ภาษาอังกฤษแบบจีนๆ | คมชัดลึก

ทางการปักกิ่งเองได้พยายามรณรงค์ถอนรากถอนโคนภาษา "ชิงลิช" ที่ผิดทั้งไวยากรณ์และศัพท์แสงที่นำมาใช้มาหลายปีดีดีกแล้ว ตรงข้ามกับ โอลิเวอร์ รัดท์เก้ ผู้ผลิตสื่อมัลติมีเดียชาวเยอรมันวัย 32 ปีกลับไม่คิดอย่างนั้น แถมยังรณรงค์อย่างเอาจริงเอาจังให้ช่วยกันอนุรักษ์ภาษาชิงลิชกันดีกว่า ถึงขั้นจัดพิมพ์หนังสือมาแล้วถึง 2 เล่ม เล่มหนึ่งก็คือ "ชิงลิช : ผ่านกระบวนการแปล" ซึ่งขณะนี้ขายได้ 5 หมื่นเล่ม ชี้ให้เห็นข้อดีของภาษา "ชิงลิช" ว่าเต็มไปด้วยเสน่ห์และบ่งบอกถึงวัฒนธรรมอย่างหนึ่งของชาวจีนได้ดี อีกทั้งยังมีพลังในการโน้มน้าวใจไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง เสมือนหนึ่งเป็นภาษาใหม่ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะของแดนมังกรที่คนรุ่นหลังควรจะสืบทอดกันต่อไป

 "ภาษาชิงลิชนั้นมีอะไรน่าสนใจมากกว่าแค่คิดว่าเป็นภาษาอังกฤษแบบแตกๆ หักๆ ที่ไม่ถูกต้อง...ป้ายต่างๆ ของจีนบ่งบอกถึงความเป็นจีนในตัวเองซึ่งยิ่งช่วยเติมแต่งภาษาอังกฤษให้ยิ่งงดงามขึ้นและสอดคล้องกับรสนิยม ความชอบหรือแม้กระทั่งวิธีคิดแบบจีนๆ"

 รัดท์เก้ซึ่งขณะนี้พักในกรุงปักกิ่ง ยอมรับว่าชอบอ่านป้ายพวกนี้มากเนื่องจากมักจะเป็นภาษากวีเสียส่วนใหญ่ เช่น ป้ายหน้าห้องน้ำว่า "คุณสามารถสูดอากาศอันบริสุทธิ์ได้หลังปัสสาวะเยี่ยงอารยชนแล้ว" ในโลกตะวันตกนั้นจะไม่ใช้คำแสนสุภาพแบบนั้น แต่ในจีนแล้วไม่มีข้อกำหนดในเรื่องนี้ หรือป้ายจะเน้นไปที่การกระแทกกระทั้นอารมณ์ เช่น ป้ายที่สนามหญ้าแห่งหนึ่งในเมืองคุนหมิงเขียนว่า "ชีวิตของเราคงจะสิ้นสุดลงหากคุณเหยียบย่ำเราแรงๆ" ขณะที่ป้ายหนึ่งที่กำแพงเมืองจีนเตือนนักท่องเที่ยวว่า "อย่าลืมดับไฟหากไม่แล้งน้ำใจ"

 กระนั้น รัดท์เก้ก็ยอมรับว่าป้ายบางป้ายก็ใช้คำไม่ถูกเพราะเท่ากับไปตอกย้ำความรู้สึกของกลุ่มผู้ด้อยโอกาสทางสังคมอย่างเช่นคำว่า "ทางสำหรับคนง่อย" แทนที่จะใช้คำว่า "ทางสำหรับรถเข็น" หรือ "ห้องน้ำสำหรับผู้ไม่สมประกอบ" แทนที่จะใช้คำว่า "ห้องน้ำคนพิการ"

 "นับเป็นการท้าทายชาวตะวันตกให้ต้องขบคิดว่าทำไมเราถึงต้องขีดวงจำกัดการใช้คำบางคำด้วย ทำไมจะต้องถือเป็นธรรมเนียมตายตัว และทำไมจะต้องตั้งแง่รังเกียจการใช้กลุ่มคำบางกลุ่มในที่สาธารณะ"

บุญรัตน์ อภิชาติไตรสรณ์