นิทรรศการ'มหัศจรรย์หญ้าแฝก' | คมชัดลึก

          อาจารย์สุเมธ ตันติเวชกุล เลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนา กรุณาให้เจ้าหน้าที่โทรมาเชิญผมให้ไปร่วมรับเสด็จฯ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่จะเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดนิทรรศการแสดงผลงานการประกวดผลิตภัณฑ์จากหญ้าแฝก ซึ่งมูลนิธิชัยพัฒนา ร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (กปร.) กรมพัฒนาที่ดิน และ บริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) ในวันจันทร์ที่ 10 กันยายนนี้ ที่บริเวณลิฟวิ่ง แกลลอรี่ ห้างสยามพารากอน นิทศรรศการนี้จะมีต่อไปจนถึงวันที่ 16 กันยายนี้ ก็ขอเชิญชวนชาวกรุงเทพฯ ที่ยังไม่เคยเห็นหญ้าแฝกไปชมของจริงกันได้ตั้งแต่วันนี้ถึงวันอาทิตย์ครับ

          ผมเคยได้ยินคำว่าหญ้าแฝกมานานแล้ว แต่เพิ่งมีโอกาสเดินทางไปดูของจริงที่ศูนย์พัฒนาของกรมที่ดินที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งเจ้าหน้าที่ถอน... ไม่ใช่ ควรเรียกว่า ขุด น่าจะถูกต้องกว่า คือขุดทั้งต้นและรากของหญ้าแฝกมามัดติดกับผนังห้องที่บรรยายได้เห็นของจริงด้วย เห็นแล้วอดทึ่งไม่ได้กับต้นหญ้ามหัศจรรย์ที่มีลำต้นสูงไม่มากนัก หากสูงแบบไม่ตัดยอดก็ราวๆ เอว แต่ถ้าตัดยอดก็อยู่ที่โค่นขา หรือน่อง แต่รากของหญ้าแฝกซิครับ มันยาวเหยียดไม่ต่ำกว่า 3-4 เมตรเห็นจะได้ ผู้บรรยายบอกว่าสภาพจริงๆ ของรากไม่ได้รวมกันเป็นกระจุกอย่างที่เห็นนะครับ แต่มันแผ่ออกไปเหมือนตาข่าย หรือแห ที่ชาวบ้านใช้ทอดหาปลาในลำน้ำนั่นแหละครับ

          หลังจากกลับจากดูการพัฒนาหญ้าแฝกของกรมพัฒนาที่ดินคราวนั้นแล้ว ผมได้นำมาเขียนถึงในคอลัมน์นี้ไปบ้างแล้ว แต่ไม่ได้ลงลึกในรายละเอียดมากนัก เพียงแต่เขียนแนะนำให้กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม นำหญ้าแฝกไปปลูกคลุมดินตามเชิงเขาที่ไปตัดถนนผ่านเพื่อป้องกันดินถล่มลงมาเมื่อถูกน้ำฝนชะลงมาอย่างต่อเนื่องและรุนแรง แทนที่จะเอาวัสดุที่ประดิษฐ์ขึ้นไปขวาง เพราะหากฝนตกติดต่อกันหลายวันบางทีวัสดุเหล่านั้นก็ต้านไม่อยู่ แต่ก็ไม่ทราบว่าเรื่องที่ผมเขียนไปเข้าตากรรมการท่านใดบ้างหรือเปล่า และผมก็ไม่ค่อยมีเวลาผ่านไปดูถนนที่ตัดเลาะภูเขาเสียด้วย ก็ขอฝากให้คนในพื้นที่ช่วยกันดูด้วยนะครับ ว่า กรมทางหลวง เขาเอาไปทำหรือเปล่า

          เกี่ยวกับหญ้าแฝกนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงเป็นแบบอย่างในการนำหญ้าแฝกมาใช้ในการอนุรักษ์ดินและน้ำ จนเป็นที่ประจักษ์ต่อชาวโลก เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2536 องค์การ IECA ได้มีมติทูลเกล้าฯ ถวายรางวัล The International Merit Award แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และต่อมาเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2536 ผู้เชี่ยวชาญเรื่องหญ้าแฝกเพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ำแห่งธนาคารโลก ได้นำคณะเข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาททูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายแผ่นเกียรติบัตรเป็นภาพรากหญ้าแฝก ชุบสำริด ซึ่งเป็นรางวัลสดุดีพระเกียรติคุณ (award of recognition) ในฐานะที่ทรงมุ่งมั่นในการพัฒนาและส่งเสริมการใช้หญ้าแฝกในประเทศไทย ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ไปทั่วโลก ผมจึงอยากให้คนไทยเห็นคุณค่าของหญ้าแฝกมากๆ ครับ

--------------------

(นิทรรศการ 'มหัศจรรย์หญ้าแฝก' : คอลัมน์ ชาวบ้านร้านตลาด : โดย ... ภาณุมาศ ทักษณา)