
ภูมิการเมืองของตุรกีปัจจุบัน
ภูมิการเมืองของตุรกีปัจจุบัน : แลกคนละหมัด โดยชินสัคค สุวรรณอัจฉริย [email protected]
ปัจจุบันกระทรวงศึกษาธิการของตุรกีได้บรรจุภาษารัสเซียให้เป็นภาษาต่างประเทศที่นักเรียนในโรงเรียนจะต้องเรียน เพราะสำหรับตุรกีภาษารัสเซียถือว่ามีความสำคัญอย่างมาก เนื่องจากรัสเซียอยู่ในฐานะประเทศคู่ค้าและการท่องเที่ยว โดยเฉพาะการเตรียมภาษารัสเซียกับจังหวัดที่มีความสัมพันธ์ทางด้านธุรกิจกับรัสเซียเป็นอันดับแรก ซึ่งภาครัฐของเขาให้ความสำคัญอย่างมาก ดังนั้นสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาจึงได้เรียกร้องการทำงานด้านภาษาและวรรณกรรมอย่างมาก ซึ่งเป็นข้อสังเกตที่ชี้ให้เห็นว่าภาษารัสเซียที่นำเอามาใช้นั้นช่วยให้เกิดการขยายความร่วมมือระหว่างรัสเซียกับตุรกีมากยิ่งขึ้น จึงไม่น่าแปลกใจเลย เมื่อได้เห็นเจ้าหน้าที่ของตุรกีตามสถานที่ราชการ อย่างเช่น ในสนามบินนานาชาติ ที่นครอิสตันบูลพูดภาษารัสเซียได้ดีมาก เพราะเขามีการฝึกการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศมากกว่าหนึ่งภาษาและเป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้กรุงอังการาและมอสโกมีความใกล้ชิดกันมากยิ่งขึ้นตุรกีได้ให้ความสำคัญกับยูเรเชีย ซึ่งก่อให้เกิดการแข่งขันกับคู่แข่งอย่างรัสเซีย ที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ ซึ่งเป็นยุทธศาสตร์ของ 2 ชาติที่แข่งกันในปัจจุบัน
แน่นอนว่า ท่าทีของตุรกีในฐานะสมาชิกของนาโต ได้สร้างความขัดแย้งในตนเอง เพราะให้ความสำคัญกับยูเรเชียมากกว่ายุโรป แต่การเชื่อมโยงกันทางด้านเศรษฐกิจของตุรกีนั้น จะต้องให้ความสำคัญกับยูเรเชียที่มากยิ่งขึ้น อันเนื่องมาจากการสร้างท่อแก๊สที่ได้สร้างจากเมืองบาคูไปเมืองเจฮาน ซึ่งมีความหมายต่อการสร้างความมั่นคงทางด้านพลังงานให้แก่ตุรกี และเป็นตัวแปรที่สำคัญต่อยุทธศาสตร์ระหว่างแอตแลนติกกับการต่อต้านยูเรเชีย การล่มสลายของอดีตสหภาพโซเวียตได้สร้างทางเลือกให้แก่ตุรกีและยูเครนในฐานะประเทศที่มีความสามารถที่จะมีตำแหน่งในสุญญากาศของภูมิการเมือง
ตุรกีให้ความสำคัญกับประเทศยูเครนเป็นอย่างมาก เพราะอุตสาหกรรมเสื้อผ้าและเครื่องหนังในตุรกีต้องจำเป็นต้องพึ่งพาตลาดในยูเครนเป็นอันดับแรก และหากไม่มีประชาชนที่ใช้ภาษารัสเซียอุตสาหกรรมดังกล่าวอาจจะถึงจุดล่มสลายได้ ซึ่งสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ทางด้านภูมิการเมืองของสหรัฐ ที่ใช้ตุรกีในฐานะสมาชิกของนาโตเข้าไปมีบทบาทในยูเรเชีย โดยเฉพาะความได้เปรียบของอัตลักษณ์ในตุรกี คือ เป็นทั้งยุโรปและมุสลิมในตัวของตนเอง โดยปัจจัยทางชาติพันธุ์ศาสนานั้น มีบทบาทอย่างมาก ว่าสามารถแสดงบทบาทของตนเองได้อย่างเต็มที่ โดยเฉพาะความเชื่อเกี่ยวกับหลักคำสอนสังเคราะห์อิสลามแบบตุรกี ซึ่งปัจจัยอิสลามแบบตุรกีมีผลทำให้สามารถเข้ามายกระดับการตื่นตัวและลดความใกล้ชิดกับรัฐบาลเครมลินให้น้อยลงและเข้าเป็นหุ้นส่วนอย่างตุรกี ในฐานะเป็นกลุ่มชาติพันธุ์มุสลิมแบบเดียวกันในเอเชียกลางและคอเคซัส บรรลุเป้าหมายในแง่ของภูมิการเมืองของตนเองในที่สุด
การสร้างเขตการค้าเสรีในทะเลดำ ทะเลสาบแคสเปียน คาบสมุทรบอลข่าน และเอเชียกลาง เป็นเป้าหมายที่สำคัญที่จะเน้นความร่วมมือกันในด้านเศรษฐกิจที่จะเปลี่ยนแปลงสมาชิกของกลุ่มซีไอเอสให้การสนับสนุนแนวคิดของตุรกี มีความชัดเจนมากคือ ตุรกีได้เลือกระหว่างเอเชียและยุโรปที่จะแสดงให้โลกรับรู้ว่า ตุรกีมีความสามารถจะเป็นศูนย์กลางของยูเรเชียต่อการกำหนดการพัฒนายูเรเชียทั้งฝั่งตะวันออกและตะวันตกจะข้ามผ่านพื้นที่ สังคม การเมือง เศรษฐกิจ เพราะตุรกีมีฐานทัพเรือที่มีความสามารถในการปกป้องผลประโยชน์ของตนเองในทะเลดำ ซึ่งได้สร้างเงื่อนไขที่สำคัญแก่ยูเครน ในฐานะประเทศที่ให้ความสำคัญในเส้นทางเดินของตนเองไปสู่ตะวันตกมากกว่าตะวันออก จะทำให้เกิดการบูรณาการทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศทั้ง 2 มากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะสินค้าที่มีคุณภาพต่ำในตุรกีสามารถเปลี่ยนแปลงโซนการค้าเงินตุรกี
นอกจากนั้นตุรกีใช้วิธีการทูตในการกดดันต่อรัฐบาลยูเครนและส่งสัญญาณไปสู่รัสเซียโดยตรงในปัญหาเกี่ยวกับคาบสมุทรไครเมีย ซึ่งตุรกีอ้างว่ามีประชาชนเชื้อสายอิสลามแบบตาตาร์เป็นส่วนใหญ่อยู่ในบริเวณนี้ และมีความเป็นกลุ่มชาติพันธุ์อิสลาม โดยในปัจจุบันมีประชาชนจากตุรกีอพยพเข้ามาอยู่อาศัยในดินแดนตรงนี้ ซึ่งรัฐบาลยูเครนไม่สามารถจะมีอำนาจในการสั่งการใดๆ ได้ กลายเป็นพื้นที่ที่ไม่ใช่ของยูเครนในทางปฏิบัติ โดยมีกลุ่มชาตินิยมรัสเซียเฝ้าสังเกตด้วยท่าทีที่ไม่พอ แต่รัสเซียมีความอ่อนแอในการครอบครองในเขตทะเลดำ ซึ่งคู่แข่งของตุรกีคือยูเครน แต่ยังไม่มีศักยภาพอย่างเพียงพอ (รอคอยการฟื้นฟูเศรษฐกิจ และสร้างอุดมการณ์ของชาติให้เป็นหนึ่งเดียว) ภารกิจในภูมิการเมืองของตุรกีตรงนี้คือ ปลดปล่อยทะเลดำให้อยู่ภายใต้การครอบครองของตุรกีและขับไล่รัสเซียไปทางทิศเหนือ โดยยูเครนจะต้องวางตัวในฐานะประเทศที่เป็นกลางในทะเลดำ แคสเปียนและเอเชียกลาง ซึ่งสามารถอยู่ในฐานะที่จะเป็นหุ้นส่วนร่วมกันได้



