
ศูนย์เรียนรู้เพื่อการพัฒนา'บ้านพะงุ้น'
ท่องโลกเกษตร : ศูนย์เรียนรู้เพื่อการพัฒนา'บ้านพะงุ้น'สู่เศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบของ ธกส. โดย...สุรัตน์ อัตตะ
บ้านพะงุ้น หมู่ 2 ต.ครน อ.สวี จ.ชุมพร ที่วันนี้กลายเป็นศูนย์เรียนรู้เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบของธ.ก.ส. แหล่งสร้างงานสร้างรายได้ให้แก่คนในชุมชนและชุนชนใกล้เคียง ปัจจุบันมีป้าสังวาลย์ พิมลรัตน์ เกษตรกรคนเก่งวัย 63 ปี ถือเป็นหัวเรี่ยวหัวแรงสำคัญในการผลักดันให้เกิดศูนย์เรียนรู้แห่งนี้ พร้อมรั้งตำแหน่งผู้อำนวยการศูนย์จากอดีตจนปัจจุบัน
"ท่องโลกเกษตร" อาทิตย์นี้ ตามคณะผู้บริหารธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) นำโดยผู้จัดการธ.ก.ส. "ลักษณ์ วัจนานวัช" ล่องใต้เยี่ยมศูนย์เรียนรู้เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบของ ธ.ก.ส.ที่บ้านพะงุ้น หมู่ 2 ต.ครน อ.สวี จ.ชุมพร ภายใต้การนำของ เฉลิมชัย ปานสมุทร ผู้ใหญ่บ้าน และพเยาว์ พลรักเขต นายกองค์การบิรหารส่วนตำบล และสังวาลย์ พิมลรัตน์ ผู้อำนวยการศูนย์การเรียนรู้เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร(ธ.ก.ส.) มีความเข้มแข็งและร่วมมือกันอย่างเป็นรูปธรรม โดยมีการรวมกลุ่มทำปุ๋ยหมักชีวภาพเพื่อลดต้นทุนการผลิต การสีข้าวกล้องเพื่อบริโภคและจำหน่ายในชุมชนและการรวมกลุ่มปลูกผักปลอดสารเคมี มีความเป็นอยู่แบบพอมี พอกิน มีการพึ่งพาตนเองและพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกันด้วยมิตรไมตรี
หลังจากประสบความสำเร็จในการพัฒนาชุมชนเศรษฐกิจพอเพียง บ้านพะงุ้นจึงได้จัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงให้ความรู้แก่เกษตรกรทั่วไปที่มาเยี่ยมชมและดูงาน ประกอบด้วยคนเอาถ่าน การผลิตน้ำส้มควันไม้ ธนาคารต้นไม้ การทำปุ๋ยชีวภาพ การเลี้ยงปลา การเลี้ยงหมูหลุม การปลูกข้าวไร่ สวนผสม การผลิตข้าวกล้องข้าวสาร และฐานการเพาะเห็ด ซึ่งมีเกษตรกรจากพื้นที่ต่างๆ มาเยี่ยมชมงานอยู่เป็นประจำ
ลักษณ์ วจนานวัช ผู้จัดการธ.ก.ส.กล่าวระหว่างนำคณะเยี่ยมชมกิจกรรมของศูนย์แห่งนี้ โดยระบุว่า จากแนวคิดและทฤษฎีการพัฒนา อันเนื่องมาจากพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ทรงประยุกต์ใช้กับภาคเกษตรกรรมให้เป็นแนวปฏิบัติที่ง่ายต่อความเข้าใจสามารถนำไปปฏิบัติใช้ได้จริงตามสภาพพื้นที่ ทำให้ประชาชนสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืนเพื่อขยายแนวคิดและแนวทางปฏิบัติไปสู่เกษตรกร รวมทั้งประชาชนทั่วไปอย่างกว้างขวาง ธ.ก.ส.จึงน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยใช้ทฤษฎีใหม่ 3 ขั้นตอนมาใช้ในการดำเนินงานทั้งในด้านองค์กร พนักงาน และเกษตรกรลูกค้า
"ในส่วนของเกษตรกร ธ.ก.ส.ได้ดำเนินโครงการพัฒนาชุมชนต้นแบบเศรษฐกิจพอเพียงชั้นที่ 1 โดยกำหนดแผนการพัฒนาเพื่อให้เกษตรกรพึ่งพาตนเอง จำนวน 4,000 ชุมชน และชั้นที่ 2 ให้เกษตรกรพึ่งพาซึ่งกันและกัน จำนวน 600 ชุมชน และขั้นที่ 3 ให้เกิดการเชื่อมโยงเครือข่ายเศรษฐกิจชุมชน จำนวน 300 ชุมชน และได้คัดเลือกชุมชนที่มีศักยภาพในแต่ละจังหวัดทั่วประเทศมาต่อยอดเพื่อพัฒนาเป็น "ศูนย์การเรียนรู้เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบธ.ก.ส." จำนวน 84 ศูนย์ เพื่อขยายผลสู่เกษตรกรรายย่อยที่เป็นลูกค้า ธ.ก.ส.และประชาชนในพื้นที่ให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างยั่งยืน"
ผู้จัดการธ.ก.ส.เปิดเผยอีกว่า ผลจากการน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง และเกิดผลเป็นรูปธรรม ทำให้ ธ.ก.ส.ได้รับรางวัลถ้วยพระราชทานของพระบาทสมเด็จพระเจ้อยู่หัว ประเภทหน่วยงาน/องค์กรภาครัฐส่วนกลาง จากการประกวดผลงานตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงครั้งที่ 2 ของสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (กปร.) ซึ่งถือเป็นรางวัลแห่งเกียรติยศที่สร้างความภาคภูมิใจให้แก่ชาวธ.ก.ส.และเกษตรกรลูกค้าทั่วประเทศเป็นอย่างยิ่ง
สำหรับการดำเนินงานในปีบัญชี 2555 ธ.ก.ส.ยังคงน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาสู่การปฏิบัติและมุ่งที่จะขยายผลโครงการดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง โดยสร้างเครือข่ายการพัฒนาชุมชน การร่วมมืกับภาคีต่างๆ ทั้งสถาบันการเงิน ภาคธุรกิจ ภาคเอกชนและภาคราชการเพื่อเข้าไปสนับสนุนด้านเงินทุนการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและการตลาดของเกษตรกรอย่างครบวงจรและยั่งยืน
ทั้งนี้ ในส่วนของศูนย์การเรียนรู้เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบธ.ก.ส.ได้กำหนดเป้าหมายการพัฒนาเพิ่มขึ้นอีกจังหวัดละ 3 แห่ง จำนวน 225 ศูนย์ รวมจำนวน 309 ศูนย์ พร้อมจัดสรรงบประมาณเพื่อจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้านการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งให้ศูนย์เรียนรู้เป็นศูนย์อบรมเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการพักชำระหนี้ เนื่องจากตั้งอยู่ภายในชุมชนหรือชุมชนใกล้เคียงสะดวกต่อการเดินทางและประหยัดค่าใช้จ่าย โดยจะจัดอบรมรุ่นละ 50 คน ใช้ระยะเวลาในอบรมรุ่นละ 3 วัน สัปดาห์ละ 2 รุ่น ทั้งนี้ภายใน 1 ปี คาดว่าจะมีเกษตรกรในโครงการพักชำระหนี้ผ่านการอบรมทั้งสิ้น 1,606,800 ราย
สำหรับชุมชนบ้านพะงุ้ม ต.ครน อ.สวี จ.ชุมพร เป็น 1 ใน 84 ศูนย์เรียนรู้เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบธ.ก.ส.เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2549 ปัจจุบันมีสมาชิกจำนวนทั้งสิ้น 125 คน มีกลุ่มสมาชิกจำนวน 5 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มน้ำยาอเนกประสงค์ กลุ่มอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม กลุ่มปุ๋ยหมักชีวภาพ กลุ่มธนาคารต้นไม้และกลุ่มปลูกปาล์มน้ำมัน โดยชุมชนบ้านพะงุ้นมีจุดเด่นที่มีความเข้มแข็งทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม เช่น มีการจัดทำบัญชีครัวเรือนและมีการออมเงินอย่างสม่ำเสมอ มีการจัดทำแผนชุมชน สร้างกลุ่มอาชีพและวิสาหกิจชุมชน มีผู้นำที่มีความสามารถ มีการจัดสวัสดิการให้แก่สมาชิกในชุมชนและมีการจัดตั้งบริษัทร่วมทุนหรือธุรกิจชุมชน มีการจัดการขยะครัวเรือน โดยธนาคารขยะในชุมชน มีป่าชุมชนที่เกิดจากธนาคารต้นไม้และมีการผลิตที่ไม่ก่อให้เกิดมลพิษเช่น เกษตรกรอินทรีย์ เป็นต้น
...........................
(ท่องโลกเกษตร : ศูนย์เรียนรู้เพื่อการพัฒนา'บ้านพะงุ้น'สู่เศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบของ ธกส. โดย...สุรัตน์ อัตตะ)



