'อี-แมกกาซีน' บี้ 'อี-บุ๊ค' ตอบโจทย์สื่อยุคดิจิทัล | คมชัดลึก

กระแส 'อี-บุ๊ค' (Electronic Books) และ 'อี-แมกกาซีน' (Electronic Magazine) กำลังมาแรง เนื่องจากเทคโนโลยีอย่างสมาร์ทโฟนและแทบเล็ตได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ จึงเป็นตัวกระตุ้นให้ 'สำนักพิมพ์' ต่างๆ ต้องปรับตัวเพื่อรองรับสื่อยุคดิจิทัล เช่นเดียวกัน

 วรพันธ์ โลกิตสถาพร นายกสมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย (PUBAT) ระบุผ่าน 'กรุงเทพธุรกิจ' (27 มี.ค.) ว่า สมาคมฯ สำรวจพฤติกรรมผู้เข้าชมงานบุ๊คแฟร์ และบุ๊คเอ็กซ์โป มาตั้งแต่ปี 2553 เห็นพฤติกรรมการอ่านหนังสือในรูปแบบ E-book ซึ่งพบว่ามีสัดส่วนราว 3% แม้จะตัวเลขจะไม่สูงมากนัก แต่พบว่า 'สำนักพิมพ์' ต่างๆ ที่เป็นสมาชิกสมาคมฯ ต่างให้ความสำคัญกับการปรับตัว เพื่อนำเสนอคอนเทนท์พอคเก็ตบุ๊คผ่านแพลตฟอร์มอี-บุ๊คเพิ่มมากขึ้น

 โดยเฉพาะกลุ่มสำนักพิมพ์รายใหญ่ประมาณ 30 สำนักพิมพ์ จากสมาชิกสมาคมฯ กว่า 500 สำนักพิมพ์ ซึ่งมีความพร้อมด้านการลงทุน ได้นำร่องเปิดตัว 'แอพพลิเคชั่น' ของสำนักพิมพ์ เปิดให้ดาวน์โหลดหนังสือผ่านแอพสโตร์ รวมทั้งผู้ให้บริการเครือข่ายโทรศัพท์มือถือในประเทศไทย

 "ปัจจุบันสำนักพิมพ์ที่ให้บริการอี-บุ๊ค และมียอดดาวน์โหลดเกิน 1 ล้าน ส่วนใหญ่ยังเป็นการเปิดให้ดาวน์โหลดฟรีถึง 90% แต่ถือเป็นอีกช่องทางที่ใช้ในการสื่อสารการตลาดเพื่อประชาสัมพันธ์หนังสือใหม่..ถือเป็นเทรนด์ที่กลุ่มสิ่งพิมพ์ต้องปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของยุคดิจิทัลในอนาคต"

 ขณะที่ คิม จงสถิตย์วัฒนา ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ บริษัท นานมีบุ๊คส์ จำกัด บอกว่า ปัจจุบันยังอยู่ในระยะเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภคจากการอ่านรูปแบบเล่มเป็นอี-บุ๊ค ซึ่งในฐานะสำนักพิมพ์จะต้องมีการเปลี่ยนแปลงเพื่อรับเทรนด์การอ่านในอนาคต นอกจากนี้ ยังต้องปูพรมให้รองรับทั้งระบบแอนดรอยด์ และ iOS พร้อมทั้งเพิ่มช่องทางจำหน่ายเพื่อให้มีการดาวน์โหลดได้ง่ายและสะดวกที่สุด

 สำหรับนโยบายแทบเล็ตของรัฐบาล อาจช่วยกระตุ้นให้อี-บุ๊คได้รับความนิยมบ้าง เนื่องจากมีจำนวนผู้ใช้มากขึ้นถึง 1 ล้านคนเป็นอย่างน้อย แต่ทั้งนี้ ต้องพิจารณาถึงสเปคของแทบเล็ตว่ารองรับระบบใด สามารถเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตเพื่ออัพเดทข้อมูลได้หรือไม่ และที่สำคัญ จะต้องคำนึงถึงปัจจัยด้านคอนเทนท์ที่มีความหลากหลาย สร้างประสบการณ์ใหม่ๆ ที่ต่างจากรูปแบบหนังสือเล่ม ซึ่งปัจจุบันยังมีตัวเลือกจำนวนน้อย

 สำหรับทัศนะของ ทนง โชติสรยุทธ์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท ซีเอ็ด ยูเคชั่น จำกัด (มหาชน) มองว่ากระแส 'อี-แมกกาซีน' น่าจะมาก่อน 'อี-บุ๊ค' เพราะปัจจุบันรายได้รวมจากการจำหน่ายอี-บุ๊คของทั้งอุตสาหกรรมสำนักพิมพ์ มีมูลค่าราว 10 ล้านบาทเท่านั้น จากมูลค่าอุตสาหกรรมหนังสือกว่า 2.2 หมื่นล้านบาท ซึ่งสัดส่วนยังถือว่าต่ำมาก

 "แทบเล็ตที่ได้รับความนิยมประเภทไอแพดก็ไม่เอื้ออำนวยต่อการอ่านหนังสือเป็นระยะเวลานาน แต่จะสะดวกต่อการอ่านชั่วครั้งชั่วคราว ที่ต้องการความรวดเร็วในการรับข้อมูลข่าวสารประเภทหนังสือพิมพ์และนิตยสารมากกว่า สอดคล้องกับสถานการณ์ในปัจจุบันที่มีการเกิดขึ้นของจำนวน 'อี-แมกกาซีน' อย่างเดียว โดยไม่มีฉบับพิมพ์มากขึ้น ขณะที่ 'อี-รีดเดอร์' โดยเฉพาะอย่าง Kindle, Sony หรือ Asus ก็ยังไม่มีจำหน่ายอย่างเป็นทางการในไทยและยังไม่ได้รับความนิยมมากนัก"

 ทนง ย้ำว่า แม้ทุกสำนักพิมพ์จะมีการก้าวเข้าสู่ดิจิทัลแพลตฟอร์มด้วยอี-บุ๊ค แต่ในแง่รายได้ยังถือเป็นสัดส่วนที่น้อยมาก อาจต้องใช้เวลาอีกหลายปีกว่าจะเป็นเหมือนในสหรัฐอเมริกาและญี่ปุ่น แต่ถึงกระนั้น ธุรกิจสำนักพิมพ์ก็ยังไม่สามารถปฏิเสธการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นได้ จำต้องเพิ่มบุกเบิกช่องทางดังกล่าวเพื่อไม่ให้เสียโอกาสทางธุรกิจ

 ขณะเดียวกัน 'คอนเทนท์' ที่ถือเป็นหัวใจสำคัญของธุรกิจหนังสือ ก็ยังไม่มีความหลากหลายพอ ซึ่งจำนวนปกหนังสือในปัจจุบันยังมีจำนวนน้อยมากเพียงหลักร้อย ถึงหลักพันต้นๆ เท่านั้น ทั้งนี้สำหรับซีเอ็ด ได้ตั้งเป้าว่าจะเพิ่มจำนวนปกอี-บุ๊คเพิ่มขึ้นเป็น 5,000 ปกในปีนี้ เพื่อสร้างความหลากหลาย ตอบสนองความต้องการผู้อ่าน พร้อมด้วยกิจกรรมทางการตลาดสร้างการรับรู้บริการอี-บุ๊คในเดือนพฤษภาคมอีกครั้ง

 อย่างไรก็ตาม ภายในการจัดงานสัปดาห์หนังสือนานาชาติ ครั้งที่ 40 ในปีนี้ หรือ 'บุ๊คแฟร์' ระหว่างวันที่ 29 มีนาคม - 8 เมษายน 2555 ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ สมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย ได้มีการจัดนิทรรศการหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ e-Book @Thailand เป็นครั้งแรกในประเทศไทย เพื่อเป็นงานแสดง e-Book ของสำนักพิมพ์และผู้จัดจำหน่ายหนังสือในรูปแบบร้านค้าออนไลน์ในประเทศไทยที่ได้มีการจัดทำ e-Book หรือ Application (App) ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับหนังสือ ถือเป็นโซนให้ผู้ชมในงานบุ๊คแฟร์ได้เข้ามาเรียนรู้และสัมผัสกับรูปแบบการอ่านใหม่ๆ ในยุคนี้

 เหนืออื่นใด เสน่ห์ของการอ่าน 'หนังสือเล่ม' กับการอ่าน 'หนังสืออีเล็กทรอนิกส์' ย่อมแตกต่างกัน ซึ่งหากใครต้องการความรวดเร็ว และลูกเล่นหลากหลาย ครบครัน คงเหมาะกับอี-แมกกาซีน