มหันตภัยใต้สมุทรภูเขาไฟใกล้'ระนอง' | คมชัดลึก

            แม้เหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาด 8.6 ริกเตอร์ บริเวณนอกชายฝั่งทางตอนเหนือของเกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย เมื่อวันที่ 11 เมษายน ที่ผ่านมา จะไม่มีผลกระทบต่อประเทศไทยซ้ำรอยเหตุการณ์แผ่นดินไหวและคลื่นยักษ์สึนามิเมื่อปี 2547 แต่คนไทยทั้งประเทศคงไม่สามารถวางใจได้ หลังผู้เชี่ยวชาญด้านแผ่นดินไหวระบุว่า แผ่นดินไหวครั้งล่าสุดอาจไปกระตุ้นให้เกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่บริเวณหมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ ซึ่งตั้งอยู่กลางทะเลอันดามัน ห่างจาก จ.ระนอง เพียง 200 กิโลเมตร ซึ่งหากเกิดเหตุแผ่นดินไหวรุนแรงมากกว่า 7.9 ริกเตอร์ บริเวณนี้ อาจทำให้เกิดคลื่นยักษ์สึนามิขนาดใหญ่พัดถล่มจังหวัดชายฝั่งทะเลอันดามันของประเทศไทย สร้างความเสียหายร้ายแรงกว่าปี 2547 เสียอีก
 
            รศ.ดร.ธนวัฒน์ จารุพงษ์สกุล หัวหน้าหน่วยศึกษาพิบัติภัยและข้อสนเทศเชิงพื้นที่ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วิเคราะห์ว่า เหตุการณ์แผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 11 เมษายน มีความรุนแรงระดับ 8.8 ริกเตอร์ และซ้ำด้วย 8.9 ริกเตอร์ ในเวลาไล่เลี่ยกัน หลังจากนั้นยังมีอาฟเตอร์ช็อกระดับความรุนแรงขนาดมากกว่า 5 ริกเตอร์ ตามมาอีก 26 ครั้ง ในจุด เดียวกัน และเป็นที่น่าสังเกตว่า นับตั้งแต่เกิดแผ่นดินไหวขนาด 9.2 ริกเตอร์ ทางตอนเหนือของเกาะสุมาตรา เมื่อปี 2547 ได้เกิดแผ่นดินไหวลามขึ้นมาทางตอนเหนือมากขึ้นเรื่อยๆ โดยพื้นที่การไหวเป็นแนวซิกแซ็ก ระดับความลึกอยู่ในชั้นเมนทอล ลึกลงไปใต้ระดับพื้นดินประมาณ 22 กิโลเมตร ซึ่งต่ำกว่าชั้นเปลือกโลก
 
            "ตั้งแต่ปี 2547 เป็นต้นมา เกิดแผ่นดินไหวซ้ำลามทั่วบริเวณบันดาอาเจะห์ จากการศึกษาที่ผ่านมาพบว่า บริเวณนี้แผ่นดินไหวใหญ่แต่ละครั้งจะมีวงรอบห่างกัน 200-600 ปี แต่ระยะหลังเกิดแผ่นดินไหวบริเวณนี้ซ้ำหลายครั้งในระยะเวลาเพียงไม่กี่ปี แผ่นดินไหวครั้งล่าสุดลึกกว่าเมื่อปี 2547 ซึ่งอยู่ในระดับเปลือกโลก น่าติดตามว่า แผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นครั้งนี้อาจกระตุ้นให้เกิดซ้ำอย่างรุนแรงได้อีก โดยจุดความเสี่ยงแผ่นดินไหวน่าจะอยู่ในแถบหมู่เกาะนิโคบาร์ ซึ่งเยื้องกับ จ.ระนอง ของประเทศไทย" รศ.ดร.ธนวัฒน์ วิเคราะห์
 
            รศ.ดร.ธนวัฒน์ ขยายความว่า บริเวณหมู่เกาะนิโคบาร์รวมถึงหมู่เกาะอันดามัน ตั้งอยู่กลางทะเลอันดามันต่อเนื่องมาจากตอนเหนือของเกาะสุมาตรา อยู่ในความปกครองของอินเดีย และอยู่ในแนวรอยเลื่อนของแผ่นเปลือกโลก ห่างจาก จ.ระนอง เพียง 200 กิโลเมตร แผ่นดินไหวใหญ่ครั้งที่ผ่านมาอาจไปกระตุ้นให้แผ่นเปลือกโลกบริเวณนี้เกิดการขยับตัวเกิดแผ่นดินไหวใหญ่ได้ อีกทั้งบริเวณนี้ยังเป็นที่ตั้งของภูเขาไฟใต้ทะเลบาร์เรน (Barren) ซึ่งยังคุกรุ่นอยู่ ภูเขาไฟอาจปะทุทำให้เกิดแผ่นดินไหวได้เช่นกัน และหากแผ่นดินไหวทำให้เกิดแผ่นดินถล่มใต้ทะเลก็จะทำให้เกิดคลื่นยักษ์สึนามิพัดถล่มชายฝั่ง ซึ่งจะพัดถล่มจังหวัดชายฝั่งทะเลอันดามันของประเทศไทยแถบ จ.ระนอง จ.พังงา ได้ภายในเวลาไม่เกิน 30 นาที ซึ่งความรุนแรงจะมากกว่าปี 2547 มาก
 
            ข้อมูลดังกล่าวสอดคล้องกับ ดร.ภาสกร ปนานนท์ ผู้เชี่ยวชาญด้านแผ่นดินไหว จากภาควิชาวิทยาศาสตร์พื้นพิภพ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ที่ระบุว่า แผ่นดินไหวครั้งใหญ่จะทำให้แผ่นเปลือกโลกเคลื่อนที่ มีการสะสมหรือปลดปล่อยพลังงาน ซึ่งจะเลื่อนขึ้นไปตามแนวรอยเลื่อน ขณะที่น่าจับตาคือบริเวณหมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ เพราะเป็นแนวที่ติดกับบริเวณที่เกิดแผ่นดินไหวครั้งล่าสุด อาจเกิดการกระตุ้นให้เปลือกโลกบริเวณนี้ขยับตัวจนเกิดแผ่นดินไหว หากเป็นการไหวในแนวดิ่งไม่ว่าเลื่อนขึ้นหรือเลื่อนลงอาจทำให้เกิดคลื่นสึนามิพัดถล่มพื้นที่ชายฝั่งทะเลอันดามันของประเทศไทย ไล่ตั้งแต่ระนอง พังงา ภูเก็ต กระบี่ อย่างรุนแรง และในเวลาอันรวดเร็ว เพราะจุดดังกล่าวอยู่ใกล้กับจังหวัดเหล่านี้มากกว่าทางตอนเหนือของเกาะสุมาตรามาก
 
            ดร.ภาสกร บอกด้วยว่า นอกจากภูเขาไฟใต้ทะเลบริเวณหมู่เกาะนิโคบาร์แล้ว ไล่ลงมาทางตอนล่างไม่มากนัก บริเวณแถบไหล่ทวีปมะริด หรือที่เรียกกันว่า สะดือทะเล ห่างจากเกาะภูเก็ตไปทางประเทศอินเดียประมาณ 200 กิโลเมตร ยังพบมีแนวโคลนร้อน หรือมัดโวคาโน ซึ่งถูกค้นพบเมื่อปี 2549 โดยคณะนักวิจัยชาวไทยคือ รศ.ดร.อานนท์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ในขณะนั้นเชื่อว่าเป็นภูเขาไฟใต้น้ำจำนวน 4 ลูก มีฐานกว้างประมาณ 500 เมตร สูง 60-70 เมตร ก่อนจะได้รับการยืนยันว่าเป็นเพียงแนวโคลนร้อน ซึ่งในบริเวณนี้ก็ต้องศึกษาเช่นกันว่าจะได้รับผลกระทบจากแผ่นดินไหวครั้งที่ผ่านมา จนนำมาสู่การสะสมพลังงานหรือปล่อยพลังงานออกมาจนอาจทำให้เกิดแผ่นดินไหวได้หรือไม่
 
            "นอกจากแนวรอยเลื่อน ภูเขาไฟและแนวโคลนร้อนในทะเลอันดามันแล้ว บนฝั่งของภาคใต้แถบ จ.ระนอง กระบี่ พังงา ภูเก็ต และตรัง ยังมีรอยเลื่อนที่ยังคงมีพลังงาน ซึ่งเมื่อเร็วๆ นี้ก็เพิ่งเคยเกิดแผ่นดินไหวทั้งที่ จ.ตรัง และที่ จ.พังงา แต่ขนาดไม่ใหญ่มากประมาณ 3 ริกเตอร์ ซึ่งเท่าที่มีข้อมูลบริเวณนี้สามารถเกิดแผ่นดินไหวในระดับรุนแรงได้ไม่เกิน 7 ริกเตอร์     โดยระดับ 5 ริกเตอร์ถือเป็นเรื่องธรรมดา ที่พร้อมจะเกิดขึ้นได้ หากจุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวเกิดขึ้นในแหล่งชุมชนสามารถสร้างความเสียหายได้มากเช่นกัน" ดร.ภาสกร ขยายความ
 
            ทั้งนี้ นับตั้งแต่ปี 2547 มีความผิดปกติเกิดขึ้นในจังหวัดชายฝั่งทะเลอันดามันของประเทศไทยค่อนข้างมาก โดยเฉพาะในปี 2553 และ 2554 ทั้งเหตุการณ์แผ่นดินไหวใน จ.ตรัง และ จ.พังงา ที่สร้างความแตกตื่นเป็นพิเศษคือในเดือนพฤษภาคม 2554 เกิดดินแยกและมีโคลนร้อนปะทุขึ้นมาจากใต้ดินเป็นระยะทางยาวกว่า 100 เมตร ในสวนปาล์มของนายอุทิศ ชูมี ภายในหมู่บ้านตะเคียนงาน หมู่ 3 ต.บางหิน อ.กะเปอร์ จ.ระนอง
 
            เหตุการณ์ลักษณะนี้เคยเกิดขึ้นมาก่อนเมื่อปี 2548 ที่บริเวณปากคลองช้างแหก อ่าวแหลมสน หมู่ 8 ต.ราชกรูด อ.เมือง จ.ระนอง โดยครั้งนั้นชาวบ้านในพื้นที่พบเห็นฟองผุดขึ้นมาจากท้องทะเลเหมือนน้ำเดือดเป็นแนวยาวกว่า 1 กิโลเมตร เมื่อตรวจสอบอย่างละเอียดพบใต้ทะเล ซึ่งมีความลึกประมาณ 7 เมตร มีรอยแยกของพื้นดินกว้างประมาณ 3 นิ้ว ยาวนับกิโลเมตร
 
            ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นสร้างความแตกตื่นให้แก่ประชาชนใน จ.ระนอง และพื้นที่ใกล้เคียงเป็นอย่างมาก จนถึงขณะนี้ก็ยังไม่มีหน่วยงานใดยืนยันได้อย่างชัดเจนว่า ปรากฏการณ์แผ่นดินแยก และโคลนร้อนที่ปะทุขึ้นจากพื้นดินเกิดจากสาเหตุอะไร

.............
(หมายเหตุ : มหันตภัยใต้สมุทรภูเขาไฟใกล้'ระนอง' : โต๊ะรายงานพิเศษ)