'โซเชียลแซงชั่น'กำจัดยาเสพติด | คมชัดลึก

             หลายสิบปีมาแล้วที่พื้นที่ภาคเหนือของไทย โดยเฉพาะในพื้นที่ละแวกใกล้เคียงบริเวณสามเหลี่ยมทองคำ ที่เคยได้ชื่อว่าเป็นแหล่งผลิตยาเสพติดแหล่งใหญ่แห่งหนึ่งของโลก
 
              แม้ปัจจุบันการผลิตยาเสพติดในดินแดนแถบนี้จะถอยร่นเข้าไปในประเทศเพื่อนบ้านแล้ว แต่พื้นที่ในฝั่งของประเทศไทยยังถูกใช้เป็นเส้นทางลำเลียงยาเสพติดจากแหล่งผลิตในประเทศเพื่อนบ้านเข้าไปยังพื้นที่ชั้นในของประเทศ
 
              ตามแนวตะเข็บชายแดนเจ้าหน้าที่สำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ป.ป.ส.) ได้ร่วมกับทหาร ตำรวจตระเวนชายแดน และตำรวจปราบปรามยาเสพติด พยายามปิดกั้นเส้นทางเพื่อสกัดกั้นไม่ให้ขบวนการค้ายาเสพติดเข้าประเทศ
 
              ความพยายามของเจ้าหน้าที่รัฐคงไม่ได้ผลหากขาดความร่วมมือจากประชาชนในพื้นที่ อย่างเช่น ที่บ้านศรีดอนมูล หมู่ 9 ต.ศรีดอนมูล อ.เชียงแสน จ.เชียงราย ประชาชนร่วมกันต่อต้านยาเสพติดกัน โดยใช้มาตรการทางสังคม (โซเชียลแซงชั่น) ควบคุมดูแลคนในชุมชนไม่ให้ยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด ภายใต้โครงการกองทุนแม่ของแผ่นดิน ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก ป.ป.ส.
 
              "กิตชนพงศ์ อินต๊ะมูล" ผู้ใหญ่บ้านบ้านศรีดอนมูล ให้ข้อมูลว่า บ้านศรีดอนมูลเคยมีปัญหาการแพร่ระบาดของยาเสพติดโดยเฉพาะยาบ้าอย่างหนัก กระทั่งปี 2548 ป.ป.ส.ได้จัดตั้งเป็นชุมชนต่อต้านยาเสพติด และได้รับมอบเงินจากกองทุนแม่ของแผ่นดิน ซึ่งเป็นเงินขวัญถุงพระราชทานจากสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ จำนวน 8,000 บาท
 
              นายกิตชนพงศ์ ขยายความว่า เงินพระราชทานจำนวนนี้เป็นขวัญและกำลังใจให้ชาวหมู่บ้านศรีดอนมูลมีขวัญกำลังใจในการทำทุกอย่างเพื่อต่อสู้กับยาเสพติด โดยในปีเดียวกันนั้นได้แรงศรัทธาจากชาวบ้านร่วมกันบริจาคสมทบเพิ่มรวมเป็น 124,000 บาท และปี 2551 ได้รับเงินพระราชทานเพิ่มอีก 8,000 บาท รวมมีเงินในกองทุนดังกล่าว 184,000 บาท
 
              “เงินจำนวนนี้ถูกนำไปใช้จ่ายในการแก้ปัญหายาเสพติดในหมู่บ้าน โดยเฉพาะการสร้างอาชีพให้แก่คนในชุมชน ค่าช่วยเหลือในการทำศพแก่สมาชิกหมู่บ้าน รวมถึงกิจกรรมทุกประเภทที่จะช่วยสร้างความสามัคคีสร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชน และยังเป็นเงื่อนไขหนึ่งที่จะเป็นมาตรการทางสังคมที่จะกดดันไม่ให้คนในหมู่บ้านยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด” ผู้ใหญ่บ้านบ้านศรีดอนมูลกล่าว
 
              พร้อมกับยอมรับว่า ก่อนปี 2548 ยาเสพติดระบาดในหมู่บ้านศรีดอนมูลอย่างหนัก กระทั่งมีการจัดตั้งหมู่บ้านกองทุนแม่ของแผ่นดินขึ้นในพื้นที่ สถานการณ์ยาเสพติดจึงคลี่คลายลง เพราะความร่วมแรงร่วมใจกันระหว่างเจ้าหน้าที่รัฐกับสมาชิกในหมู่บ้าน
 
              ผู้ใหญ่บ้านบ้านศรีดอนมูล บอกว่า เริ่มแรกมีการทำประชาคมหมู่บ้าน โดยเรียกประชุมสมาชิกหมู่บ้านทั้งหมดเพื่อทำความเข้าใจและชี้ให้ทุกคนเห็นถึงพิษภัยของยาเสพติด ทุกคนเห็นตรงกันว่าจำเป็นต้องร่วมกันแก้ปัญหาเพราะไม่เช่นนั้นหมู่บ้านจะขาดความสงบสุข จากสารพัดปัญหาที่เกิดจากยาเสพติด เมื่อเห็นตรงกันดังนั้นจึงได้กำหนดแนวทางในการร่วมกันแก้ปัญหา
 
              “เรามีคณะกรรมการกองทุนแม่ของแผ่นดิน ร่วมกับเจ้าหน้าที่อาสาสาธารณสุขหมู่บ้าน(อสม.) และตำรวจบ้าน รวมกันกว่า 100 คน คอยสอดส่องคัดกรองผู้ที่เสพผู้ที่ค้ายาเสพติดในหมู่บ้าน โดยคณะกรรมการ 1 คน ดูแลสมาชิก 4 ครัวเรือน หากพบว่าใครยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติดจะถูกใช้มาตรการทางสังคมลงโทษทันที” นายกิตชนพงศ์ กล่าว
 
              สำหรับมาตรการทางสังคมนั้น ผู้ใหญ่บ้านบ้านศรีดอนมูล บอกว่า ทุกเดือนจะมีการจัดทำประชาสังคมหมู่บ้าน เพื่อให้คณะกรรมการกองทุนรายงานผลการตรวจสอบสมาชิก หากครัวเรือนใดถูกแจ้งเบาะแสว่าพัวพันยาเสพติด จะมีการตรวจสอบพฤติกรรมอย่างละเอียดอีกครั้งโดยคณะกรรมการกองทุนทั้งหมด
 
              หากพบว่าข้อมูลที่ได้รับทราบมาเป็นความจริงครัวเรือนนั้นจะถูกลงโทษโดยมาตรการทางสังคมทันที โดยคนในหมู่บ้านทั้งหมดจะไม่คบค้าสมาคมด้วย ใครเจ็บใครตายพระก็ไม่รับนิมนต์ อีกทั้งยังถูกตัดสิทธิ์เงินฌาปนกิจสงเคราะห์และการช่วยเหลืออื่นๆ ทุกรูปแบบ ปรากฏว่ามาตรการนี้ได้ผล เพียง 7 ปี บ้านศรีดอนมูลกลายเป็นพื้นที่ปลอดยาเสพติด เพราะผู้ค้าผู้เสพถูกกดดันจากเพื่อนบ้านจนต้องเลิกยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด ส่วนที่ไม่เลิกก็ต้องย้ายออกจากชุมชนไป
 
              ด้านนายวิตถวัลย์ สุนทรขจิต รองเลขาธิการ ป.ป.ส. ให้ข้อมูลว่า บ้านศรีดอนมูล มีประชากรรวม 324 ครัวเรือน ถือเป็นพื้นที่เสี่ยงเพราะเป็นเส้นทางผ่านของยาเสพติด แต่ชาวบ้านเข้มแข็งร่วมแรงร่วมใจกันต่อต้านยาเสพติดอย่างเต็มที่ 2-3 ปีมานี้แทบไม่พบว่ามีใครในหมู่บ้านพัวพันยาเสพติด
 
              “บ้านศรีดอนมูล เป็น 1 ใน 12,889 หมู่บ้านที่ ป.ป.ส.จัดตั้งเป็นหมู่บ้านกองทุนแม่ของแผ่นดินในการร่วมกันต่อต้านยาเสพติด โดยยึดหลักให้ชุมชนควบคุมดูแลกันเอง ซึ่งการดำเนินการได้ผลเป็นอย่างดี หากทุกชุมชนสามารถทำได้เช่นนี้เชื่อว่าการแพร่ระบาดของยาเสพติดในประเทศจะหมดไปอย่างแน่นอน” นายวิตถวัลย์ กล่าว
 
              สำหรับโครงการกองทุนแม่ของแผ่นดิน เริ่มขึ้นตั้งแต่ปี 2546 สมเด็จพระบรมราชินีนาถ ได้พระราชทานเงินส่วนพระองค์ให้ ป.ป.ส. นำไปใช้เป็นเงินขวัญถุงในการแก้ปัญหายาเสพติด ซึ่ง ป.ป.ส.ได้นำเงินพระราชทานก้อนนี้สมทบกับงบประมาณในส่วนของ ป.ป.ส. นำไปมอบให้แก่หมู่บ้านต่างๆ ที่ได้รับการคัดเลือกให้จัดตั้งเป็นหมู่บ้านกองทุนแม่ของแผ่นดินต้านยาเสพติด

.........

(หมายเหตุ : 'โซเชียลแซงชั่น' กำจัดยาเสพติด : สารพันตำรวจ โดยทัศชยันต์ วาหะรักษ์)