ศาสตร์แห่งผู้นำ | คมชัดลึก

             ปัญหาสำคัญของบ้านเมืองและองค์กรต่างๆ ในทุกวันนี้ก็คือการขาดผู้นำที่มีภาวะของความเป็นผู้นำ จึงทำให้สังคมมีลักษณะเหมือนขอนไม้ลอยน้ำ สุดแต่คลื่นลมจะพัดพาไปทางใด ไม่มีจุดหมาย ไม่มีหลักเกณฑ์ที่แน่นอน เป็นเพียงแค่การประคองตัวให้ผ่านพ้นสถานการณ์ต่างๆ ไปวันๆ
             
              ถ้าถามว่าแล้วอะไรคือคุณสมบัติของผู้นำที่ดี?
 
              คำตอบย่อมขึ้นอยู่กับว่าเราจะนำเอาทฤษฎีหรือแนวคิดทางใดเข้ามาจับ นักบวช นักรัฐศาสตร์ นักกฎหมาย นักปราชญ์ หรือนักเลง ก็คงจะให้ความหมายและคุณลักษณะของผู้นำที่แตกต่างกันออกไป เช่น พุทธศาสนากล่าวถึงหลักธรรมของผู้นำว่าต้องประกอบด้วย พรหมวิหารสี่ อันได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา
 
              เมตตาคือความมีน้ำใจดี ปรารถนาดีต่อผู้อื่น กรุณาคือความต้องการช่วยเหลือให้ผู้อื่นพ้นทุกข์ หรือการบำบัดทุกข์บำรุงสุข มุทิตา คือความยินดีเมื่อผู้อื่นมีสุข และอุเบกขา คือการวางตัววางใจเป็นกลาง เป็นต้น
 
              อย่างไรก็ตาม นักบริหารยุคปัจจุบัน อาจจะมีทัศนะและมุมมองต่อลักษณะของความเป็นผู้นำไปในอีกทางหนึ่ง ดังเช่นที่ พรศักดิ์ อุรัจฉัทชัยรัตน์ ได้เขียนไว้ในหนังสือ “ศาสตร์แห่งผู้นำ จากสุดยอดวรรณกรรมไทย” (สนพ.นานมีบุ๊คส์/135 บาท) ซึ่งเป็นการนำบุคลิกและพฤติกรรมของตัวละครเอกในวรรณกรรมเรื่อง “เพชรพระอุมา” ของ “พนมเทียน” มาเป็นกรณีศึกษา อันอาจนับเป็นครั้งแรกของวงการหนังสือเมืองไทยที่มีการผสมผสานระหว่างศิลปะของการประพันธ์จากวรรณกรรมชิ้นเอก กับศาสตร์ทางธุรกิจและการบริหารจัดการสมัยใหม่ หลังจากที่เราอาจจะเคยอ่านเรื่องทำนองนี้ที่นำมาจากตัวละครสำคัญในเรื่องสามก๊กกันมาบ้างแล้ว
 
              “เพชรพระอุมา” เป็นวรรณกรรมที่ยิ่งใหญ่ทั้งด้วยความยาวขนาด 48 เล่ม ที่ “พนมเทียน” ใช้เวลาเขียนยาวนานกว่า 25 ปี ด้วยความสนุกสนานที่งดงามด้วยจินตนาการและวรรณศิลป์ และด้วยเนื้อหาสาระรวมทั้งปรัชญาต่างๆ ที่แฝงอยู่ตลอดทั้งเรื่อง
 
              ซึ่ง คุณพรศักดิ์ ได้วิเคราะห์คุณลักษณะความเป็นผู้นำของตัวละครเอกคือ รพินทร์ ไพรวัลย์ เอาไว้อย่างน่าสนใจ กล่าวโดยสรุปก็คือ ความเป็นผู้นำที่ดี นั้น ควรจะต้องประกอบด้วย
 
              1.ความมีใจนักเลง คำว่านักเลงในที่นี้ ไม่ได้หมายถึงนักเลงโตหรือการเกะกะเกเรใช้อำนาจข่มขู่คนทั่วไป แบบอันธพาลในอดีต หรือผู้มีอิทธิพลในปัจจุบัน หากแต่เป็นคนที่ออกหน้าในทุกเรื่อง และยืดอกรับผิดชอบแทนลูกน้อง มีคุณธรรม
 
              2.มีความเชื่อมั่นในทีม ซึ่งก็หมายถึงการให้ความไว้วางใจและโอกาสลูกน้องได้แสดงความสามารถ ไม่หวงอำนาจส่งเสริมคนดีคนเก่ง มีความจริงใจต่อผู้ร่วมงาน
 
              3.ซื่อสัตย์กตัญญู สิ่งนี้เป็นพื้นฐานด้านจิตใจและคุณธรรมของคนตะวันออก
 
              4.ความรู้คู่ทักษะ คือการนำวิชาความรู้และประสบการณ์จากการทำงานมาใช้จนเกิดความช่ำชอง สามารถประยุกต์ หรือพลิกแพลงไปตามสถานการณ์
 
              5.กล้า ผู้นำต้องมีความกล้าที่จะเผชิญหน้ากับปัญหาและอุปสรรค ไม่หนีปัญหา กล้าคิด กล้าทำ และกล้ายอมรับในสิ่งที่ไม่เป็นไปตามที่คาดหวังไว้
 
              6.ความนิ่ง สิ่งนี้เป็นเรื่องที่มักจะถูกมองข้ามไป ทั้งๆ ที่มีความสำคัญอย่างมาก ผู้นำที่ดีจะต้องมีสติมั่นคง มีใจคอหนักแน่น มีความอดทนอดกลั้น ไม่แสดงอารมณ์ความรู้สึกทั้งโดยกิริยาหรือวาจา และยิ้มได้เมื่อภัยมา
 
              7.ประการสุดท้าย ต้องระลึกไว้เสมอว่า กฎทุกอย่างย่อมมีข้อยกเว้น
 
              “ศาสตร์แห่งผู้นำ จากสุดยอดวรรณกรรมไทย” จึงเป็นหนังสือที่น่าอ่าน น่าศึกษา น่าวิเคราะห์ สำหรับทุกๆ คน โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่เป็นผู้นำ ไม่ว่าผู้นำคนนั้นจะเป็นผู้ชายหรือผู้หญิงก็ตาม