'สเปน-อิตาลี'รายต่อไปวิกฤติยูโร(จบ) | คมชัดลึก

          สัปดาห์ที่แล้ว ผมไล่เลียงเรื่องวิกฤติยูโร มาจบลงที่เศรษฐกิจของสเปน วันนี้มาว่ากันต่อถึงกรณีของอิตาลีครับ ประเทศนี้อาจจะไม่ค่อยมีคนพูดถึงมากนักในช่วงที่ผ่านมา เนื่องจากคนกำลังให้ความสนใจกับสถานการณ์ในประเทศกรีซและสเปน แต่ผมคิดว่า สถานการณ์หนี้ของอิตาลีกำลังเป็นระเบิดเวลาสำหรับยูโรโซน จนกระทั่งเมื่อเร็วๆ นี้ นักลงทุนให้ความเชื่อมั่นในแนวทางการแก้ปัญหาทางเศรษฐกิจของอิตาลี อันที่จริงเมื่อไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา รัฐบาลอิตาลีเปิดเผยมาตรการใหม่เพื่อกระตุ้นการเจริญเติบโตและสนับสนุนการลงทุนต่างประเทศและนโยบายการแปรรูปรัฐวิสาหกิจเพื่อลดหนี้กว่า 10 พันล้านยูโร อย่างไรก็ตาม อัตราผลตอบแทนพันธบัตรอิตาลียังคงอยู่ในระดับสูงและเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 6 หลังมาตรการช่วยเหลือภาคธนาคารของสเปน 

 

          ผมคิดว่า ตลาดการเงินมีความวิตกกังวลเกี่ยวกับอิตาลีและจะทำให้อัตราดอกเบี้ยในอิตาลีเพิ่มขึ้นสูงขึ้น กระบวนการปฏิรูปเศรษฐกิจมีโอกาสที่จะสูญเสียโมเมนตัมหลังการเลือกตั้งที่จะเกิดขึ้นในปีหน้า นอกจากนี้ ปัญหาเศรษฐกิจสำคัญของอิตาลีอื่นๆ ยังคงอยู่ ทำให้เชื่อว่าอิตาลียังคงต้องประสบภาวะเศรษฐกิจชะงักงันไปอีกกว่าทศวรรษหรือมากกว่า เพื่อที่จะทำให้ระดับราคาอยู่นิ่งหรือลดลง เพื่อที่จะฟื้นขีดความสามารถการแข่งขันที่หายไป 

          ดังนั้น 10 ปีถัดจากนี้ไป อัตราการเจริญเติบโตของจีดีพีในอิตาลีนั้นมีแนวโน้มที่จะต่ำกว่าในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา แต่สถานการณ์นี้อาจยอมรับได้ และอาจไม่ร้ายแรงสำหรับสถานการณ์หนี้สาธารณะของอิตาลี ถ้ารัฐบาลบริหารนโยบายการคลังให้สามารถเกินดุลงบประมาณได้ต่อเนื่อง และมีภาระอัตราดอกเบี้ยที่ต่ำกับเงินกู้ที่มีอยู่เดิม แต่รัฐบาลอิตาลีเองก็คาดว่าอัตราดอกเบี้ยเฉลี่ยที่จะจ่ายหนี้รัฐบาลจะเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 4.2 ในปี 2554 เป็นประมาณร้อยละ 5 ในปี 2558 และในขณะที่คาดว่าจะเกินดุลงบประมาณเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 5.7 ของจีดีพีในปี 2558 ซึ่งอาจจะมองในแง่ดีเกินไป ทำให้ทิศทางการเกินดุลงบประมาณน่าจะต่ำกว่าที่ประเมินไว้ 

          ทั้งหมดนี้ทำให้ผมคิดว่าหนี้สาธารณะอิตาลีจะเพิ่มขึ้นไปประมาณร้อยละ 135 ของจีดีพีในปี 2558 จะสูงกว่าการคาดการณ์ของรัฐบาล และทำให้รัฐบาลอิตาลีอาจต้องไปขอความช่วยเหลือจากอียู ข้อแนะนำล่าสุดที่อิตาลีควรต้องดำเนินการเพื่อที่จะสามารถหลีกเลี่ยงการต้องขอรับความช่วยเหลือจากอียูที่ประมาณกันว่าอาจจะสูงกว่า 400 พันล้านยูโร คือความจำเป็นต้องให้กองทุน EFSF/ESM ดำเนินการซื้อพันธบัตรรัฐบาลอิตาลีในตลาดรอง แต่การที่จะลดอัตราดอกเบี้ยอิตาลีอย่างมีนัยสำคัญ กองทุนจะต้องซื้อพันธบัตรจำนวนมาก แต่ถ้าการถือครองพันธบัตรของ ESM ได้รับสิทธิเหนือเจ้าหนี้เอกชนอื่นๆ อาจทำให้นักลงทุนภาคเอกชนออกจากตลาดพันธบัตรได้ 

          สุดท้ายนี้ ผมกลัวว่าการซื้อพันธบัตรของ ECB อาจเป็นได้เพียงวิธีการแก้ปัญหาชั่วคราว ดังนั้น ผมคิดว่าอิตาลีอาจจะต้องการมาตรการช่วยเหลืออย่างเป็นทางการเพื่อให้ครอบคลุมความต้องการทางการเงินของรัฐบาลอิตาลีในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า และเนื่องจากเชื่อว่าประเทศสเปนน่าจะต้องใช้เงินช่วยเหลือรัฐบาลในเร็วๆ นี้ 

 

          ผมคิดว่า ประเทศในอียูจำเป็นต้องเพิ่มทรัพย์กรทางการเงินในการช่วยเหลือประเทศยูโรโซนที่กำลังมีปัญหา แต่การช่วยเหลือแบบ Bailout ไม่ได้เป็นการแก้ปัญหาพื้นฐานทางเศรษฐกิจของอิตาลีและสเปน ท้ายที่สุดสิ่งที่ยูโรโซนจะหลีกเลี่ยงมิได้คือ การสร้าง “สหภาพการคลัง” เต็มรูปแบบในอนาคตต่อไปครับ

 

 

----------

(หมายเหตุ : เศรษฐกิจสเปนและอิตาลี...เหยื่อรายต่อไปของวิกฤติยูโร (จบ) : คอลัมน์ รู้ทันกระแส เศรษฐกิจและพลังงาน : โดย ... ดร.โชติชัย สุวรรณาภรณ์ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่นโยบายและเศรษฐกิจพลังงาน บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) <[email protected]>)

----------