เธออยู่ไหนเมื่อไฟดับ? | คมชัดลึก

          สภาพอากาศที่ร้อนจัดต่อเนื่องกันเป็นเวลาหลายวันในช่วงที่ผ่านมา ทำให้คนไทยโดยเฉพาะคนที่อยู่ในกรุงเทพฯ และเมืองใหญ่ๆ ได้รับผลกระทบจากภัยร้อนกันถ้วนหน้า และสิ่งที่ตามมาคือปริมาณการใช้ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นเป็นประวัติการณ์ โดยเมื่อวันที่ 26 เมษายน 2555 เวลา 14.30 น. การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ระบุว่าเป็นช่วงที่มีการใช้ไฟฟ้าสูงสุดถึง  26,121 เมกะวัตต์ ซึ่งสูงกว่าสถิติเมื่อวันที่ 20 เมษายน (25,173 เมกะวัตต์) 337 เมกะวัตต์ ปัจจุบัน กฟผ.ผลิตไฟฟ้ามีกำลังการผลิต 3 หมื่นเมกะวัตต์ ส่วนต่าง 4,000 เมกะวัตต์ ถือว่าเป็นปริมาณที่เพียงพอต่อความต้องการของประชาชน แต่ในเวลาเดียวกันก็เรียกร้องให้ผู้ใช้ไฟฟ้าประหยัดการใช้ไฟฟ้าลงด้วย

          คงต้องยอมรับว่าชีวิตประจำวันของคนไทยในปัจจุบันจำเป็นต้องพึ่งพาอาศัยไฟฟ้าอย่างขาดไม่ได้ แทบทุกบ้านจะต้องมีเครื่องใช้ไฟฟ้า ตั้งแต่หม้อหุงข้าว ตู้เย็น ไมโครเวฟ เครื่องซักผ้า เครื่องอบผ้า เตารีด คอมพิวเตอร์ วิทยุ โทรทัศน์ พัดลม เครื่องเสียง เครื่องปรับอากาศ และแสงสว่าง ฯลฯ เคยคิดกันบ้างไหมครับว่าถ้าวันใดวันหนึ่งที่ไม่มีไฟฟ้าใช้ เราจะอยู่กันอย่างไร?

          ประสบการณ์ใกล้ตัวที่สุด ก็คือกรณีอุทกภัยเมื่อปีที่แล้ว ที่บางพื้นที่ได้รับความเดือดร้อนอย่างมากเนื่องจากขาดไฟฟ้าซึ่งหากย้อนกลับไปมองชีวิตของคนไทยเมื่อ 50-60 ปีก่อน จะเห็นว่าเราไม่ได้พึ่งพาไฟฟ้ามากมายขนาดนี้ เพราะแทบทุกบ้านก็ยังใช้เตาถ่าน หุงข้าวในหม้อหรือรังถึง เตารีดก็เป็นเตารีดถ่าน แต่ละบ้านมีตู้เย็น โทรทัศน์ หรือวิทยุ กันเพียงเครื่องเดียว แทบจะไม่มีใครมีเครื่องปรับอากาศ ยิ่งคอมพิวเตอร์ เครื่องเสียง เครื่องซักผ้า เครื่องอบผ้า แทบจะไม่มีใครรู้จักด้วยซ้ำ แต่ทุกวันนี้ด้วยสภาพของที่อยู่อาศัย สภาพของสังคมเมือง และอิทธิพลของวัตถุนิยมผ่านสื่อต่างๆ ก็ทำให้เรากลายเป็นมนุษย์ไฟฟ้า ที่บริโภคไฟฟ้าในการดำรงชีวิตไปโดยไม่รู้ตัว

          ย้อนหลังไป เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน ค.ศ.1965 มีเหตุการณ์ที่สร้างความโกลาหลแก่ชาวสหรัฐ และหลายมลรัฐทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของสหรัฐ รวม 30 ล้านคน ครอบคลุมพื้นที่ 207,000 ตร.กม. เมื่อไฟฟ้าเกิดดับเป็นเวลานานถึง 12 ชั่วโมง สาเหตุเกิดจากความผิดพลาดของเจ้าหน้าที่ แต่ก็มีผู้พยายามสร้างเรื่องว่าเป็นการกระทำของมนุษย์ต่างดาว แม้จะไม่มีรายงานที่ชัดเจนถึงความเสียหายที่เกิดขึ้น แต่ก็คาดว่าเมืองใหญ่ๆ ของสหรัฐ เช่นนิวยอร์ก ซึ่งเป็นศูนย์กลางด้านธุรกิจและการเงิน คงได้รับผลกระทบอย่างมาก ซึ่งต่อมาในปี ค.ศ.1988 ได้มีผู้สร้างภาพยนตร์ นำบทละครเวทีฝรั่งเศสเรื่องหนึ่งมาดัดแปลงให้เข้ากับเหตุการณ์ไฟดับในสหรัฐ ครั้งนั้น และตั้งชื่อว่า ‘Where Were You When the Lights Went Out?’ หรือชื่อในภาษาไทยว่า “เธออยู่ไหนเมื่อไฟดับ?"

          ภาพยนตร์เรื่องนั้นสร้างขึ้นเมื่อ 47 ปีที่แล้ว ซึ่งวันนี้ ผมคิดว่าคงมีคนไทยสักไม่กี่คนที่จดจำภาพยนตร์เรื่องนั้นหรือเหตุการณ์ไฟฟ้าดับในสหรัฐ และแคนาดา ในปี 1965 ได้ แต่เราเคยคิดกันล่วงหน้าไหมครับว่าถ้าเกิดไฟดับเป็นเวลานานๆ ในกรุงเทพฯ หรือที่อื่นๆ ในประเทศไทยใน พ.ศ.นี้  เราจะอยู่จะกินอย่างไร? และปริมาณความต้องการไฟฟ้าที่นับวันจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ นี้ เราจะนำพลังงานอะไรมาใช้ผลิตไฟฟ้าในอนาคต เมื่อพลังงานเหล่านั้นแทบทุกอย่างร่อยหรอและขาดแคลนลงทุกวัน และแหล่งพลังงานใหม่ๆ ก็ได้รับการต่อต้านจากประชาชน?

          ถ้ายังไม่ได้คิดเรื่องนี้ไว้ก่อน ก็น่าจะเริ่มคิดกันได้แล้วครับ ก่อนที่จะต้องเที่ยวถามหากันว่า เธออยู่ไหนเมื่อไฟดับ?

          ท้ายคอลัมน์วันนี้ ขอบอกข่าวถึงแฟนๆ รายการ “โลกและชีวิต กับประภัสสร เสวิกุล” ซึ่งออกอากาศทางสถานีวิทยุศึกษา เอฟเอ็ม 92 และเอเอ็ม 1161 ทุกวันพฤหัสบดี เวลา 21.00-22.00 น. ว่า วันพฤหัสบดีที่ 3 พฤษภาคม นี้ ผมมีนัดสนทนากับคุณวิกรม กรมดิษฐ์ ซึ่งขณะนี้อยู่ที่ประเทศจีน และกำลังเดินทางไปกับขบวนคราวานเอเชีย มุ่งหน้าสู่มองโกเลีย สำหรับท่านที่เป็นแฟนคลับของคุณวิกรม หรืออยากทราบทัศนะของคุณวิกรมเกี่ยวกับสภาพความเป็นไปของเวียดนามและจีนในเวลานี้ ขอเชิญติดตามรับฟังได้ครับ

...................

(หมายเหตุ : เธออยู่ไหนเมื่อไฟดับ? : คอลัมน์วันเว้นวัน จันทร์ พุธ ศุกร์ กับ ประภัสสร เสวิกุล)