เวิลด์วาไรตี้:กราฟฟิตี้งัดข้อการเมือง | คมชัดลึก

          "คาริบา เคนยา, ฮาคูนา มาทาทา" หรือ ยินดีต้อนรับสู่เคนยา ที่นี่ไม่มีปัญหา 

          นั่นเป็นวลีดั้งเดิมใช้ต้อนรับแขกผู้ไปเยือนแหล่งท่องเที่ยวชั้นนำแห่งแอฟริกาตะวันออกแห่งนี้ แต่ปัจจุบัน ได้ถูกชาวบ้านร้านตลาดเปลี่ยนใหม่เป็น "ยินดีต้อนรับสู่เคนยา ไม่มีปัญหา ไม่มีน้ำ ไม่มีไฟฟ้า ไม่มีน้ำมัน"  

          วลีแดกดันเหล่านี้สะท้อนเป็นอย่างดีถึงความไม่พอใจของประชาชน เมื่อรัฐบาลไม่เคยรักษาสัญญาที่ให้ไว้ แต่จะสะท้อนออกมาผ่านการเลือกตั้งในเดือนธันวาคมปีนี้เป็นอย่างเร็ว หรือมีนาคมเป็นอย่างช้าหรือไม่ ยังไม่มีใครบอกได้ เพราะการเมืองเคนยายังอิงกับระบบชนเผ่า และปัญหาทุจริตแพร่ระบาดอยู่มาก 

          การเลือกตั้งครั้งหลังสุดที่จัดขึ้นเมื่อปี 2550 นั้น เต็มไปด้วยข้อหาโกงเลือกตั้งและทำให้เคนยาหวิดเผชิญสงครามกลางเมือง เมื่อผู้สนับสนุนผู้สมัครเลือกตั้งประธานาธิบดีจากคนละชนเผ่าจับอาวุธเข้าห้ำหั่นและเผาบ้านเผาเมือง ทำให้มีผู้เสียชีวิตมากถึง 1,200 คน ไร้ที่อยู่อีกหลายแสนคน         

          เหล่านี้จึงเป็นเหตุผลให้ โบนีเฟซ เอ็มวางกี ช่างภาพข่าวในเคนยา กับลูกทีมนักพ่นสีภาพบนกำแพง หรือกราฟฟิตี้ 5 ชีวิต ออกมาทำกิจกรรมที่พวกเขาเรียกว่า "การปฏิวัติปลุกจิตสำนึกชาวเคนยา" ให้เลิกสนับสนุนนักการเมืองทุจริต ไร้ประสิทธิภาพและสร้างความแตกแยก ด้วยการออกมาพ่นสีกราฟฟิตี้กลางดึกและส่งสารแรงๆ   

          ครั้งแรกเป็นการทำภาพกราฟฟิตี้บนกำแพงใกล้กับตลาดแห่งหนึ่งในกรุงไนโรบี เป็นภาพ ส.ส.ในคราบแร้ง นั่งบนเก้าอี้ พร้อมคำบรรยายใต้ภาพว่า "ผมเป็นผู้นำชนเผ่า ปล้นภาษี ยึดที่ดิน แต่พวกปัญญาอ่อนก็ยังเลือกผม"

          และครั้งหลังสุด เป็นภาพบนกำแพงห้องน้ำสาธารณะบนถนนคอยนันเก แสดงภาพ ส.ส.เคนยาในคราบแร้งใส่สูท ถือกระเป๋าเดินทางติดคำว่า "ปล้นมา" กับข้อความด้านข้างว่า ให้เลือกบรรยาย ส.ส แร้งของคุณ โดยมีตัวเลือกได้แก่ ขโมย ไร้ความผิดชอบ เห็นแก่ตัว หายตัวไปขณะปฏิบัติหน้าที่

          ไม่เพียงพุ่งเป้าเหล่าส.ส. แต่ทีมศิลปินกราฟฟิตี้ ยังพ่นข้อความเรียกร้องให้ภาคบริษัทร่วมมือกันต่อต้านการเมืองแบบชนเผ่าหรือพวกพ้อง เลิกสังฆกรรมกับแร้ง รวมถึงส่งสารถึงเยาวชนคนรุ่นใหม่ ว่าอย่าอยู่แต่ในโลกอินเตอร์เน็ต แต่ขอให้ ชาวเคนยาชนชั้นกลาง ออฟไลน์ทวิตเลอร์และเฟซบุ๊ก เพื่อออกมาทำงานสร้างสรรค์

          แม้ไม่กี่ชั่วโมงหลังวาดเสร็จ พนักงานเทศบาลก็ออกมาจัดการพ่นสีฟ้าทับกราฟฟิตี้บนกำแพงห้องน้ำ แต่พวกเขาบอกว่าจะกลับมาวาดใหม่อีกรอบ         

          เอ็มวางกี เป็นนักข่าวมือรางวัล และช่างภาพข่าวประจำแอฟริกาของซีเอ็นเอ็น เจ้าของไอเดียการท้าทายผ่านงานศิลปะ เป้าหมายของเขาคือพยายามโน้มน้าวชาวเคนยา ให้ละทิ้งการเมืองแบบอิงชนเผ่า แสวงหาประโยชน์จากความแตกต่างทางชนเผ่าเพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจ และกอบโกย 

          ผลงานของเอ็มวางกีก่อนหน้านี้คือ ภาพถ่ายความโกลาหลและสูญเสียหลังการเลือกตั้งเมื่อปี 2550  ซึ่งเขาไม่ต้องการเห็นภาพเหล่านั้นหวนกลับมาอีก แต่วัฒนธรรมทำผิดแล้วไม่ต้องรับโทษในหมู่นักการเมืองยังคงอยู่ หลายคนยังแปดเปื้อนเรื่องทุจริตจนแทบจะกลายเป็นเรื่องปกติแต่ผลกระทบยาวนานและมหาศาล         

          นักศึกษาคนหนึ่งกล่าวว่า ผมหวังให้พวกเขา วาดภาพเช่นนี้ทุกเมืองทุกเขตเลือกตั้ง ขณะที่นักธุรกิจหญิงคนหนึ่งกล่าวว่า ภาพบอกเล่าความจริงว่า พวกเราถูกหลอกมานานกี่ปีแล้ว  

          มีสัตว์หลายชนิดที่ชาวเคนยาใช้บรรยายนักการเมือง แต่เหตุที่เจาะจงเลือก "แร้ง" เอ็มวางกีให้เหตุผลว่าเพราะแร้งอิ่มท้องจากผู้อ่อนแอ และจากซากศพ       

 

 

----------

(หมายเหตุ : เวิลด์วาไรตี้ : กราฟฟิตี้เคนยา งัดข้อ 'แร้ง' การเมือง : โดย ... อุไรวรรณ นอร์มา)

----------