จากออสโลถึงโคโลราโด:ภาพของความรุนแรงในสังคม | คมชัดลึก

              เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม ที่ผ่านมา เป็นวันครบรอบหนึ่งปีของเหตุการณ์สังหารหมู่ที่นอร์เวย์ โดยคนร้ายใช้ระเบิดถล่มกลางกรุงออสโล และใช้อาวุธปืนกราดยิงนักศึกษาในเกาะเล็กๆ แห่งหนึ่ง ซึ่งอยู่ห่างจากกรุงออสโลไปประมาณ 40 กม. ผลจากเหตุการณ์รุนแรงดังกล่าว ทำให้มีผู้เสียชีวิตเป็นจำนวน 77 คน คนร้ายซึ่งเป็นชายหนุ่มอายุ 32 ปี มาจากครอบครัวที่ดี มีการศึกษาดี ได้วางแผนการล่วงหน้าก่อนลงมือเป็นเวลาร่วม 3 เดือน โดยร่างคำประกาศที่มีความยาว 1,500 หน้า ซึ่งเรียกว่า “คำประกาศอิสรภาพยุโรป” มีเนื้อหามุ่งต่อต้านชาวมุสลิมในยุโรปด้วยวิธีการรุนแรง อย่างไรก็ตาม เอกสารดังกล่าวมีลักษณะที่แสดงออกถึงความไม่ปกติทางจิตของคนร้าย
 
               แต่ก่อนที่จะครบหนึ่งปีของเหตุการณ์ในนอร์เวย์เพียง 2 วัน ก็เกิดสิ่งไม่คาดฝันขึ้นในสหรัฐ เมื่อชายหนุ่มวัย 24 ปีใช้อาวุธปืนกราดยิงผู้คนในโรงภาพยนตร์แห่งหนึ่งในรัฐโคโลราโด ขณะเปิดฉายภาพยนตร์เรื่อง “แบทแมน” ตอนล่าสุด ทำให้มีผู้เสียชีวิต 12 คน และบาดเจ็บอีกจำนวนมาก ในจำนวนผู้เสียชีวิตมีทั้งทารกวัย 6 เดือน อดีตนักกีฬาหญิง และผู้ชายที่เอาร่างของตัวเองปกป้องหญิงคนรัก คนร้ายรายนี้เป็นนักศึกษาในระดับปริญญาเอก แต่ก็พบว่าพักการเรียนมาระยะหนึ่งแล้ว และกำลังจะถูกให้ออกจากหอพักของมหาวิทยาลัย ขณะที่เพิ่งเลิกกับแฟน และติดเกมอย่างหนัก จนกระทั่งนำตัวเองเข้าไปเป็นตัวละครซึ่งนิยมความรุนแรงในเกม
 
               ทั้งสองเหตุการณ์ข้างต้น แม้จะเกิดห่างไกลกันทั้งระยะทาง และระยะเวลา แต่ก็ทำให้เกิดคำถามขึ้นในใจของผู้คนทั่วไปว่า คนในปัจจุบันมีความก้าวร้าวขึ้น และมีความรู้สึกเป็นปฏิปักษ์กับสังคมมากขึ้นหรือไม่ ? ซึ่งผมคิดว่าสิ่งที่เกิดขึ้นทั้งในนอร์เวย์และสหรัฐ เป็นการสะท้อนพฤติกรรมของคนในยุคปัจจุบันที่โดดเดี่ยว ว้าเหว่ ขาดการปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่น และปลีกตัวจากสังคม ซึ่งการปลีกตัวนั้น ก็มีทั้งการใช้เวลาอยู่กับเกมหรือหน้าจอคอมพิวเตอร์ตามลำพัง ไปจนถึงการติดบุหรี่ สุรา และยาเสพติด ถัดมาก็เป็นปัญหาส่วนตัว เช่น ปัญหาภายในครอบครัว ปัญหาการเรียน ปัญหาการเงิน ปัญหาความรัก หรือปัญหาการอยู่ร่วมกับคนอื่น ซึ่งทำให้เกิดแรงเก็บกดอยู่ภายในจิตใจ
 
               สิ่งที่พบได้ในคนรุ่นปัจจุบันอีกอย่างหนึ่งก็คือ การไม่ยอมรับผู้อื่น ไม่ว่าจะเป็นความคิด ความรู้ ความสามารถ รวมทั้งการกระทำ ในเวลาเดียวกันก็ทำตามความคิดความเชื่อของตน เช่นการมีพฤติกรรมแปลกๆ ซึ่งบางคนอาจจะออกมาในรูปของการแต่งเนื้อแต่งตัวที่พิลึกพิลั่น การไม่อาบน้ำอาบท่า หรือการสร้างทฤษฎีประหลาดๆ
 
               เมื่อความคิดเหล่านี้ดำเนินไปถึงที่สุด ก็จะเกิดความรู้สึกต่อต้านสังคม ด้วยการสร้างความรุนแรงในสังคม เช่นการก่อเรื่องทะเลาะวิวาท เมาเหล้า เมายา ก่อพฤติกรรมรุนแรงทางเพศ หนักเข้าก็จะเห็นว่าจารีตหรือธรรมเนียมปฏิบัติในสังคมเป็นสิ่งที่ไม่ถูกต้อง ไม่ให้ความเป็นธรรมแก่ตน สมควรที่จะต้องได้รับการแก้ไขตามแนวทางของตน หรือทำลายล้างให้หมดสิ้นไป ซึ่งเป็นเรื่องที่เป็นอันตรายอย่างยิ่ง เพราะคนพวกนี้จะคิดว่าการกระทำเหล่านั้นเป็นการแก้แค้นในสิ่งที่สังคมได้กระทำต่อตน และเป็นสิทธิของตนที่จะตอบโต้สังคมได้
 
               กรณีของคนร้ายในนอร์เวย์ ที่ถือว่าตนเองเป็นผู้พิทักษ์ยุโรปจากคนในศาสนาอื่น ถึงกรณีของคนร้ายในรัฐโคโลราโดที่ประกาศตัวเองว่าเป็น “โจ๊กเกอร์” หรือศัตรูตัวเอ้ของแบทแมน วีรบุรุษในนิยายภาพ ล้วนเป็นเครื่องแสดงว่าคนร้ายทั้งสองมีจิตใจที่ไม่ปกติ และไม่ได้คำนึงถึงความผิด-ถูก หรือกฎเกณฑ์ซึ่งเป็นมาตรฐานทางสังคม ซึ่งนับวันคนที่มีพฤติกรรมทำนองนี้จะเพิ่มจำนวนขึ้นในทุกหนทุกแห่งของโลก รวมทั้งในเมืองไทยของเราด้วย
 
               แค่คิดก็น่ากลัวแล้วล่ะครับ
             ..................
 ท้ายคอลัมน์วันนี้ ขอประชาสัมพันธ์รายการ “โลกและชีวิต กับประภัสสร เสวิกุล” ทางสถานีวิทยุศึกษา เอฟเอ็ม 92 และ เอเอ็ม 1161 ซึ่งจะเปลี่ยนจากวันพฤหัสบดี มาเป็นวันเสาร์ และขยายเวลาเป็น 2 ชั่วโมง จาก 20.00-22.00 น. เริ่มตั้งแต่วันเสาร์ที่ 4 สิงหาคม นี้ เป็นต้นไปครับ ขอเชิญแฟนๆ รายการติดตามรับฟังได้ตามวันและเวลาใหม่นี้ครับ