พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง - ฝึกให้เห่า ฝึกให้เงียบ
หมาหลายบ้านที่ซื้อมาใหม่อาจไม่เห่าหรือส่งเสียงเป็นดังเช่นหมาตัวอื่นๆ ซึ่งเจ้าของรู้สึกกังวลว่าจะเป็นใบ้ จะไม่สามารถเตือนภัยหรือขับไล่ผู้บุกรุกได้ จึงเป็นเรื่องเดือดเนื้อร้อนใจต้องสอบถามกันมา ทางกลับกันก็ยังมีหมาอีกจำนวนไม่น้อยที่ส่งเสียงหรือเห่ามากเกินไป
การฝึกให้หมาเห่า ให้ส่งเสียง
ขั้นแรกให้คุณใส่ปลอกคอหมาด้วยขนาดพอเหมาะแล้วล่ามไว้กับเสาหรือที่ยึดเหนี่ยวอย่างแน่นหนาไม่ให้กระชากลากหลุดมาได้ จากนั้นหาของล่อหมา ต้องเป็นของที่เขาชอบ เช่น ของเล่นชิ้นโปรด ผ้าขนหนู ลูกบอล ฯลฯ ของเหล่านี้เป็นสิ่งที่หมาต้องการ คุณถือไว้ให้มั่น ห่างจากระยะที่หมาจะเข้าถึงแล้วก็โบกไกวเจ้าของล่อนี้ไปมาเป็นการยั่วยวน อาจออกท่าทางส่งเสียงเชียร์ให้เขาเกิดอารมณ์ร่วม มีอาการตื่นเต้นอยากได้ของนั้นอย่างแรง กระทั่งเริ่มส่งเสียงออกมาตามธรรมชาติ แม้ว่าจะเสียงอี๊ดๆ อ๊าดๆ อ้อแอ้ ครวญครางก็ยังดี
ทันทีที่เริ่มส่งเสียงให้คุณได้ยิน จงให้ของล่อชิ้นนั้นทันทีพร้อมกับการลูบไล้ ตบคอ ตบไหล่เบาๆ และคำชมคำยอจัดเป็นรางวัลที่เหมาะสม หมาบางตัวอาจกินเวลากว่าจะส่งเสียง บางตัวก็ค่อนข้างง่ายไม่นาน เจ้าของต้องมานะอดทนในการฝึก อย่าอารมณ์บูดเสียก่อนนะครับ จากนั้นให้หมั่นฝึกเช่นนี้ไปเรื่อยๆ เพิ่มการหลอกล่อให้ยาวนาน จนกว่าหมาจะส่งเสียงดังขึ้นจนคุณพอใจจึงให้รางวัล
คราวนี้เริ่มใส่คำสั่งลงไปในการฝึก เพื่อให้หมาได้เรียนรู้ว่าเมื่อใดควรส่งเสียง หรือเห่าตามความต้องการของนาย โดยใช้คำสั่งง่ายๆ เช่น “เห่า” หรือ “พูด” ฯลฯ สุดแท้แต่จะสรรหามา ใช้คำสั่งนี้ทุกครั้งที่ฝึก โดยใช้ซ้ำๆ ย้ำทุกครั้งจนหมาเข้าใจ และผสมผสานคำสั่งที่ได้รับกับการแสดงออก คือ “เห่า” ตามที่ถูกสั่งทุกครั้ง นั่นคือความสำเร็จ
การฝึกให้เงียบ หรือหยุดเห่า หยุดส่งเสียง
เริ่มฝึกเหมือนตอนที่ฝึกให้เห่าด้วยการล่ามหมาไว้แล้วออกคำสั่งให้ “เห่า” แต่คราวนี้ไม่ให้ของล่อเป็นรางวัล เราเพิ่มการสื่อสารด้วยสัญญาณมือคือ ใช้มือแบออกแล้วงอตัวขึ้นเหมือนจราจรห้ามรถ และใช้เสียงเป็นคำสั่งร่วม คือ “หยุด” รอจนหมาหยุดเห่า (แม้อาจจะนานหน่อย ก็ต้องยอม) จึงให้ของล่อและคำชมเป็นรางวัลโดยทันทีเฉกเช่นกรณีฝึกให้เห่านั่นเอง
ทั้งสองบทเรียน หรือการฝึกจำเป็นต้องกระทำสม่ำเสมอเพื่อตอกย้ำพฤติกรรม จนคุณมั่นใจได้ว่าเขาปฏิบัติตามอย่างสมบูรณ์ มิฉะนั้นอาจกลายเป็นปัญหาที่คุณสร้างขึ้นมานะครับ !
ปานเทพ รัตนากร