ไฟใต้อดทนไปอีก20ปี | คมชัดลึก

               เหตุวินาศกรรมที่หาดใหญ่และยะลา สร้างความสะเทือนใจและสะเทือนขวัญคนทั้งประเทศ เรื่องน่าตระหนกลึกลงไปจากความเศร้าเสียใจที่มีผู้เสียชีวิตบาดเจ็บหลายสิบคน คือเหตุร้ายแรงนี้ เพิ่งทำให้เราตื่นหันไปสนใจปัญหาชายแดนภาคใต้อีกครั้ง จากที่ผ่านมา ข่าวรายวันมีคนตาย 1-2 ศพ แทบจะตกหน้าข่าวหนังสือพิมพ์ไปแล้ว
   
               แปดปีที่ผ่านมา เราสูญเสียพี่น้องชายแดนใต้ไปร่วม 5,000 ชีวิต มากกว่าความขัดแย้งทางการเมืองเหลืองแดง มากกว่าเมาแล้วขับช่วงเทศกาล แต่มันกลายเป็นความชินชา หันมารณรงค์ลดยอดคนตายช่วงสงกรานต์ดีกว่า ยังพอมีหวัง
   
               ผมเชื่อว่าในความรู้สึกคนไทยทั่วไป ที่ได้ติดตามข่าวบ้าง ไม่ติดตามบ้าง (ไม่ติดตามเพราะเบื่อ) หมดหวังกันไปแล้วว่าเราจะแก้ปัญหาชายแดนใต้ได้ ไม่ว่ารัฐบาลไหนมา ก็แก้ไม่ได้ ไม่ว่าจะใช้วิธีไหน ก็แก้ไม่ได้
   
               ผมก็เข้าข่ายนั้นเหมือนกัน ทั้งที่อยู่กับข่าว เคยตามสัมภาษณ์ หาข้อมูล แนวคิด วิธีการ แต่ถึงจุดหนึ่งก็รู้สึกว่ามันตื้อไปหมด หาทางออกไม่เจอ
   
               ปัญหาภาคใต้วันนี้ต้องยอมรับว่ามันมี “ขบวนการที่ไม่ใช่ขบวนการ” คือไม่ใช่องค์กรจัดตั้ง แต่เป็นขบวนการที่ได้รับอิทธิพลทางความคิดจากพวกอิสลามิสต์ทางสากล มาผสมผสานกับความต้องการปกครองตนเองหรือปกป้องอัตลักษณ์ ที่มีอยู่แต่เดิม
   
               เปรียบเทียบง่ายๆ ก็เหมือนเสื้อแดงไปตะโกนด่าอภิสิทธิ์หลัง พ.ค.53 ไม่มีใครสั่งใคร ต่างคนต่างไป แต่นั่นแค่ด่า หรือขว้าง ขณะที่ทางใต้ยิง ฆ่า คาร์บอมบ์
   
               แล้วจะไปเจรจากับใคร ก็เหมือนอยากให้ป๋าเปรมเจรจากับทักษิณ ต่อให้เจรจากันได้ มวลชน 2 ฝ่ายก็ไม่ยอม คุณทวี สอดส่อง พยายามหาตัวแกนนำมาเจรจา แต่แกนนำรุ่นเก่าที่ยังพอมีตัวตน ก็คุมคนรุ่นใหม่ไม่ได้
   
               ปัญหาภาคใต้สั่งสมความผิดพลาดมาจากอดีต ไม่รู้กี่ยุคกี่สมัย แต่เอาใกล้ๆ คือรัฐบาลทักษิณประเมินสถานการณ์ผิด พูดให้ถูกคือรัฐไทยทั้งฝ่ายการเมืองและราชการไม่ตระหนักถึงการก่อตัวใหม่ที่ได้อิทธิพลจากพวกอิสลามิสต์ เมื่อเกิดเหตุขึ้นก็ปล่อยให้ตำรวจใช้วิธีอุ้มฆ่า ซ้อมทรมาน
   
               รัฐบาล คมช.เปลี่ยนให้ทหารเข้าไปดูแลภาคใต้พร้อมกับงบประมาณมหาศาลผูกพันข้ามหลายปี แต่ก็เป็นตลกร้าย เพราะกระแสวิพากษ์วิจารณ์เรื่องอุ้ม ซ้อม ทรมาน เปลี่ยนไปอยู่ที่ทหารแทน ขณะที่ตำรวจเปลี่ยนมาเป็นมิตรที่ดีของประชาชน หลัง พล.ต.อ.อดุลย์ แสงสิงแก้ว ลงไปปักหลักอยู่หลายปี
   
               รัฐบาลประชาธิปัตย์ เป็นความหวังที่จะแก้ปัญหา เคยคิดถึงขั้นเอาชวน หลีกภัย ไปเป็นรัฐมนตรีพิเศษดูแลชายแดนใต้  แต่ไปๆ มาๆ ก็เงียบ ไม่ทราบว่าเกรงใจผู้ให้ยืมสถานที่ตั้งรัฐบาลหรือไร ณ วันนี้ ทหารใน 3 จังหวัดน่าจะยืนหน้ากระดานเรียงหนึ่งได้ครบทุกสายถนน ทหารทัพภาค 1, 2, 3 สลับกันไปปีเดียวแล้วกลับ (พร้อมเลื่อนขั้นชั้นยศและเบี้ย พสร.ตลอดชีพ) แต่ภาคใต้ยังเหมือนเดิม
   
               ส่วนรัฐบาลยิ่งลักษณ์หรือ ไม่มีความหวังอะไรเลย
   
               ผมว่าเราคงจะต้อง “ปลง” กันแล้วว่าปัญหาชายแดนใต้ อีก 10 ปี 20 ปีก็อาจจะยังแก้ไม่ได้ แต่ไม่ใช่ปลงแล้วงอมืองอเท้าชั่งหัวมัน
   
               ที่ว่าปลงก็คือ “ทำใจ” และเข้าใจเสียว่ามันเป็นปัญหาการต่อสู้ทางความคิด รัฐบาลไหนก็ยังไม่เคยคลำทางถูก ต่อให้คลำทางถูก ทำถูกทำดีหมดทุกอย่าง ก็ยังแก้ไม่ได้ภายใน 2-3 ปี เพราะมันยังเป็นเรื่องของการต่อสู้ระหว่างแนวคิดอิสลามสายกลางที่มีเหตุผล กับอิทธิพลพวกอิสลามิสต์
   
               ขณะที่ฝ่ายเราเองก็เป็นการต่อสู้ระหว่างแนวคิดชาตินิยม อำนาจนิยม กับความเชื่อในประชาธิปไตย สิทธิมนุษยชน ซึ่งไม่ได้เลือกข้าง ทักษิณเคยปลุกชาตินิยม ใช้อำนาจนิยม ประณามนักสิทธิมนุษยชนว่าเข้าข้างโจร แต่ถามว่าเมื่อทหารกุมอำนาจเบ็ดเสร็จ มีอะไรต่างกันบ้าง
   
               ที่จริงผมเข้าใจพวกอำนาจนิยมนะ เช่นทหารก็จะบอกว่าถ้าไม่มีกฎอัยการศึก ไม่มี พ.ร.ก.ฉุกเฉิน มัวแต่คำนึงถึงสิทธิมนุษยชน ฝ่าย “โจร” มันไม่คำนึงเลย จะให้ทำอย่างไร
   
               แต่เราก็คงต้องตัดสินใจว่าอะไรคือหนทางที่ถูก แล้วก็เดินไปตามแนวทางนั้นอย่างอดทน “ทำใจ” คิดไว้เสมอว่าต่อให้เดินถูกทาง ก็ไม่ใช่จะแก้ปัญหาได้ชั่ววันชั่วพรุ่ง เดินไปแนวทางที่ถูก อาจจะต้องอดทนถึง 10 ปี 20 ปี ถ้าเลือกแล้วว่าต้องเจรจา ก็เจรจา ได้ผล ไม่ได้ผล ก็ต้องอดทน เจรจาต่อไป ถ้าเลือกแล้วว่าจะต้องเอาการเมืองนำการทหาร ก็ต้องไม่ใช่ทหารกุมอำนาจเบ็ดเสร็จ พูดเช่นนี้ไม่ได้หมายความว่าจะให้นักการเมืองนำ แต่ฝ่ายปกครอง ตำรวจ และผู้บริหารท้องถิ่น ที่เข้าใจปัญหาก็มีเยอะ และส่วนใหญ่เขาเกิดที่นั่น ตายที่นั่น ไม่เหมือนทหารที่รอย้ายกลับ
   
               ที่สำคัญอีกอย่าง อย่าเอาไฟใต้เป็นเครื่องมือทางการเมือง หรือมองด้วยสีเสื้อ เช่น จ้องถล่มรัฐบาลว่า “เอาไม่อยู่” ขณะที่อีกข้างก็จะสร้างนิยายว่าทหารไม่พอใจถูกตัดงบไฟใต้ 3,000 ล้าน
   
               ลำพังไฟใต้ก็แย่อยู่แล้วครับ