ข่าว

ควันหลงพุทธชยันตีในสังคมพุทธแบบงมงาย

ควันหลงพุทธชยันตีในสังคมพุทธแบบงมงาย

07 มิ.ย. 2555

ควันหลงพุทธชยันตีในสังคมพุทธแบบงมงายและบ้าพิธีกรรม : ประชาธิปไตยที่รัก โดยพิชญ์ พงษ์สวัสดิ์ ([email protected])

              เรื่องราวของพิธีพุทธชยันตีในปีนี้ความจริงก็ไม่ได้เพิ่งเริ่มขึ้น เมื่อวันวิสาขบูชาหรอกครับ เมื่อหลายเดือนก่อนก็ถึงกับมีการปิดถนนในกรุงเทพฯ ให้เป็นทางผ่านแก่ขบวนสงฆ์มาแล้ว
 
               เรื่องราวที่น่าเบื่อหน่ายจากการเฉลิมฉลองพิธีดังกล่าวนั้น คงจะเริ่มจากเรื่องง่ายๆ ที่ผมสังเกตเห็นจากสองแหล่งใหญ่ หนึ่งคือ ในเครือข่ายสังคมออนไลน์ที่ใช้บริการเฟซบุ๊กนั่นแหละครับ ที่ในเครือข่ายของผมมีแต่การประชดประชันที่ตั้งเป้าไปที่ท่าน ว.วชิรเมธี เป็นหลัก
 
               ซึ่งจะว่าไปแล้วก็น่าเห็นใจและเข้าใจได้ พระท่าน ว. ท่านเป็นเป็นพระขวัญใจคนรุ่นใหม่ เนื่องจากท่านครองตำแหน่งระดับนำของแฟนเฟซบุ๊ก ไม่นับจำนวนงานเขียนและตำราสำหรับคนรุ่นต่อไป
 
               เรื่องที่ท่าน ว. โดนหนักก็คงจะเรื่องของคำพูดของท่านที่ว่าด้วยการเจริญสติ ซึ่งก็ต้องพิจารณากันอย่างเจริญสตินั่นแหละครับ (จะว่าไปแล้วผมนับถือท่าน ว.มาก เพราะไม่เคยเห็นพระที่พยายามเผยแผ่ธรรมะแล้วถูกวิจารณ์หนักขนาดนี้ ซึ่งผมคิดว่าการที่ท่านถูกวิจารณ์นั้นก็ทำให้เกิดการเข้าใจมิติใหม่ๆ ได้มาก ความจริงท่าน ว. น่าจะพิจารณารวมเล่มขายซะอีกหนึ่งเล่มนะครับ)
 
               เรื่องที่สองก็คือผมเห็นแต่เรื่องราวของพิธีกรรมเฉลิมฉลองงานพุทธชยันตี ในความหมายของการพูดถึงแต่ว่าเป็นการเฉลิมฉลองการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า
 
               ทีนี้คำถามก็คือนอกเหนือจากการเฉลิมฉลอง ซึ่งผมไม่ได้คิดว่าไม่ควรมีไม่ควรยึดติด ผมเองก็อยากเห็นว่าทางรัฐและสื่อต่างๆ ได้อธิบายมากน้อยแค่ไหนว่าพระพุทธเจ้านั้นตรัสรู้เรื่องอะไร และมีกระบวนการตรัสรู้อย่างไร
 
               นอกจากนั้น พระพุทธเจ้านั้น พระองค์ตรัสรู้เรื่องที่แตกต่างไปจากศาสนาอื่นอย่างไร
 
               ไม่ใช่แค่เรามาฉลองกันตั้งแต่ ป.หนึ่งถึงมหาวิทยาลัยและความรู้แบบเรียนรู้ตลอดชีวิตตาม พรบ.การศึกษาในระดับเดียวกันหมดราวกับว่าพลเมืองของไทยอยู่ในโรงเรียนประถมเหมือนกันหมด ดีแค่ว่าไม่ต้องถูกเกณฑ์ไปจัดบอร์ดเหมือนตอนเด็กๆ เท่านั้นเอง
 
               ผมไม่ได้ท้าทายหรือวิจารณ์ศาสนาในทางที่เสียหาย ผมเพียงแต่เรียกร้องท่านทั้งหลายในทางบวกว่างบประมาณและเครือข่ายองค์กรและพุทธศาสนิกชนในประเทศนี้ก็มีตั้งมากมาย จะพอมีทางใดบ้างไหมที่จะถกเถียง อภิปรายตัวพระธรรมคำสอนให้มากขึ้น และลึกซึ้งขึ้น และเข้าถึงได้มากขึ้น โดยไม่ต้องวางอยู่บนวิธีคิดว่าของเราเป็นเลิศที่สุดเสียจนไม่ต้องเข้าใจเชื่อมโยงกับศาสนาอื่นเอาเสียเลย
 
               ผมอยากรู้ว่าหลักธรรมต่างๆ ที่พระอริยสงฆ์จำนวนมากนั้นท่านได้เทศนาในแต่ละวันนั้นเชื่อมโยงกับเรื่องราวหลักธรรมที่พระองค์ตรัสรู้อย่างไร
 
               ผมอยากรู้ว่าเราจะพัฒนาการศึกษาพุทธศาสนาอย่างไร ทั้งการเรียนพุทธศาสนาเอง ทั้งการนำเอาหลักพุทธศาสนามาสอนร่วมกับเรื่องศาสนาอื่น และศาสตร์สาขาอื่น
 
               อีกเรื่องหนึ่งก็คือ ผมอยากเห็นเรามีศูนย์การเรียนรู้หรือพิพิธภัณฑ์ทางพุทธศาสนาที่เราเข้าถึงและจับต้องได้มากขึ้น อาจจะไม่จำเป็นต้องสร้างให้ใหญ่โตมาก แต่อยากเห็นว่าเราจะเข้าใจและค้นหาอะไรได้จากวัดในเมืองอาทิ กทม.ได้บ้าง หรืออย่างน้องเรามีห้องสมุดแห่งชาติ เรามีพิพิธภัณฑ์มากมาย อยากเป็นเมืองหลวงการอ่าน  อยากเป็นเมืองหลวงแฟชั่น แต่ไม่เคยเห็นเราจะสร้างให้เป็นเมืองหลวงของศาสนา หรือพุทธศาสนาแบบไม่งมงาย คือเปิดให้ศึกษาหาความรู้และแลกเปลี่ยนข้ามศาสนาและนิกายได้
 
               ไม่ลองคิดกันสักหน่อยเหรอครับ เห็นมีองค์กรเพื่อการเรียนรู้มากมาย งบประมาณมหาศาลแต่ศูนย์การเรียนรู้ที่หมุนเวียนมีพระและบุคคลที่มีความรู้ทางศาสนาพุทธและศาสนาอื่นมากมาย ไม่ลองปรับดูกันสักหน่อยแทนที่จะมีแต่พิธีกรรมแล้วภาพถ่ายพิธีกรรมแบบนี้และทุกๆ ปีหรือครับ