แม่ปูกับลูกปู | คมชัดลึก

          คำพูดเกี่ยวกับการศึกษาที่ได้ยินได้ฟังกันบ่อยๆ ในระยะหลังมานี้ ก็คือ “ความรู้คู่คุณธรรม” เนื่องจากเริ่มรู้สึกว่าการสอนให้คนมีความรู้แค่เพียงอย่างเดียวน่าจะไม่เพียงพอ และอาจเป็นอันตรายเสียด้วยซ้ำ หากคนคนนั้นนำความรู้ที่มีอยู่ไปใช้ในทางที่ไม่ถูกไม่ควร เช่นเอารัดเอาเปรียบหรือคดโกงคนอื่น ดังนั้นความคิดแต่เดิมเรื่องเก่งกับเฮง จึงเปลี่ยนเป็นเก่งกับดีแทน

          อย่างไรก็ตาม คำว่าคุณธรรม หรืออะไรที่ลงท้ายด้วยธรรม เช่น จริยธรรม มโนธรรม ศีลธรรม มักเป็นเพียงนามธรรม ที่คนสมัยใหม่ไม่สามารถสัมผัสหรือเข้าใจได้อย่างถ่องแท้ ซึ่งจะเป็นด้วยคนรุ่นใหม่ห่างไกลศาสนาและขาดการอบรมสั่งสอนเรื่องเหล่านี้ก็ได้ หรือจะเป็นเพราะไม่มีตัวอย่างหรือบุคคลต้นแบบให้เป็นตัวอย่างเพื่อเกิดอุดมคติก็ได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งคตินิยมในเรื่องความดี-เลว ถูก-ผิด ก็ถูกสั่นคลอนด้วยพฤติกรรมต่างๆ ของบุคคลในสังคม จนความคิดเรื่อง “ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว” ถูกแทนที่ด้วยคำพูดอย่าง “ทำดีได้ดีมีที่ไหน ทำชั่วได้ดีมีถมไป”

          ถ้าถามว่าเรื่องเช่นนี้น่าห่วงไหม? ผมเชื่อว่าผู้อ่านส่วนใหญ่ก็คงจะมีความรู้สึกว่าน่าเป็นห่วง เพราะหากประชาชนและเยาวชนซึ่งเป็นทรัพยากรและพลังที่สำคัญของชาติมีความคิดแบบข้างต้น อนาคตของประเทศไทยจะเป็นเช่นไร เมื่อผู้คนไร้ซึ่งคุณธรรม จริยธรรม มโนธรรม และศีลธรรม และตั้งหน้าตั้งตาแต่จะกอบโกยหาประโยชน์ใส่ตัว ปลิ้นปล้อนตลบตะแลง หรือใช้กฎหมู่แทนกฎหมาย...ประเทศไทยจะเป็นอย่างไรครับ ถ้าคนหันมายกย่องนับถือคนร่ำรวย โดยไม่คำนึงว่าความร่ำรวยนั้นมีที่มาที่ไปอย่างไร และยินยอมให้เงินสกปรกฟาดหัว

          การที่สังคมใดจะสามารถดำรงอยู่ได้ ก็เพราะสังคมนั้นมีคนดีมากกว่าคนชั่ว แต่ถ้าสังคมถูกความเลวกัดกร่อนบ่อนเซาะจนมีคนเลว หรือคนที่เห็นผิดเป็นชอบมากขึ้นเรื่อยๆ สังคมนั้นก็น่าเป็นห่วงอย่างยิ่ง

          คำพูดเรื่อง “ความรู้คู่คุณธรรม” นั้น ทุกคนต่างก็ยอมรับว่าเป็นเรื่องที่ดี แต่พูดกันตามความเป็นจริงแล้ว เด็กนักเรียนของเราในทุกวันนี้ นอกจากจะย่อหย่อนเรื่องความรู้แล้วก็ยังหย่อนยานในเรื่องคุณธรรมด้วย ซึ่งทั้งสองเรื่องคงจะโทษใครไม่ได้หรอกครับ นอกจากโทษตัวเราเองที่ไม่ให้ความสำคัญกับการศึกษาเท่าที่ควร รัฐบาลในช่วงเวลาหลายสิบปีที่ผ่านมา ไม่ได้เห็นว่าการศึกษาคือฐานรากของประเทศ และต้องทุ่มเทอย่างเต็มที่ในการสร้างฐานรากให้มีความเข้มแข็ง เริ่มตั้งแต่การสร้างครูที่มีคุณภาพและมีจิตสำนึกอย่างแท้จริง การยกย่องและให้ครูได้รับการตอบแทนอย่างเหมาะสม ออกแบบหลักสูตรและการเรียนการสอนให้เหมาะกับสภาพที่เป็นจริง ฯลฯ สำหรับในส่วนของสังคมนั้น ผู้ใหญ่จะต้องทำตัวให้เป็นตัวอย่างที่ดีมีคุณธรรม เช่น มีความซื่อสัตย์ รักษาคำพูด มีความประพฤติที่ถูกทำนองคลองธรรม เสียสละเพื่อชาติบ้านเมือง เคารพกฎเกณฑ์กติกา

          ผมเชื่อว่าถ้าผู้ใหญ่ในบ้านเมืองทำตัวให้เป็นต้นแบบที่ดี เราก็ย่อมจะได้เด็กๆ ที่ดีเช่นเดียวกัน แต่ถ้าแม่ปูเดินไม่ตรงทาง แล้วจะไปสอนให้ลูกปูเดินตรงได้อย่างไร?

          และถ้าเราเดินเปะปะเฉไฉกันไปหมดแล้ว เคยถามตัวเองไหมครับ ว่าเมื่อไหร่เราถึงจะเดินตามคนอื่นที่เขาเดินกันเป็นแถวเป็นแนวได้ทัน?

          ใครก็ได้ครับ ช่วยถามแม่ปูให้ทีเถอะ

......................

(หมายเหต : 'แม่ปู กับ ลูกปู' : คอลัมน์วันเว้นวัน จันทร์ พุธ ศุกร์ กับ 'ประภัสสร เสวิกุล')