ปัญหายาเสพติด | คมชัดลึก

               ปัญหายาเสพติดมีหลายมุมมองไม่ว่าจะเป็นการปราบปรามซึ่งมีการแถลงข่าวการจับกุมผู้ค้ายาเสพติดทุกวัน แต่ข่าวกิจกรรมเชิงป้องกันกลับไม่ค่อยได้ยินกันบ่อยนัก ส่วนใหญ่มักจะเป็นการอบรมสัมมนาเผยแพร่ความรู้ในหมู่เยาวชน ส่วนที่วิถียุติธรรมนำมาเป็นประเด็นในวันนี้คือการให้โอกาสกับกลุ่มคนที่ติดยาเสพติดแต่ไม่ได้เป็นผู้ค้ายา และกลุ่มที่เสพยาจนมีแนวโน้มว่าจะเป็นผู้ที่ติดยาในวันหน้า ทั้งสองกลุ่มนี้หากมีมุมมองในการฟื้นฟูเพื่อเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมก็น่าจะเป็นการแก้ไขปัญหายาเสพติดในเชิงป้องกันได้อย่างตรงประเด็น
   
              ประเด็นสำคัญคือการมองปัญหาอย่างไร เพราะการรับรู้ปัญหานี้ของชาวบ้านจะเข้าใจว่าการเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติดเป็นการผิดกฎหมายทั้งหมด นั่นหมายความว่าคนทุกคนเมื่อเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติดล้วนแล้วแต่เป็นอาชญากรทั้งสิ้น การรับรู้ปัญหาเช่นนี้จึงมีผลทำให้ทั้งกฎหมายและมาตรการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกลับเป็นการยากลำบากกับการจำแนกแยกแยะการให้โอกาสกับคนกลุ่มนี้
   
              จริงอยู่เมื่อไม่กี่ปีมานี้เรามีหลักการผู้เสพคือผู้ป่วยเพื่อให้โอกาสกลุ่มนี้เข้าสู่กระบวนการบำบัดฟื้นฟู ซึ่งเมื่อคนเหล่านี้สามารถผ่านการบำบัดฟื้นฟูก็จะได้รับการยกเว้นไม่ต้องถูกดำเนินคดีต่อไป แต่กว่าจะผ่านกระบวนการนี้ได้ก็ต้องผ่านกระบวนการยุติธรรมตกเป็นผู้ต้องหาเสียก่อน กระบวนการตามหลักการผู้เสพคือผู้ป่วยจึงไม่ได้รับการตอบสนองจากชาวบ้านนำผู้ใกล้ชิดเข้าสู่กระบวนการบำบัดฟื้นฟูมากนัก แต่กระนั้นก็มีผู้เข้าสู่กระบวนการที่เรียกกันว่าการบังคับบำบัดแต่ละปีไม่น้อยกว่าจำนวนสี่แสนคน
   
              เห็นว่าควรได้มีการทบทวนวิธีคิดหรือมุมมองเกี่ยวกับปัญหายาเสพติดโดยเฉพาะในเชิงป้องกันมากขึ้น แต่ทั้งนี้ไม่ได้หมายความว่าจะให้มีการลดหย่อนความเข้มงวดต่อการลงโทษผู้กระทำผิดเพราะยังคงยืนยันหลักการที่ว่ายาเสพติดเป็นสิ่งที่ผิดกฎหมายจะต้องนำบทบัญญัติที่มีโทษทางอาญามาบังคับใช้กับผู้ที่ทำการค้าขายหรือจำหน่าย จ่ายแจกสิ่งที่ผิดกฎหมายเหล่านี้อย่างเคร่งครัดและเข้มแข็ง

              ความพยายามกำหนดนโยบายเพื่อแยกแยะผู้เสพและผู้ติดยาเสพติดออกจากผู้ค้าน่าจะส่งผลเชิงบวกกับการกำหนดนโยบายยาเสพติดโดยรวมเพราะผู้ปฏิบัติงานจะได้มีโอกาสมุ่งต่อประสิทธิภาพและประสิทธิผลของการปราบปรามได้อย่างเต็มที่ด้วยความโปร่งใสและรวดเร็วมากกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบันอย่างแน่นอน

              วิธีที่จะทำให้เกิดประสิทธิผลก็คือ การไม่ถือว่าผู้ติดยาเสพติดหรือผู้ที่เสพยาเสพติดตามชนิด ประเภท และขนาดที่กำหนดเป็นผู้ที่กระทำความผิดทางอาญา แต่ต้องถือว่าเป็นผู้ที่ต้องได้รับการบำบัดฟื้นฟูโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายแต่อย่างใด และรัฐจะต้องลงทุนเพื่อการพัฒนาระบบการบำบัดฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดอย่างจริงจังและให้มีคุณภาพอย่างสูงสุด พร้อมทั้งมีระบบและมาตรการในการประเมินผลการดำเนินงานอย่างจริงจังและต่อเนื่อง

              การดำเนินการเช่นนี้จะต้องเริ่มต้นที่การสร้างความเข้าใจกับทุกคนในสังคมให้มองเห็นสภาพปัญหาและสาเหตุที่แท้จริงของการติดยาเสพติดที่ต้องครอบคลุมและเชื่อมโยงไปยังทุกปัญหาไม่ว่าจะเป็นปัญหาทางการเมือง ปัญหาเศรษฐกิจและปัญหาสังคมอื่นๆ เพราะการมองปัญหายาเสพติดแบบแยกส่วนว่าเป็นการกระทำผิดทางอาญาแต่เพียงอย่างเดียวอาจไม่เป็นผลดีต่อการแก้ไขปัญหาในเชิงป้องกันแต่อย่างใด

              การมองปัญหายาเสพติดอย่างเชื่อมโยงจึงเป็นเรื่องจำเป็น และส่งผลโดยอ้อมให้ชุมชนและสังคมเข้ามารับภาระมีส่วนร่วมในเชิงป้องกันมากขึ้นด้วยการเฝ้าระวังคนในครอบครัวและชุมชน รวมทั้งเกิดความกระตือรือร้นในการบำบัดฟื้นฟูและให้โอกาสกับผู้ที่พลาดพลั้งได้อย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น

              เปลี่ยนมุมมองให้สังคมเข้ามามีส่วนร่วมในการป้องกันปัญหาด้วยการให้โอกาสกับผู้ติดยาเสพติดและผู้เสพยาอย่างจริงจังมากขึ้น การปราบปรามจะเข้มข้นและชัดเจนมากขึ้นตามไปด้วย