ผู้กำกับของมวลชน | คมชัดลึก

             ระเบิดที่เกิดขึ้นในเขตพื้นที่รับผิดชอบของสถานีตำรวจอำเภอหาดใหญ่คงจะสร้างความสะเทือนใจและความตื่นตัวให้แก่คณะกรรมการตำรวจร่วมมวลชนลดอาชญากรรม (ตมอ.) ไม่น้อย หากโครงการ ตมอ.ยังคงดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่องไม่หยุดชะงักลงพร้อมๆ กับการยุติการสนับสนุนงบประมาณในโครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการซึ่งได้รับทุนสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) เนื่องจากโครงการสิ้นสุดลง
 
             “ผมอยากให้นายมาบ่อยๆ นายมาหาทีไรสบายใจทุกครั้ง” ชาวบ้านในเขตพื้นที่รับผิดชอบของ สภ.หาดใหญ่บอกเล่าความรู้สึกที่มีต่อ พ.ต.อ.จีรวัฒน์ พยุงธรรม ผู้กำกับการสถานีตำรวจอำเภอหาดใหญ่ในขณะนั้นที่มักใช้เวลาส่วนใหญ่ในการลงพื้นที่และสร้างความสัมพันธ์แสวงหาความร่วมมือจากชาวบ้านอยู่เสมอจนเป็นที่รักใคร่ของชาวบ้านและภาคีเครือข่ายที่ปฏิบัติงานร่วมกัน ไม่เว้นแม้กระทั่งพระสงฆ์ จนสามารถขนานนามได้ว่าเป็นผู้กำกับของมวลชน
 
             “ขยัน อดทน ทำงานหนัก พยายามปฏิบัติงานตามนโยบายผู้บังคับบัญชาอย่างเต็มที่ มีความฉลาดเฉลียวและมุ่งมั่นที่จะทำงานให้ประสบความสำเร็จแม้ว่าจะมีอุปสรรคมากมายที่ถาโถมเข้ามาตลอดห้วงเวลาของการดำรงตำแหน่งหัวหน้าสถานีตำรวจหาดใหญ่” คือภาพลักษณ์ของนายตำรวจท่านนี้ในสายตาของทุกคน ผลสำเร็จที่เกิดขึ้นจากการทำงานหนักคือความสามารถในการรวบรวมมวลชนที่มีศักยภาพในพื้นที่ให้เข้ามาร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมดำเนินการในการป้องกันอาชญากรรมในชุมชนจนกระทั่งเกิดรูปธรรมในการป้องกันอาชญากรรมและประสบความสำเร็จอย่างดีเยี่ยมในระหว่างที่ปฏิบัติโครงการตำรวจร่วมมวลชนลดอาชญากรรม (ตมอ.)
 
             ตำรวจและประชาชนส่วนใหญ่มักตกหลุมพรางทางความคิดที่ว่า “การเรียกประชาชนเข้ามาทำงานร่วมกับตำรวจได้ในจำนวนมากๆ” หมายถึงการสร้างการมีส่วนร่วมระหว่างตำรวจกับประชาชนแล้ว หรือการคิดเพียงแค่ว่ามวลชนที่มาทำงานร่วมกับตำรวจนั้นจะสามารถปฏิบัติการป้องกันอาชญากรรมที่มีระดับความรุนแรงเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ซึ่งโครงการตำรวจร่วมมวลชนลดอาชญากรรมพยายามที่จะเปลี่ยนแปลงวิธีคิดเช่นนี้ก่อนที่จะนำไปสู่วิธีการในการร่วมมือกันป้องกันอาชญากรรมตลอดกระบวนการ
 
             เริ่มต้นจากจากการเชิญชวนคณะกรรมการ ตมอ. ซึ่งมีคุณสมบัติของการเป็นผู้มีส่วนได้เสียในชุมชนที่ต้องการป้องกันอาชญากรรม ต้องมีศักยภาพในการร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมป้องกันอาชญากรรม เป็นกลุ่มของผู้ที่มีทุนทางสังคม ทุนทางเศรษฐกิจ  และทุนทางปัญญา และเป็นกลุ่มชาวบ้านที่รู้และเข้าใจทิศทางของปัญหาอาชญากรรมที่เกิดขึ้นในชุมชนเป็นอย่างดี
 
             ส่วนผู้ปฏิบัติตามแผนปฏิบัติการที่คณะกรรมการ ตมอ.ได้คิดวางแผนไว้นั้นเรียกว่า ชุดปฏิบัติการ ตมอ. ประกอบไปด้วยตำรวจและชาวบ้านที่ทำหน้าที่ร่วมกันในการดำเนินการตามแผนการป้องกันอาชญากรรมที่ได้วางแผนไว้ การป้องกันอาชญากรรมเป็นปฏิบัติการทางสังคมที่ต้องกระทำอย่างต่อเนื่องเพื่อให้ตำรวจและชาวบ้านเกิดความไว้วางใจระหว่างกัน พร้อมๆ กับการพัฒนาศักยภาพของตนเอง เกิดความเข้มแข็ง ความเชี่ยวชาญในการปฏิบัติงานร่วมกัน จึงจะนำไปสู่ประสิทธิภาพสูงสุดในการป้องกันอาชญากรรมในชุมชน และการพัฒนาสำนึกของการป้องกันอาชญากรรมในชุมชนร่วมกัน
 
             การขาดการจัดการความรู้ที่ดีเพื่อนำความรู้จากโครงการนำร่องต่างๆ ที่ถูกกระทำในพื้นที่ไปใช้ประโยชน์ในการพัฒนาเป็นนโยบายของหน่วยงานในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ทำให้โครงการดีๆ ที่เกิดขึ้นมากมายตามแต่ผู้นำตำรวจแต่ละคนแต่ละกองบัญชาการ แต่ละยุคสมัยจะคิดขึ้นมาจบไปพร้อมๆ กับการสิ้นสุดโครงการเปรียบเสมือนพลุที่ฉายแสงแล้วต้องดับวูบลง ไม่มีการประเมินผลหรือบูรณาการโครงการต่างๆ ที่มีวิธีคิดและวิธีการที่ใกล้เคียงกันให้สามารถปฏิบัติการร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ปล่อยให้กับดัก “ไม่ใช่ตัวกู ไม่ใช่ของกู ไม่ลอกเลียนแบบใคร” ดำรงอยู่ จนส่งผลให้ตำรวจที่ปฏิบัติงานอยู่ในพื้นที่รวมถึงประชาชนเบื่อหน่ายคำว่า “โครงการ”และเกิดการเรียนรู้ที่จะทำโครงการต่างๆ แบบพอผ่าน สร้างภาพ ฉาบฉวย ให้จบโครงการไป เพราะในโลกของตำรวจนั้นถึงจะทำโครงการดีเลิศแค่ไหนก็ไม่ได้ทำให้มีโอกาสก้าวหน้ามากขึ้นอยู่แล้ว ยิ่งไม่ได้รับการสนับสนุนช่วยเหลือจะมีใครสักกี่คนที่มุ่งมั่น อดทนทำเพื่อประชาชน สุดท้ายสำนักงานตำรวจแห่งชาติก็จะมีสภาพไม่แตกต่างจากต้นไม้ใหญ่ที่เต็มไปด้วยกาฝากที่คอยเกาะและดูดน้ำเลี้ยงจนแห้งตายไปในที่สุด