โรคพร้อมรับมือประชาคมอาเซียนระบาด | คมชัดลึก

             ช่วงนี้มีโอกาสเดินทางบ่อยๆ ก็เลยไปประสบพบเห็นพวกอาการ "พร้อมรับมือประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน" ระบาดมากมาย ตอนแรกก็ไม่ได้คิดอะไรมากครับ แต่ไปๆ มาๆ ก็อยากจะเขียนเล่าให้ฟังในแง่มุมทางมานุษยวิทยาสมัครเล่นสักหน่อยตรงที่ใช้คำว่ามานุษยวิทยาสมัครเล่น ก็เพราะคิดว่าเรื่องสำคัญมันไม่ได้อยู่ที่ว่าเรา "พร้อมหรือไม่พร้อม" แต่ประเด็นอยู่ที่ว่าเราให้ความหมายกับความพร้อมของเราแค่ไหน เรื่องนี้สนุกตรงที่ผมกลับรู้สึกว่า บ้านเมืองของเราตื่นเต้นกับเรื่องนี้มากอยู่ แต่ก็มึนๆ ว่ามันคืออะไร ก็ไม่เป็นไรครับ มึนๆ กันไปก็อยู่กันไปแบบนี้นั่นแหละครับ
 
              ผมเดินทางไปต่างจังหวัดก็พบปรากฏการณ์ว่า หน่วยงานทั้งหลายติดป้ายขานรับว่าพร้อมรับประชาคมอาเซียนกันตลอด หรือตามโรงแรมและโรงเรียนก็ติดธงอาเซียนกันมากมายหรือแต่ละหน่วยงานก็บอกว่าตนนั้นได้มาตรฐานอาเซียน ผมก็เลยอยากจะบอกว่าบ้านเรานั้นเข้าใจเรื่องนี้ในสองมิติ
 
              หนึ่งคือย้อนกลับไปก็คงจะเหมือนยุคที่เข้าใจเรื่องโลกาภิวัตน์นั่นแหละครับ คือเข้าใจแบบว่ามันเต็มไปด้วยโอกาส ตื่นเต้นไปหมด
 
              สองก็คือเข้าใจว่าการเข้าสู่ประชาคม (เศรษฐกิจ) อาเซียนก็คงเหมือนกับสมัยที่เราต้องอ้างมาตรฐานไอเอสโอ อะไรทำนองนั้น คือมีมาตรฐานมากมายแล้วก็ทุกที่ได้มาตรฐานหมด (จำได้ว่าสมันนั้นก็งงว่า รถเมล์ร้อน ก็ติดว่าได้มาตรฐานด้วย แล้วก็ไม่เข้าใจว่าได้แล้วมันตอบคำถามอะไร)
 
              จากการสอบถามเพื่อนฝูง ก็พบว่าแต่ละแห่งแต่ละที่ก็หวั่นใจว่าตกลงมันคืออะไรกันแน่ แต่ต้องประกาศว่า "พร้อม" ไว้ก่อนเห็นจะมีแต่ที่เป็นรูปธรรมก็คือ โรงเรียนนั่นแหละครับ เพราะมองออกว่าเป็นเรื่องของภาษาที่สามารถจะนำมาสอนได้ ก็กลายเป็นเรื่องที่น่าตื่นตาตื่นใจ
 
              แต่เรื่องอื่นๆ ไม่รู้ว่ามันคืออะไร…
 
              อย่างไรก็ดี หากมองในแง่บวก จะพบว่าความสนอกสนใจเรื่องนี้ของประชาชนมีมากมาย แต่เรื่องที่สำคัญก็คือในฐานะของรัฐบาลนั้น ผมคิดว่าเรื่องการเตรียมความพร้อมก้าวสู่ประชาคมอาเซียนนั้นคงจะต้องทำอย่างเป็นระบบ
 
              แต่ช้าก่อน…ผมไม่ได้หมายความว่าผมรู้ว่าระบบมันคืออะไร แต่ในฐานะรัฐบาลนั้นผมคิดว่าคงจะต้องพยายามที่จะเปิดพื้นที่ค้นหาเรื่องนี้อย่างเป็นระบบจริงๆ หมายความว่าตอนนี้ผมพบว่ามีปรากฏการณ์สำคัญอยู่หลายอย่าง หนึ่งในนั้นก็คือปรากฏการณ์เรื่องอาเซียนและประชาคมอาเซียนนั้นมันกลายเป็นเรืองที่ว่า คนที่มองในแง่ลบมีมากและพร้อมมากกว่าพร้อมในแง่บวก คือพวกที่บอกว่ามันเกี่ยวข้อง มันสำคัญนั้นอธิบายไม่ค่อยได้ว่ามันเกี่ยวอะไรมากมาย แต่พวกที่มองว่ามันไม่เกี่ยวเนี่ยจะอธิบายได้ง่ายกว่า และดูน่าเชื่อถือกว่า
 
              แต่ผมคิดว่าเอาเข้าจริงรัฐบาลถ้ายังไม่รู้ว่าคืออะไรก็ควรจะพยายามทำเวิร์กช็อปขนาดใหญ่ หรือแสวงหาความรู้และข้อตกลงของหลายภาคส่วนแล้วทำออกมาเป็นแนวทางแบบเช็กลิสต์ (Checklist) ว่าควรจะมีเรื่องอะไรบ้างที่เราควรจะมีความพร้อม เพื่อว่าเราจะได้ไม่มึนกันมากว่าตกลงการพร้อมเข้าสู่ประชาคม (เศรษฐกิจ) อาเซียนในอีกสามปีข้างหน้านั้นมันหมายความว่าอะไรกันแน่