ประสานเสียงหนุนศาลปค.เชื่อไม่ถูกยุบ | คมชัดลึก

           ที่ศาลปกครองกลาง ถ.แจ้งวัฒนะ  วันที่ 9 มี.ค. ศาลปกครองจัดสัมมนาหัวข้อ“หลากหลายมุมมอง ศาลปกครอง 11 ปี ” เนื่องในโอกาสครบรอบ 11 ปีการเปิดทำการศาลปกครอง โดยมี นายสถิต ลิ่มพงศ์พันธุ์ ประธานกรรมการและประธานกรรมการอิสระ ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) และอดีตปลัดกระทรวงการคลัง , นายพยุงศักดิ์ ชาติสุทธิผล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย , นายสุภาพ คลี่ขจาย ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม และนายบรรเจิด สิงคะเนติ คณบดีคณะเนติศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า)

            นายสถิต  กล่าวว่า ที่ผ่านมาถือว่าเมื่อมีศาลปกครองก็สามารถวางหลักกฎหมายปกครองได้ชัดเจนที่นำไปสู่การปฏิบัติของกฎหมายปกครองได้และวางหลักนิติรัฐได้อย่างดี ในการวางหลักกฎหมายได้สมควรแก่เหตุ การมองหลักประโยชน์สาธารณะ หลักความเสมอภาคเท่าเทียมกัน และในฐานะของศาลปกครองยังใช้อำนาจตุลาการได้โดยอิสระ ซึ่งหลักนี้มีความสำคัญมากที่การใช้อำนาจ ตุลาการต้องอิสระ ต้องบุคคลภายนอก ต้องไม่ลำเอียง ซึ่งศาลปกครองทำได้ดี

            เคยพูดคุยกับตุลาการศาลปกครองคนหนึ่ง ก็บอกว่าเวลาจะพิจารณาคดีต้องไม่คิดว่าใครคือผู้ฟ้อง ผู้ถูกฟ้อง ใครสีอะไรเพื่อให้ปราศจากอคติ แต่ในปัจจุบันนี้ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของโลก การเปลี่ยนแปลงของกฎหมาย ตนเห็นว่าผู้ที่เกี่ยวข้องเกี่ยวกับการตรวจสอบทางปกครอง จะต้องติดตามหลักทางปกครองใหม่ ๆ ระบบสังคมและเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นมาใหม่ ๆ เพื่อเสริมองค์ความรู้ การตรวจสอบที่จะนำมาปฏิบัติในการปกป้องประโยชน์สาธารณะให้ได้อย่างมีชีวิต คือสามารถจะปกป้องประโยชน์สาธารณะได้ทุกสมัย เพราะในช่วงเวลาหนึ่งประโยชน์สาธารณะเมื่อเวลา 50 ปี อาจจะแตกต่างกับประโยชน์สาธารณะที่เกิดขึ้นช่วงเวลาใหม่

            นายพยุงศักดิ์ กล่าวว่า จุดหนึ่งที่ศาลปกครองทำได้ดี คือ การพิจารณาคดีด้วยความรวดเร็ว แต่สิ่งหนึ่งที่สำคัญในการพิจารณาคดีด้วย คือต้องไม่ให้กลุ่มผลประโยชน์เข้ามาสร้างแรงกดดันได้ เพราะเมื่อมีผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ สังคมเข้ามาเกี่ยวข้อง ช่องทางการฟ้องคดีทางปกครองเป็นส่วนหนึ่งที่กลุ่มผลประโยชน์จะนำมาใช้ ขณะที่การปฏิบัติหน้าที่ของศาลปกครอง น่าจะเสริมด้านการพัฒนาบุคลากรทั้งตุลาการและเจ้าหน้าที่ให้มีความรอบรู้รอบด้าน เข้าใจในลักษณะทางปกครองยิ่งขึ้นเพื่อให้ทันกับคดีที่เข้าสู่ศาลในปัจจุบันซึ่งมีลักษณะขยายขอบเขตหลากหลายมากขึ้น การจัดทำคู่วางเป็นมาตรฐาน เหมือนการสร้างธรรมาภิบาล (Good Governance)ในการปฏิบัติหน้าที่ของศาลปกครองเพื่อให้ทุกฝ่ายปฏิบัติเป็นมาตรฐานเดียวกันที่จะเสริมสร้างให้ศาลเป็นที่ยอมรับอย่างเข้มแข็งต่อไป

            รวมทั้งศาลปกครองน่าจะต้องหาช่องทางในการเข้าถึงประชาชน หน่วยงานของรัฐและเอกชนที่จะเสริมสร้างความรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติทางปกครอง เพื่อให้เข้ากระบวนการทางปกครองมากขึ้น ขณะที่ตนเห็นว่าการปฏิบัติหน้าที่ของศาลปกครองที่ผ่านมาสะท้อนให้เห็นว่า กฎหมายทางปกครองมีความสำคัญ และให้มีศาลปกครองต่อไปเพื่อเป็นที่พึ่งให้สังคมและเศรษฐกิจ

            นายสุภาพ  กล่าวว่า เคยมีคำพูดที่ว่าความยุติธรรมมาช้า ก็ดีกว่าไม่มา แต่บางครั้งความยุติธรรมที่มาช้า ก็เหมือนไม่มา ซึ่งคดีทางปกครองเช่นการฟ้องเกี่ยวกับการแต่งตั้งโยกย้าย การขอคุ้มครองชั่วคราวในเรื่องการกระทำบางอย่าง เวลาในการพิจารณาก็มีความสำคัญ เพราะหากจะฟ้องเรื่องแต่งตั้งโยกย้าย แล้วกว่าที่ศาลจะพิจารณาพิพากษาคดีเสร็จแล้วคู่ความเกษียณราชการไปก่อน ความยุติธรรมที่มาช้า อาจเหมือนไม่มา จึงเป็นเรื่องที่จะต้องคิดว่าจะดำเนินการอย่างไรให้พิจารณาคดีเสร็จและคุ้มครองสิทธิได้อย่างรวดเร็ว เหมือนที่ประธานศาลปกครองสูงสุดกำหนดแนวทางไว้

            นายบรรเจิด กล่าวว่า การเกิดขึ้นของศาลปกครอง เกิดจากเรื่องนิติสัมพันธ์ระหว่างประชาชน และหน่วยงานของรัฐ ซึ่งเฉพาะกระบวนการของศาลยุติธรรมไม่อาจดูแลตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ และคุ้มครองสิทธิของประชาชนด้วยกฎหมายมหาชนได้หมด เมื่อศาลยุติธรรม ระบบศาลเดี่ยว มีข้อจำกัดบทบาทการตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ จึงต้องเกิดการแยกระบบการพิจารณาคดีทางปกครอง และเป็นความชอบธรรมที่ศาลปกครอง ระบบศาลคู่เกิดขึ้นมา ขณะที่การเกิดศาลปกครองทำให้การคุ้มครองสิทธิตามรัฐธรรมนูญบรรลุผลยิ่งขึ้น และศาลปกครองเองก็ยังเป็นไปตามหลักประชาธิปไตย ซึ่งถูกตรวจสอบด้วยระบบวุฒิสภาโดย ส.ว.ก็มีความสัมพันธ์เชื่อมโยงในฐานะตัวแทนประชาชน ทำหน้าที่ตรวจสอบ

            อย่างไรก็ดีในการทำหน้าที่ตรวจสอบทางปกครอง ศาลปกครองยังน่าที่จะคิดว่าทำอย่างไรจะให้ประชาชนเข้าถึงกระบวนการทางปกครอง ให้มีความรู้เข้าใจว่าอะไรคือการกระทำทางปกครองที่ฟ้องได้ ฟ้องไม่ได้เป็นตัน ด้วยการให้คำแนะนำ คำปรึกษาก่อนที่คดีจะถึงศาล เพราะหลายครั้งในจำนวนคดีที่ฟ้องเข้ามาถึงศาลก็น่าจะมีคดีที่ฟ้องไม่ได้ ขณะที่เมื่อมีการฟ้องคดีเข้ามาแล้วต้องจัดการเรื่องมาตรการบังคับคดีด้วยให้เกิดความรวดเร็วด้วย เช่น การฟ้องเรื่องการบริหารบุคคล โยกย้าย แต่งตั้งตำแหน่งต่าง ๆ และที่สำคัญการปฏิบัติหน้าที่ศาลปกครอง จะต้องสร้างเอกภาพให้เห็นว่าเป็นไปตามหลักนิติรัฐ ซึ่งการสร้างเอกภาพ ต้องแสดงให้เห็นภาพรวมทั้งองค์กร ไม่ใช่แค่ตัวบุคคลเฉพาะตุลาการ ซึ่งหากศาลปกครองทำได้ก็เชื่อว่าองค์กรจะไม่ถูกยุบ