เกษตรกรพะเยา ใช้ปุ๋ยหมักฟางข้าว | คมชัดลึก

             กลุ่มบุคคลรักสุขภาพและสิ่งแวดล้อม ร่วมกับเทศบาลตำบลฝายกวาง อ.เชียงคำ จ.พะเยา จัดงานมหกรรมอาหารที่เกิดจากผลผลิตของการใช้ปุ๋ยหมักจากฟางข้าว-ซังข้าวโพด สืบเนื่องมาจาก โครงการลดผลกระทบต่อสุขภาพจากการเผาฟางข้าว หรือซังข้าวโพด ด้วยวิธีการผลิตปุ๋ยหมักไว้ใช้ในครัวเรือน โดยมีหมู่บ้านเข้าร่วมโครงการ 17 หมู่บ้าน ส่งผลให้ต้นทุนการผลิตลดลงกว่าร้อยละ 75 แถมยังช่วยลดปัญหาปริมาณขยะ และลดปัญหาหมอกควันจากการเผาฟางข้าว-ซังข้าวโพด หลังการเก็บเกี่ยวด้วย

             ภุชงค์ มหาวงศนันท์ ผู้จัดการโครงการ กล่าวว่า เทศบาลตำบลฝายกวาง ร่วมกับกลุ่มบุคคลรักสุขภาพและสิ่งแวดล้อม ได้ตระหนักถึงปัญหาการเผาเศษฟางข้าว-ซังข้าวโพด เนื่องจากประชาชนในพื้นที่ประกอบอาชีพเกษตรร้อยละ 90 ปลูกข้าวปีละ 1 ครั้ง และพืชไร่ มีทั้งข้าวโพดปีละ 2-3 ครั้ง บางครัวเรือนปลูกถั่ว ยางพารา มันสำปะหลัง หลังจากเก็บเกี่ยวแล้ว ประชาชนมักจะเผาเศษฟางข้าว-ซังข้าวโพดในพื้นที่โล่ง ก่อให้เกิดปัญหาหมอกควันและกลิ่นรบกวนประชาชนที่อาศัยอยู่ใกล้เคียง มีปัญหาร้องเรียนและส่งผลให้ประชาชนมีอาการเจ็บป่วยด้วยโรคทางเดินหายใจ ซึ่งจากสถิติของอนามัยฝายกวางพบว่าในปี 2551 มีผู้ป่วย 280 คน เป็นโรควิงเวียนศีรษะจากกลิ่นเหม็นควันเผาไหม้

            "โครงการได้จัดให้มีการส่งเสริมประชาชนนำเศษวัสดุเกษตรมาทำปุ๋ยหมัก ด้วยสูตรแม่โจ้ 1 ภายใต้การสนับสนุนจากสำนักสร้างสรรค์โอกาสและนวัตกรรม สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ซึ่งประกอบด้วยกิจกรรมดูงาน แนะนำ สาธิต และให้ทุกหมู่บ้านได้ทดลองทำปุ๋ย ปลูกผักปลอดสารพิษ ซึ่งชาวบ้านได้นำปุ๋ยที่ได้ไปใช้กับแปลงเกษตรของตนด้วย"

              ด้าน พร สะสม ชาวบ้านฝายกวาง หมู่ 1 ต.ฝายกวาง อ.เชียงคำ จ.พะเยา เล่าว่า หลังจากร่วมกิจกรรมได้มีการนำเศษวัสดุการเกษตรทุกอย่าง ทั้งฟางข้าว-ซังข้าวโพด ถั่วแดง และใบไม้ทุกชนิด มาผสมกับมูลสัตว์ ในสัดส่วน 3 ต่อ 1 แล้วมาขึ้นเป็นกองสูงประมาณเมตรครึ่ง ผลัดเวรกันมารดน้ำวันละครั้ง ทิ้งไว้ประมาณ 2 เดือน ก็ได้ปุ๋ยไปใช้แทนปุ๋ยเคมี โดยมีการจัดสรรแบ่งปันกันในกลุ่มสมาชิก มีการคิดราคาเป็นต้นทุนไว้ใช้ซื้อมูลวัวสำหรับการผลิตปุ๋ยครั้งต่อไป ซึ่งต้นทุนปุ๋ยหมักต่ำกว่าต้นทุนปุ๋ยเคมีสูตร 13/13/21 ซึ่งมีราคากระสอบละ 1,050 บาท ขณะที่ปุ๋ยหมักมีต้นทุนเพียงกระสอบละ 290 บาท

              ขณะที่ สยาม บุญต่อ สาธารณสุขเทศบาลตำบลฝายกวาง เสริมว่า จุดเริ่มต้นมาจากการที่เทศบาลต้องการลดปัญหาเรื่องขยะและปัญหาหมอกควัน ซึ่งสามารถบรรลุผลเป็นอย่างดี ทั้งยังช่วยให้ชาวบ้านมีรายได้และสุขภาพที่ดีขึ้น ทางเทศบาลจึงพร้อมจะผลักดันให้เกิดการนำไปใช้ในทุกครัวเรือนของ ต.ฝายกวาง

            ทั้งนี้ ปุ๋ยหมักสูตรแม่โจ้ 1 จัดเป็นนวัตกรรมการเกษตรที่ทางชาวบ้านฝายกวาง อ.เชียงคำ จ.พะเยา นำมาปรับปรุงด้วยการใช้วัสดุที่หลากหลาย ตามสภาพผลผลิตเกษตรในแต่ละพื้นที่  อาทิ ใช้มูลสุกรและมูลไก่ ทดแทนมูลวัว หรือใช้เศษวัสดุเกษตรอื่นๆ ที่มีอยู่ โดยอานิสงส์จากการเปลี่ยนมาใช้ปุ๋ยหมัก ไม่เพียงช่วยลดต้นทุนการผลิต เพราะมีราคาที่ถูกกว่าปุ๋ยเคมี แต่ยังมีส่วนช่วยลดสภาพหมอกควันที่กำลังเป็นปัญหาสำคัญอยู่ในขณะนี้