ โรคเกี่ยวกับหัวใจและหลอดเลือด โรคมะเร็ง โรคระบบทางเดินหายใจ โรคระบบทางเดินอาหาร และโรคอื่นๆ ส่วนหนึ่งเกิดจากทางแบบแผนพฤติกรรมการบริโภคที่เปลี่ยนแปลงไป การรับประทานผักน้อยลง การสูบบุหรี่และการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การขาดการออกกำลังกาย

                     4.การศึกษาโลกก้าวเข้าสู่สังคมฐานความรู้มากขึ้น จากรายงานของยูเนสโก พบว่าแนวโน้มทางด้านการศึกษาของประชากรโลกมีสถานการณ์ที่ดีขึ้น ในขณะที่ประเทศไทยก็ประสบความสำเร็จอย่างมากในแง่ของการมีอัตราผู้ที่รู้หนังสือในระดับที่สูงมากขึ้น

                     5.การเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมจะมีแนวโน้มเข้าสู่โลกแห่งความหลากหลายทางวัฒนธรรม

                     กระแสโลกาภิวัตน์ได้นำไปสู่การผสานวัฒนธรรม รวมถึงก่อให้เกิดวัฒนธรรมใหม่ซึ่งเป็นไปตามธรรมชาติของโลก 3 ประการ ได้แก่ 1) การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างโลกที่คงรูปเป็นกลุ่มก้อน (Solid Phase Modernity) ไปสู่โลกที่เลื่อนไหล (Liquid Phase Modernity) ให้เกิดการเชื่อมโยงปฏิสัมพันธ์เป็นเครือข่ายที่มากขึ้นและการไปมาหาสู่ระหว่างกันก่อให้เกิดความสัมพันธ์ที่ไม่มีพรมแดนหรือแบบแผนชัดเจน เกิดเครือข่ายทางสังคม (Social Networking) ในรูปแบบใหม่ๆ มากมาย นอกจากนี้ เหตุการณ์หลายๆ อย่างเกิดขึ้นพร้อมกัน บางเรื่องซึ่งเป็นเรื่องภายในได้กลายเป็นเรื่องที่รับรู้ไปทั่วโลก

                     รวมทั้งคาดว่าจะเกิดปรากฏการณ์การก้าวข้ามจากการแข่งขันและกอบโกย ไปสู่การแบ่งปันและเกื้อกูล อันเนื่องจากความหวาดกลัวต่อภาวะสะท้อนกลับของสังคม ความเสี่ยงทำให้สังคมมีแนวโน้มการร่วมมือร่วมใจกันมากขึ้นเพื่อเผชิญกับอุปสรรคหรือโอกาสที่ทุกคนต้อง เผชิญร่วมกันและนำไปสู่การสร้างสังคมสากล หรือสังคมพลเมืองของโลก ในขณะเดียวกันจะเกิดอุดมการณ์โลกาภิวัตน์ในหลากหลายรูปแบบผ่านกลไกของระบบทุนนิยมบริโภคนิยมแบบสุดโต่ง ได้ยึดครองช่องว่างทางจิตใจและจิตวิญญาณของมนุษย์และส่งผลให้คนจำนวนมากกลายเป็นคนที่ ล่องลอย ไร้สังกัด แม้จะเสมือนมีเสรีภาพ อิสรภาพ และความสุข แต่ภายในจิตใจเต็มไปด้วยความอ่อนแอ สับสน โหยหาอดีต ตลอดจนหันมาให้ความสำคัญกับปรัชญา ศาสนา เพื่อให้ความสำคัญกับด้านจิตใจ (Mind) อารมณ์ความรู้สึก และจิตวิญญาณ (Spiritual) มากขึ้น

                     สำหรับประเทศไทย การเข้ามาของวัฒนธรรมโลกผ่านกระแสโลกาภิวัตน์ และโลกไซเบอร์อย่างรวดเร็วเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อวัฒนธรรมไทยทั้งด้านวิถีชีวิต ทัศนคติ ความเชื่อ ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล กระบวนการเรียนรู้ และพฤติกรรมการบริโภคคนไทยมุ่งแสวงหาความสุขและสร้างอัตลักษณ์ส่วนตัวมากขึ้น มีแนวโน้มสร้างเครือข่ายทางสังคมผ่านโลกไซเบอร์ เกิดเป็นวัฒนธรรมย่อยร่วมสมัย (Contemporary Subculture) ในรูปแบบของการรวมกลุ่มของบุคคลที่สนใจเรื่องเดียวกัน ขณะที่วัฒนธรรมที่บ่งบอกความเป็นไทยไม่สามารถแสดงบทบาทที่ชัดเจน

                     ผมหวังว่า นโยบายของรัฐบาลในวันนี้และในอนาคตจะตระหนักถึงทิศทางการเปลี่ยนแปลงต่างๆ เหล่านี้นะครับ

 

 

----------------------

(รู้ทันกระแสเศรษฐกิจและพลังงาน :  มองอนาคตสังคมและประชากรโลก (จบ) ดร. โชติชัย สุวรรณาภรณ์ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่นโยบายและเศรษฐกิจพลังงาน บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) [email protected])