กรมบังคับคดียุคดิจิตอลแค่คลิกยึดได้ทันที

03 มี.ค. 2555

กรมบังคับคดี ปรับโฉมใหม่รับปี 55 เปลี่ยนกระดาษสู่ระบบออนไลน์ทั่วประเทศ อยู่ที่ไหนแค่ “คลิก” ก็ “ยึด” ได้ทันที แนะลูกหนี้ ชำระหนี้ก่อนถูกยึด เรื่องไม่บานปลาย ไม่เสียค่าธรรมเนียมโดยไม่จำเป็น ตั้งสำนักงานไกล่เกลี่ยฯ อีก 2 แห่ง เพิ่มความสะดวกให้ประชาชน

นายวิศิษฏ์ วิศิษฏ์สรอรรถ อธิบดีกรมบังคับคดี เล่าถึงอำนาจหน้าที่ของกรมบังคับคดีว่า หน้าที่หลักของกรมคือ ทำคำพิพากษาของศาลในเรื่องทางแพ่ง พาณิชย์ และล้มละลาย ให้เป็นผล หรือเรียกว่า ฟื้นฟูกิจการ เมื่อศาลมีคำสั่งให้ลูกหนี้ต้องชำระหนี้ ถ้าลูกหนี้ไม่ชำระ ทางกรมก็ต้องเข้าไปยึดทรัพย์สินของลูกหนี้ไปขายทอดตลาดเพื่อนำเงินไปชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ ในเรื่องล้มละลายก็เช่นกัน ทรัพย์สินของลูกหนี้ก็ต้องนำมาแบ่งให้เจ้าหนี้ทั้งหมด

"ในเชิงกฎหมาย คือ ทำให้คำพิพากษาของศาลเป็นผล ถ้าในเชิงเศรษฐศาสตร์ คือ หน่วยงานรีไซเคิล ดึงเม็ดเงินที่เสมือนการลงทุนผิดพลาดกลับมา และส่งกลับคืนให้เจ้าหนี้ เพื่อให้นำเม็ดเงินกลับไปลงทุนใหม่ ปัจจุบันมีสินทรัพย์ที่อยู่ในความดูแลของกรมบังคับคดีในวงเงินประมาณ 3 แสน 6 หมื่นล้านบาท การดำเนินการตามขั้นตอนต่างๆ จะต้องรวดเร็ว โดยเฉพาะการยึด ซึ่งปัจจุบัน กรมสามารถยึดได้ ณ ที่ทำการ ไม่ต้องลงไปดูพื้นที่จริงก่อนยึดอีกแล้ว ใช้วิธียึดจากเอกสารสิทธิ แล้วแจ้งไปยังสำนักงานที่ดินระงับการโอนย้าย ถือว่า การยึดมีผลทันที เป็นการลดขั้นตอนให้กระชับ และรวดเร็ว ยึดได้สินทรัพย์มากขึ้น ในเวลาที่น้อยลง ด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ผ่านระบบออนไลน์ทั้ง 109 สำนักงานทั่วประเทศ”

ในปี 2555 อธิบดีกรมบังคับคดี เปิดเผยว่า ตั้งธงไว้ว่าจะเป็นหน่วยงานที่ดำเนินการด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ จากที่เคยทำสำนวนด้วยกระดาษ ก็จะค่อยๆ ลดลงจนหายไปในที่สุด เปลี่ยนไปใช้ระบบคอมพิวเตอร์ออนไลน์ คาดว่า จะเริ่มใช้ระบบออนไลน์ได้ในเดือนมิถุนายนปีนี้ เอกสารทุกชนิดจะถูกเก็บข้อมูลเข้าระบบคอมพิวเตอร์ทั้งหมด และออนไลน์ทั่วประเทศ จะส่งผลให้การทำงานของกรมรวดเร็วยิ่งขึ้น เปิดกว้างยิ่งขึ้น การประสานงานภายในระหว่างหน่วยงานต่างๆ ทั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด จะเร็วขึ้น

"อยู่ที่ไหนก็ยึดได้ แค่ใช้ระบบออนไลน์ ก็สามารถยึดได้ทั่วประเทศ ออนไลน์ถึงกันหมด เช่น ถ้าอยู่ที่เขตพื้นที่ 1 แต่ต้องการยึดทรัพย์ในเขตพื้นที่ 2 ก็สามารถไปแจ้งเรื่องที่พื้นที่ 1 ให้ออนไลน์ไปยึดทรัพย์ในพื้นที่ 2 ได้ทันที หรือยึดทรัพย์ในต่างจังหวัดที่มีสำนักงานสาขาอยู่ถึง 109 แห่ง ขณะนี้ อยู่ระหว่างตรวจรับงาน จะใช้ประมาณเดือนมิถุนายนปีนี้ นอกจากนี้ ยังดำเนินการด้วยระบบ อี-เปย์เมนท์ หรือการจ่ายเงินผ่านอิเล็กทรอนิกส์ ในขาออกเริ่มดำเนินการแล้ว โดยลงนามบันทึกความเข้าใจกับธนาคารกรุงไทย ไปก่อนน้ำท่วมเล็กน้อย ทางกรมจะโอนเงินผ่านบัญชีธนาคารให้แก่เจ้าหนี้ ส่วนขาเข้า ทางกรมมีแนวคิดที่จะใช้ระบบอี-เปย์เมนท์เช่นกัน ต่อไปลูกหนี้อาจจะจ่ายเงินผ่านธนาคาร หรือเคาน์เตอร์เซอร์วิส แทนการเดินทางไปจ่ายที่สำนักงาน”

อธิบดีกรมบังคับคดี พูดถึงเรื่องการขายทอดตลาดด้วยว่า เน้นความโปร่งใสและเปิดเผย เป็นหน้าที่สำคัญของกรมที่ต้องประกาศให้สาธารณชนรู้ว่า มีสินทรัพย์ชิ้นนี้อยู่ มีราคาเท่าไหร่ คนที่สนใจสินทรัพย์ชิ้นนี้จะเข้าไปประมูลราคาได้ คำว่า โปร่งใส คือ คนที่สงสัยในกระบวนการขายทอดตลาด สามารถเข้าไปตรวจสอบการขายทอดตลาดได้ มีวิธีการขายทอดตลาดก็จะใช้การติดประกาศ การรับสมาชิก แต่ปัจจุบันเน้นด้านอิเล็กทรอนิกส์มากขึ้น มีเว็บไซต์ www.led.go.th ที่มีข้อมูลต่างๆ ของกรม รวมทั้งรายการสินทรัพย์ที่ประกาศขายทอดตลาดด้วย เปิดโอกาสให้ประชาชนค้นหาว่า สินทรัพย์นั้นๆ อยู่ที่ไหน ขายราคาเท่าไหร่ เป็นการเพิ่มช่องทางให้แก่ผู้สนใจเข้าถึงข้อมูลได้มากกว่ากระดาษ ให้มีผู้สนใจมาสู้ราคามากขึ้น

“ราคาขายทอดตลาด ไม่ใช่ราคาท้องตลาด เพราะว่าในเชิงทางการประเมิน เขาเรียกว่า ราคาบังคับขาย มีเวลาจำกัด เพราะฉะนั้นโดยปกติจะไม่เท่ากับราคาประเมินเท่าไหร่ เป็นเรื่องที่ยาก อีกเรื่องคือ เรื่องรอนสิทธิ์ เรื่องความชำรุดบกพร่องของสินทรัพย์ ซึ่งเป็นความเสี่ยงที่ซ้อนอยู่ เพราะกรมบังคับคดีไม่ใช่เจ้าของ ถือเป็นเรื่องเสี่ยงที่คนที่จะมาสู้ราคา เขาต้องประเมินความเสี่ยง และตัดความเสี่ยงมาเป็นส่วนลดของราคาทรัพย์สินพวกนั้นอย่างไร”

ในเรื่องคดีแพ่ง อธิบดีกรมบังคับคดี บอกว่า กรมอยากให้มีการรอมชอมกันมากขึ้น สิ่งที่ดำเนินการเป็นนโยบายชัดเจนคือ สนับสนุนให้เจ้าหนี้และลูกหนี้มีการไกล่เกลี่ยอีกชั้นก่อนมีการขายทอดตลาด จึงได้มีการตั้งศูนย์ไกล่เกลี่ยขึ้น ทั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด บางจังหวัดมอบหมายให้ผู้อำนวยการสำนักงานกรมบังคับคดีเป็นผู้ไกล่เกลี่ยด้วย ซึ่งการไกล่เกลี่ยจะเริ่มขึ้นตั้งแต่มีการยึดทรัพย์ ทางกรมบังคับคดีจะแจ้งไปยังลูกหนี้ โดยระบุราคาที่ยึดให้ลูกหนี้ทราบด้วย ถ้าลูกหนี้ประสงค์จะไกล่เกลี่ย ทางกรมก็มีผู้เชี่ยวชาญ มีที่ปรึกษา ให้คำแนะนำแก่ลูกหนี้ ที่ผ่านมา ได้รับรายงานว่า ได้ผลดี และจะมีการกระจายออกไปสู่ต่างจังหวัดต่อไป

"ส่วนในกรุงเทพฯ มีศูนย์ไกล่เกลี่ยอยู่แล้ว 2 แห่ง คือ ที่กรมบังคับคดี ตลิ่งชัน และที่มีนบุรี แต่มีการตั้งศูนย์ไกล่เกลี่ยเพิ่มอีก 2 แห่ง ได้แก่ สำนักงานบังคับคดีกรุงเทพพื้นที่ 1 ตั้งอยู่ที่ ตึกช้าง ใกล้กับศาลแพ่ง ถนนรัชดาภิเษก ส่วนอีกแห่งคือ สำนักงานบังคับคดีกรุงเทพพื้นที่ 2 ตั้งอยู่ที่อาคารหอการค้าไทย-จีน สาทร ใกล้กับศาลแพ่งฯ ดังนั้น ในกรุงเทพฯ จึงมี 4 เขต ใครสะดวกที่ไหนก็ไปที่นั่น"

อธิบดีกรมบังคับคดี ย้ำด้วยว่า อายุความการล้มละลายที่ลูกหนี้ให้ความร่วมมือ มีอายุความ 3 ปี ถ้าไม่ให้ความร่วมมือ จะเป็น 5 ปี แต่ถ้าทุจริต จะเพิ่มเป็น 10 ปี ในเรื่องการล้มละลาย ใช้การปรับปรุงกฎระเบียบหลายเรื่องที่ทำให้คดีเดินไปได้เร็วขึ้น ในปีนี้ มีการตั้งสำนักงานกรมบังคับคดีล้มละลายขึ้นที่ศาลล้มละลายด้วย เพื่อเพิ่มการประสานงานด้วยระบบไอทีให้การทำงานได้เร็วขึ้น แต่ขอแนะนำว่า ลูกหนี้ควรเจรจาก่อนถูกยึด ใช้หนี้ก่อนถูกยึดดีกว่า ส่วนผู้ที่สนใจสินทรัพย์ที่ถูกกรมยึด ก็สามารถเข้าไปดูและไปประมูลซื้อในวันที่เปิดขายทอดตลาดได้ กรมเสนอขายด้วยราคาที่เป็นธรรม และขายตามสภาพ ไม่มีการเอาเปรียบประชาชนแน่นอน

การทำงานของกรมบังคับคดีในปี 2555 จะเป็นการย้ายฐานการทำงาน จากระบบกระดาษไปสู่ระบบอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อให้รวดเร็วและทันสมัยขึ้น นอกจากนี้ ในอนาคตจะนำการขายทอดตลาดเข้าสู่ระบบอิเล็กทรอนิกส์ด้วย รวมถึงการโอนงานบางอย่างให้เอกชนทำได้ ซึ่งอยู่ระหว่างการพิจารณาศึกษาความเป็นไปได้ เพื่อความสะดวก ทันสมัย และเน้นการบริการที่ประทับใจประชาชน

----------

(หมายเหตุ : กรมบังคับคดียุคดิจิตอล แค่ “คลิก” ยึดได้ทันที : สัมภาษณ์พิเศษ - วิศิษฏ์ วิศิษฏ์สรอรรถ อธิบดีกรมบังคับคดี)

----------

กรมบังคับคดียุคดิจิตอลแค่คลิกยึดได้ทันที | คมชัดลึก

ข่าว