อนาคตสังคมและประชากรโลก(1) | คมชัดลึก

          พวกเราเคยสงสัยไหมครับว่า อนาคตของสังคมและทิศทางของประชากรโลกจะเป็นอย่างไรในอีก 30-40 ปีข้างหน้า ผมคิดว่าในอนาคตด้านสังคมและประชากรจะมีปัจจัยขับเคลื่อนที่มีนัยสำคัญต่อภาพอนาคตของโลกและไทยอยู่ 5 ประเด็นหลักครับ ซึ่งผมจะขอสรุปประเด็นสำคัญดังนี้ครับ

 

          1. การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร และการเข้าสู่โลกแห่งผู้สูงวัย โดยประชากรมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น เช่น ในปี ค.ศ.2020 คาดว่าจะมีประชากรทั่วโลกทั้งสิ้นประมาณ 7.65 พันล้านคน หรือเพิ่มจากปี ค.ศ.2011 ที่มีอยู่ประมาณ 7 พันล้านคน และในปี ค.ศ. 2025 คาดว่าจะมีประชากรเพิ่มขึ้นอีกเป็นจำนวนทั้งสิ้นประมาณ 8 พันล้านคน โดยยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องจนในปี ค.ศ. 2050 ซึ่งองค์การสหประชาชาติได้คาดการณ์ว่าจะมีประชากรโลก รวมทั้งสิ้นสูงถึง 8.32 พันล้านคน โดยทวีปเอเชีย ยังคงเป็นทวีปที่มีสัดส่วนประชากรโลกมากที่สุดเมื่อเทียบกับทวีปอื่นๆ 

          อย่างไรก็ดี หลังปี ค.ศ.2050 ทวีปเอเชียมีแนวโน้มอัตราการเพิ่มของประชากรลดลง ในขณะที่ทวีปแอฟริกามีแนวโน้มอัตราการเพิ่มของประชากรสูงขึ้น สำหรับประชากรไทยมีแนวโน้มที่จะเพิ่มอย่างต่อเนื่อง จากการคาดการณ์ในปี ค.ศ.2050 คาดว่าประเทศไทยจะมีจำนวนประชากรรวมทั้งสิ้นประมาณ 71 ล้านคน ภายใต้ข้อสมมติภาวะการเจริญพันธุ์ระดับปานกลาง ทั้งนี้ พบว่าอัตราการเพิ่มขึ้นของประชากรเป็นไปอย่างช้าๆ เนื่องจากภาวะการเจริญพันธุ์ของคนไทยมีแนวโน้มลดลง

          นอกจากนี้ ยังมีทิศทางของอายุขัยเฉลี่ยเพิ่มขึ้นและก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงวัย โดยภายหลังจากการลดลงของอัตราการตายอย่างต่อเนื่อง อันเป็นผลจากความเจริญก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและการสาธารณสุข ทำให้อายุขัยเฉลี่ยของประชากรโลกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากการคาดการณ์แนวโน้มอายุขัยเฉลี่ยในอนาคตพบว่า ในช่วงปี 2050 ประชากรโลกจะมีอายุขัยเฉลี่ยประมาณ 75.6 ปี (ปี ค.ศ. 2010 มีอายุขัยเฉลี่ยเพียง 67.6 ปี) โดยประชากรเพศชายจะมีอายุขัยเฉลี่ย 73.3 ปี ต่ำกว่าประชากรเพศหญิง ซึ่งจะมีอายุขัยเฉลี่ย 77.9 ปี 

          ในขณะเดียวกัน มีการคาดการณ์ว่า ในปี ค.ศ. 2050 โลกจะมีสัดส่วนประชากรวัยเด็กอยู่เพียงร้อยละ 20.87 แต่ในทางตรงกันข้ามจะมีประชากรวัยสูงอายุร้อยละ 22.23 ทำให้กลุ่มผู้สูงวัยกลายเป็นประชากรที่มีกลุ่มใหญ่ในสังคมมากกว่าวัยเด็ก สำหรับประเทศไทย ประชากรวัยเด็ก (0-14 ปี) จะมีแนวโน้มลดลง โดยคาดการณ์ว่าในปี ค.ศ.2030 จะมีจำนวนประชากรวัยเด็กเหลือร้อยละ16.7 ลดลงจากปี ค.ศ. 2012 ที่มีอยู่ร้อยละ 19.5 ในขณะที่ประชากรผู้สูงวัยจะมีจำนวนที่เพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่องโดยในปี ค.ศ.2030 คาดการณ์ว่าจะมีสัดส่วนประชากรผู้สูงวัยประมาณร้อยละ 17.4 เพิ่มจาก ปี ค.ศ.2012 ซึ่งมีเพียงร้อยละ 9.5

 

          เพิ่งจบไปประเด็นเดียวครับ แต่ด้วยพื้นที่มีจำกัด ไว้สัปดาห์หน้ามาพูดถึงประเด็นสำคัญที่เหลือกันต่อครับ

 

 

--------------------

(อนาคตสังคมและประชากรโลก (1) : คอลัมน์ รู้ทันกระแส เศรษฐกิจและพลังงาน : โดย ... ดร.โชติชัย สุวรรณาภรณ์ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่นโยบายและเศรษฐกิจพลังงาน บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) [email protected])