คุณมีความสุขไหม? | คมชัดลึก

               รายการโทรทัศน์ที่กำลังได้รับความนิยมอย่างสูงในประเทศจีนขณะนี้ ได้แก่รายการ “อาร์ ยู แฮปปี้?” หรือ “คุณมีความสุขไหม?” ซึ่งผลิตรายการโดยสถานีโทรทัศน์แห่งชาติของจีน ด้วยวิธีสัมภาษณ์ผู้คน กว่า 3,500 คน ตั้งแต่ซาเล้งที่เก็บของจากกองขยะ ผู้ใช้แรงงาน จนถึงโม หยาง นักเขียนเจ้าของรางวัลโนเบล สาขาวรรณกรรม ประจำปีนี้ ซึ่งผู้ผลิตรายการอ้างว่ากว่า 90 เปอร์เซ็นต์ของผู้ถูกสัมภาษณ์ กล่าวว่าพวกเขามีความสุข อย่างไรก็ตาม มีผู้ถูกสัมภาษณ์เพียงจำนวนไม่มากนักที่ได้ออกอากาศ
 
               แม้ว่าตัวเลขดังกล่าวจะดูดีจนไม่น่าเชื่อ แต่จากการสำรวจประชามติของสำนักงานสถิติแห่งชาติ เมื่อปี ค.ศ.2010 พบว่า 75 เปอร์เซ็นต์ของคนจีนในเมืองใหญ่ 24 เมือง “มีความสุขมาก” หรือ “มีความสุขดี” โดยผู้มีอายุจะมีความสุขกว่าคนหนุ่มสาว ผู้หญิงจะมีความสุขมากกว่าผู้ชาย และเจ้าหน้าที่ของรัฐจะมีความสุขมากกว่าผู้ที่อยู่ในอาชีพอื่น
 
               แม้ว่าปัจจุบันเศรษฐกิจของจีนจะอยู่ในช่วงชะลอตัว แต่ก็ไม่ได้ส่งผลกระทบต่อชาวจีนมากนัก เมื่อเร็วๆ นี้ นิตยสารไฟแนนเชียล ไทม์ ของอังกฤษ ได้สำรวจความคิดเห็นของคนจีน และพบว่าคนจีน 83 เปอร์เซ็นต์ยังคงพอใจในสภาพเศรษฐกิจของประเทศ และเชื่อว่าคนจีนรุ่นต่อไปจะมีชีวิตที่ดีขึ้น ขณะที่มีคนยุโรปและสหรัฐเพียง 20 เปอร์เซ็นต์ที่คิดเช่นนั้น
 
               หากถามว่าอะไรคือสิ่งที่ทำให้คนจีนมีความสุขมาก? คำตอบจากการสำรวจของสำนักงานสถิติแห่งชาติก็คือ เงินเดือนที่เพิ่มขึ้นจากฐานเดิมที่อยู่ในระดับที่ต่ำ และการมีรายได้เพิ่มขึ้น กล่าวคือการมีเงินมากขึ้นเป็นสิ่งที่ทำให้คนจีนมีความสุขขึ้น ซึ่งตรงกับผลการสำรวจของไฟแนนเชียล ไทม์ ที่พบว่าคนจีนในเวลานี้มีรายได้สูงกว่าเมื่อทศวรรษที่แล้ว ถึง 3 เท่า และคาดการณ์ในแง่ดีว่าเศรษฐกิจของจีนน่าจะเติบโตอย่างต่อเนื่องต่อไป
 
               สำหรับคนจีนอีกหลายล้านคนในตัวเมืองใหญ่ที่บอกว่าพวกเขา “ไม่มีความสุขมาก” หรือ “ไม่มีความสุขเลย” นั้น ส่วนใหญ่มีฐานะที่ยากจน ซึ่งการมีรายได้น้อยทำให้มีความสุขน้อยตามไปด้วย แต่สำหรับบางคนปัจจัยสำคัญที่ทำให้ขาดความสุข เป็นเพราะการนำตัวเองไปเปรียบเทียบกับคนอื่น ดังเช่นทฤษฎีทางเศรษฐศาสตร์ที่ว่าความสุขไม่ใช่แค่การสนองตอบความต้องการขั้นพื้นฐานของมนุษย์ และคนจีนทุกวันนี้ก็มีความพึงพอใจน้อยกว่าในยุค 1990 เนื่องจากมีเรื่องให้เป็นกังวลมากกว่าทั้งเรื่องงาน  ปัญหาสุขภาพ ปัญหาทางสังคม รวมทั้งเรื่องของเด็กและผู้สูงวัย เป็นต้น ซึ่งรัฐบาลจีนจำต้องเร่งแก้ไขปัญหาการว่างงาน และสวัสดิการของผู้ที่รับบำนาญ กับปรับปรุงระบบสาธารณสุข
 
               รายการ “อาร์ ยู แฮปปี้” ได้แสดงให้เห็นว่าเงินก็ไม่ใช่สิ่งที่จะให้ความสุขแก่ผู้คนเสมอไป ดังเช่นชายชราอายุ 75 ปีคนหนึ่ง ซึ่งมีชีวิตที่มีความสุขกับการเก็บขวดพลาสติกตามข้างถนนไปขาย บวกกับเงินค่ายังชีพจากทางการ 650 หยวน หรือราวเดือนละ 3,600 บาท ขณะที่โม หยาง ซึ่งได้รับรางวัลโนเบล จำนวน 1.2 ล้านดอลลาร์ กล่าวว่า “ความสุขคือการมีสุขภาพดี แต่ตอนนี้ผมมีความดันโลหิตสูง และมีเรื่องที่ต้องกังวล จะพูดว่าผมมีความสุขได้อย่างไร?”
 
               ตอนนี้ ผมก็กำลังกังวลว่า ถ้ามีสถานีโทรทัศน์ช่องไหนสักช่องของเมืองไทย ทำรายการ “คุณมีความสุขไหม?” ขึ้นมาบ้าง จำนวนคนที่ให้สัมภาษณ์ว่า “มีความสุขมาก” หรือ ” มีความสุขดี” จะมีเหลือสักกี่เปอร์เซ็นต์?
 
               ท้ายคอลัมน์วันนี้ขอเชิญชมคอนเสิร์ตการกุศล “มุมความสุข เพื่อคุณที่รัก” ในวันเสาร์ที่ 24 พฤศจิกายน 2555 เวลา 14.00 น. ที่โรงละครอักษรา ซอยรางน้ำ พบกับศิลปินชั้นนำ อาทิ สุเทพ วงศ์กำแหง, รุ่งฤดี แพ่งผ่องใส, วินัย พันธุรักษ์, อุมาพร บัวพึ่ง, อดิเรก จันทร์เรือง, ชรัมภ์ เทพชัย, ชัยรัตน์ เทียบเทียม, อิสริยา คูประเสริฐ พร้อมด้วยนักร้องรับเชิญ ติดต่อจองบัตรได้ที่ 08-7372-1196 และ 0-2354-5717 รายได้เพื่อศูนย์เทคโนโลยีทางการศึกษา และมูลนิธิช่วยเหลือนักเรียนที่ขาดแคลน (มนข.)