ยูเครนกินแห้วกับสงครามท่อแก๊ส | คมชัดลึก

             อากาศที่หนาวเหน็บในยุโรปทำให้ยุโรปพึ่งพาแก๊สจากรัสเซียมากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม ปริมาณแก๊สส่งมอบต่อยุโรปของรัสเซียยังมีปัญหา เพราะต้องผ่านดินแดนยูเครน ซึ่งยูเครนก็ฉวยโอกาสใช้แก๊สในการแก้ไขปัญหาความหนาวเหน็บของตนเอง ทำให้ ก๊าซพรอม บริษัทยักษ์ใหญ่ของรัสเซียสูญเสียชื่อเสียงและการเงินของตนเอง
 
             ผู้อำนวยการก๊าซพรอม รายงานให้ ประธานาธิบดี ดมิทรี เมดเวเดฟ ทราบเกี่ยวกับการฉวยโอกาสของยูเครนในการแก้ไขปัญหาตนเอง ทั้งที่รู้ว่าเป็นแก๊สที่ต้องส่งมอบให้แก่ยุโรป ก่อนหน้านี้ทางก๊าซพรอม ได้รายงานตัวเลขว่ายูเครนได้เอาแก๊สไปใช้แล้ว 438.3 ล้านลูกบาศก์เมตร จากปริมาณที่ผ่านยูเครนเพื่อส่งมอบแก่ยุโรปใน 15 วันแรกของเดือนกุมภาพันธ์ ตัวเลขของวันที่ 1-15 กุมภาพันธ์ ยูเครนได้ใช้แก๊สไปทั้งหมด 2.351 พันล้านลูกบาศก์เมตร ในเดือนมกราคมได้ใช้ทั้งสิ้น 2.53 พันล้านลูกบาศ์กเมตร ซึ่งมีมูลค่ามากกว่าสัญญาคิดเป็น 182 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ปัญหานี้เกิดขึ้นตลอดเวลาเพราะผ่านดินแดนของยูเครน และยูเครนไม่ได้ทำเรื่องที่ขอใช้ปริมาณแก๊สเพื่อแก้ไขความหนาวเหน็บของตนเอง แต่ขึ้นกับความพอใจของตนเองที่จะแก้ปัญหาซึ่งไม่สามารถสร้างความร่วมมือกับก๊าซพรอมได้ ยูเครนรู้ดีว่ารัสเซียไม่มีทางออกไปสู่ยุโรปหากปราศจากดินแดนทางผ่านของยูเครน
 
             ก๊าซพรอม ใช้ภูมิรัฐศาสตร์ใหม่ออกจากดินแดนของยูเครน ซึ่งเรียกโครงการนี้ว่า "กระแสใต้” เป็นเส้นทางใหม่ที่ปราศจากนายหน้าหรือตัวกลางไปสู่ยุโรปดูในแผนที่
 
             ก๊าซพรอม ต้องการอิสระการส่งมอบต่อลูกค้าจากยูเครน ซึ่งยูเครนไม่ให้ความสำคัญในการเพิ่มปริมาณแก๊สต่อยุโรป เนื่องจากยูเครนเห็นว่าสามารถฉวยโอกาสได้ตลอดเวลา เห็นได้ว่ายูเครนต้องการลดปริมาณแก๊สประจำปีจาก 52 พันล้านลูกบาศก์เมตร เป็น 27 พันล้านลูกบาศก์เมตร เพื่อกดดันรัสเซียให้ยอมรับในเงื่อนไขสัญญาที่ยูเครนต้องการเป็นผู้กำหนด รัสเซียรู้ปัญหานี้ดีจึงได้เริ่มต้นเจรจากับประเทศต่างๆ เพื่อหาทางออก แม้ว่ายูเครนให้ยุโรปล็อบบี้ไม่ให้เกิดเส้นทางใหม่
 
             คาดว่าท่อแก๊สใหม่ในกระแสใต้จะเพิ่มปริมาณเป็น 63 พันล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี ท่อแก๊สใหม่กระแสใต้ผ่านทะเลดำ บอลแกเรีย เซอร์เบีย ฮังการี สโลวีเนีย โครเอเชีย กรีซ และอิตาลี คาดว่ากระแสใต้สามารถเริ่มปล่อยแก๊สได้ประมาณเดือนธันวาคม 2012
 
             ผลที่เกิดขึ้นยูเครนได้ออกจากการเล่นในเส้นทางท่อแก๊สใหม่ ส่งผลให้ยูเครนขาดทุนมหาศาลเพราะไม่สามารถต่อรองใดๆ กับรัสเซียได้อีกต่อไป ปัจจุบันยูเครนมีรายได้จากท่อแก๊สผ่านประเทศตนเองประมาณ 2.7-3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ การขโมยแก๊สของยูเครน ทำให้ก๊าซพรอม ลดการจ่ายแก๊สผ่านยูเครนโดยลดปริมาณในรอบสัปดาห์ถึง 17% ต่ำกว่าเดือนมกราคม เนื่องจากก๊าซพรอม ส่งแก๊สผ่านเบลารุส โปแลนด์ เยอรมนีเพิ่มขึ้น โดยเป็นการเพิ่มถึงวันละ 114 ล้านลูกบาศก์เมตร มากกว่าปกติที่จ่ายอยู่ประมาณ 50 ล้านลูกบาศก์เมตร
 
             นั่นเป็นการส่งสัญญาณชัดเจนว่ายูเครนอยู่นอกเส้นทางการขนส่งท่อแก๊สในตลาดภาพรวม ความหมายของท่อแก๊สยูเครนให้ผลลัพธ์เท่ากับ 0 ด้านมูลค่าเศรษฐกิจ เพราะพลังการส่งแก๊สไปยุโรปทั้งกระแสเหนือ (55พันล้านลูกบาศก์เมตร) และกระแสใต้ (63 พันล้านลูกบาศก์เมตร) เท่ากับขนาดการขนส่งของรัสเซียไปยุโรปในปัจจุบัน ยูเครนต้องกินแห้วในสงครามครั้งนี้ มรดกท่อแก๊สของยูเครนที่ผ่านมานั้นเป็นสมบัติที่สร้างขึ้นในอดีตสหภาพโซเวียต แต่เมื่อเกิดการสูญเสียภูมิรัฐศาสตร์ครั้งใหญ่คือการล่มสลายของอดีตสหภาพโซเวียต 20 ปีต่อมา รัสเซียได้สร้างภูมิรัฐศาสตร์ใหม่คือท่อแก๊สในการต่อรองกับยุโรปและออกจากยูเครนอย่างสมบูรณ์เพื่อดูแลความมั่นคงด้านพลังงานให้แก่ยุโรป
 
             ประเทศไทยกำหนดเป็นประเทศที่จะดูแลความมั่นคงด้านอาหารให้แก่โลก ไม่รู้ว่าใช้ภูมิรัฐศาสตร์อย่างไร อย่างการสร้างความมั่นคงให้แก่ชาวนาลำดับต้นๆ ผู้บริโภคภายในประเทศและตลาดต่างประเทศหรือว่าขึ้นกับฤดูกาลธรรมชาติเป็นตัวกำหนดเป็นสำคัญ