ธุดงควัตร... | คมชัดลึก

          “การปฏิบัติจิต ถือเป็นเรื่องสำคัญ การทำจิตให้สงบถือเป็นกำลัง การพิจารณาอริยสัจจะ ถือเป็นการถูกต้อง การปฏิบัติข้อวัตรมีการฉันหนเดียว เป็นต้น เป็นทางพระอริยะ ผู้เดินผิดทางย่อมไม่ถึงที่หมาย คือพระนิพพาน”

          ที่ยกมานี้คือการแสดงธรรมครั้งสุดท้ายก่อนมรณภาพของพระอาจารย์มั่น ภูริทัตตะเถระ ผู้เป็นปรมาจารย์ทางวิปัสสนากัมมัฏฐาน และธุดงควัตร ตามที่พระญาณวิริยาจารย์ ท่านได้เขียนเล่าเอาไว้

          พระญาณวิริยาจารย์ (พระอาจารย์วิริยังค์ สิรินธโร) เจ้าอาวาสวัดธรรมมงคล กรุงเทพฯ ปัจจุบันคือ พระธรรมมงคลญาณ วัยกว่า 90 ปี เป็นศิษย์เอกผู้หนึ่งซึ่งปรนิบัติรับใช้พระอาจารย์มั่นอย่างใกล้ชิด ขณะที่มีชีวิตอยู่ บอกว่าพระอาจารย์มั่นนั้น ท่านพาศิษย์ไปในทุกหนทุกแห่งที่เป็นป่าเขาลำเนาไพร เพื่อแสวงหาความสงบ

          พระอาจารย์มั่นเดินธุดงค์ ปักกลดอยู่ตามถ้ำ ตามป่าและตามกระท่อมเถียงนาร้างของชาวบ้านเมื่อหลายสิบปีก่อน แม้หนทางทุรกันดาร พระอาจารย์มั่นก็เดินธุดงค์อยู่ตลอดเวลาเกือบทั้งชีวิต ทั้งในภาคอีสาน ภาคเหนือ เมืองพม่า เมืองลาว ไปมาหมด เพื่อหาที่สงบบำเพ็ญเพียร ทำสมาธิธรรมปฏิบัติ เพื่อบรรลุธรรม

          ไม่ใช่การสร้างภาพเพื่อมุ่งหวังชื่อเสียงอย่างพระในหลายสำนักในปัจจุบันนี้

          พระอาจารย์มั่นบอกว่า ท่านที่ธุดงค์โดยมุ่งหวังชื่อเสียงลาภสักการะนั้น อย่าธุดงค์ดีกว่า ด้วยเราเข้าป่าก็เพื่อแสวงหาธรรมปฏิบัติ ก็ควรจะยกความกังวลทั้งหลายออกไปเสีย ที่เชียงราย เชียงใหม่ ครั้งหนึ่งพระอาจารย์มั่นได้ปลีกวิเวกซ่อนอยู่ตามถ้ำในภูเขาเพื่อสมณธรรมอยู่นานถึง 12 ปี

          พระญาณวิริยาจารย์บอกว่า ป่าเกือบทุกป่าและภูเขาเกือบทุกลูกภายในประเทศนี้ พระอาจารย์มั่น ภูริทัตตะเถระ ได้ผ่านมาเกือบหมดแล้ว ทั้งนี้ก็เพื่อการจาริกแสวงหาสถานที่อันสงบเงียบและเป็นธรรมชาติเพื่อการปฏิบัติธรรม

          พระอาจารย์มั่นจะนั่งทำสมาธิเมื่อมืดค่ำไปจนตลอดคืน ถึงรุ่งเช้าท่านก็ออกบิณฑบาตไปตามทางบ้านไร่ บ้านป่าแถวนั้น เพื่อนำอาหารกลับมาฉันภายในถ้ำที่ท่านปฏิบัติธรรมอยู่ โดยที่พระอาจารย์มั่นบอกว่า มันเป็นสิ่งที่เราปรารถนาและต้องการอยู่แล้ว

          การทำสมาธิเพื่อโอ้อวดแข่งดี หรือทำสมาธิเพื่ออุบายโดยต้องการจะให้คนแห่แหนกันเข้ามาหา พระอาจารย์มั่นเห็นว่าเป็นการอวดตัว อวดตน ถือมานะทิฐิว่าดีกว่าผู้อื่น ย่อมไม่บริสุทธิ์ทั้งตนและผู้อื่น...

          เมื่อปลายเดือนมกราคม ผมไปทำธุระแถวตลิ่งชัน ฝั่งธนบุรี เกิดรถติดกันนุงนังอย่างไม่เคยมีมาก่อน นับเป็นชั่วโมงๆ จนถึงหัวโค้งหนึ่งเห็นรถทัวร์ขนพระมานับเป็นพันรูป ถึงได้รู้ว่าเป็นการธุดงค์ธรรมชัยของวัดพระธรรมกาย เพราะมีผู้แจกใบปลิวมาให้อ่าน

          ในครั้งนั้นไม่ได้บอกว่าเป็นโครงการจากวัดไหน เห็นแต่ข้อความในใบปลิวขอเชิญร่วมสร้างบุญใหญ่ด้วยการสวมชุดขาว และโปรยกลีบกุหลาบต้อนรับพระธุดงค์กว่าพันรูปที่จะมาโปรดถึงหน้าบ้าน แถวตลิ่งชัน ภาษีเจริญ บางบัวทอง และว่าเพื่อเป็นการเริ่มศักราชใหม่ของปีที่จะทำให้ชีวิตมีแต่ความรุ่งเรือง ร่ำรวยและราบรื่น

          ในครั้งนั้นผมก็เกิดความคับข้องใจเหมือนกับหลายคนที่เกิดความรู้สึกไม่ดีต่อรายการธุดงค์ธรรมชัยของวัดพระธรรมกายในครั้งล่าสุดนี้ที่ได้นำพระและสามเณรถึง 1,500 รูปมาเดินธุดงค์ในเมืองหลวง จนทำให้รถติดและผู้คนเดือดร้อน

          คนบาปอย่างผมจึงต้องไปค้นหาคำว่า ธุดงควัตร ซึ่งมีความรวบรัดโดยสั้นๆ ตรงกันว่าดังนี้ครับ

          ธุดงค์หรือธุดงควัตร คือองค์คุณของผู้กำจัดกิเลส เป็นวัตรปฏิบัติที่พระพุทธเจ้าทรงอนุญาตไว้เพื่อความมักน้อย สันโดษ เบาสบายและสะดวก จึงมีเพียงแค่แบกกลดไปปักตามโคนไม้ ป่า หรือป่าช้า มิใช่เพื่อสะสม เพื่อลาภสักการะ หรือเพื่อชื่อเสียงแต่อย่างใด

          ธุดงค์ธรรมกายจะผิดหรือถูก ผมว่า ท่านก็น่าจะรู้อยู่แก่ใจดีครับ

          อนึ่ง ตั้งแต่เด็กมาแล้วที่ได้เรียนรู้ว่า พระพุทธเจ้าแรกประสูตร ท่านเดินอยู่บนดอกบัวถึงได้มีคำว่าบัวบาท ดอกบัวคือเครื่องหมายของความสะอาดบริสุทธิ์

          ดอกกุหลาบโปรยปรายรองบาทพระที่เห็นอยู่ มาจากไหนก็ไม่ทราบ

 

......................

(หมายเหตุ : ธุดงควัตร... : กระจกเงา : อัศศิริ ธรรมโชติ)