ที่ส.ป.ก.ขายไม่ได้
ผมเป็นนักเรียนคนหนึ่งที่มีพ่อแม่เป็นชาวนา ชาวไร่ ทำสวนไปวันๆ มีที่ดินผืนเดียวอยู่ในเขตปฏิรูปที่ดิน (ส.ป.ก.) ต.สร้างค้อ อ.ภูพาน จ.สกลนคร เมื่อ 2-3 ปีก่อน ได้มีสำนักสงฆ์มาซื้อที่ดินติดถนนใหญ่ และสร้างอยู่ใกล้ๆ ที่ดินของพ่อแม่ผม พอถึงวันนี้สำนักสงฆ์กำลังจะขย
ผมได้ยินพ่อแม่ปรึกษากัน พ่ออยากจะขาย แต่แม่อยากเก็บไว้ให้ลูกๆ เพราะเป็นที่ดินแปลงเดียวที่มีในครอบครัว
ที่ดิน ส.ป.ก.ผมเคยรู้ว่าขายไม่ได้ไม่ใช่หรือครับ ถ้าเป็นไปได้ ผมไม่อยากให้พ่อแม่ขายเลย เพราะจะได้เก็บไว้เป็นมรดกให้พวกผมทำกินต่อไป
ควรทำอย่างไรดีครับ
ลูกชาวบ้าน
ตอบ
นายสมศักดิ์ แป้นถนอม นักวิชาการปฏิรูปที่ดิน สำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อการเกษตร (ส.ป.ก.) จ.สกลนคร ชี้แจงว่า หลังจากที่ ส.ป.ก.ได้ออกเอกสารสิทธิให้แก่เกษตรกรแล้ว ผู้ได้รับสิทธิ์จะไม่สามารถนำที่ดินนั้นๆ ขายหรือโอนสิทธิ์ให้แก่บุคคลอื่นได้ นอกจากโอนสิทธิ์ให้แก่ทายาทหรือยกให้เป็นมรดกได้เฉพาะทายาทตามกฎหมาย คือ พ่อ แม่ สามี ภรรยา พี่ น้อง ลูก และหลาน (ลูกของลูกหรือลูกของพี่ของน้อง) เท่านั้น นอกเหนือจากนี้ไม่สามารถโอนสิทธิ์ให้กันได้
กรณีคุณไม่สามารถซื้อขายที่ดินกันได้แน่นอน และถึงแม้จะมีการซื้อขายกันด้วยวิธีใดก็ตาม ที่ดินผืนนี้ก็ยังคงเป็นกรรมสิทธิ์ของพ่อแม่คุณ นอกเสียจากผู้ที่ต้องการจะขายใช้วิธีการอื่น เช่น มีการสละที่ดินเพื่อนำไปบริจาคหรือใช้เป็นพื้นที่สาธารณประโยชน์ อย่างเช่นการขอสละสิทธิ์ในที่ดินทำกินเพื่อนำไปสร้างโรงเรียน วัด หรือสำนักสงฆ์
แต่ก็ไม่ใช่เรื่องง่ายๆ เจ้าของกรรมสิทธิ์เดิมจะต้องถูกสอบสวนจากฝ่ายกฎหมายของ ส.ป.ก.ก่อนว่า มีความจำเป็นอะไรจึงต้องสละสิทธิ์ในที่ดินนั้น และถ้าสละสิทธิ์แล้ว ทางสำนักสงฆ์จะขอใช้ประโยชน์ในที่ดิน ส.ป.ก.ก็สามารถทำได้ โดยต้องขออนุญาต ส.ป.ก.ก่อน
ทาง ส.ป.ก.ก็จะเป็นผู้พิจารณาว่าสำนักสงฆ์มีความจำเป็นที่จะต้องใช้ประโยชน์ในที่ดินดังกล่าวหรือไม่ และเดิมที่ดินของสำนักสงฆ์ที่มีอยู่ก่อนนั้น เป็นที่ดินของ ส.ป.ก.กี่ไร่ เพราะตามกฎหมายอนุญาตให้ได้ไม่เกิน 15 ไร่ และต้องดูความจำเป็นด้วย
ไม่ได้ขายกันง่ายๆ
ลุงแจ่ม