'รับมือน้ำท่วม' ทุกอย่างต้องเสร็จปลายเดือนมิถุนายน | คมชัดลึก

                    ทำงานแก้ปัญหาน้ำอย่างต่อเนื่องสำหรับ ปลอดประสพ สุรัสวดี รมว.วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จาก ศปภ. มาจนถึง คณะกรรมการยุทธศาสตร์เพื่อวางระบบการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ (กยน.) เขาฟันธงว่า คนไทยทุกคนอย่าประมาทต้องเตรียมตัวรับภัยน้ำท่วม ในขณะที่ฝ่ายรัฐบาล การเตรียมตัวระยะสั้น ต้องพร้อมภายในเดือนมิถุนายน

                    ท่านนายกรัฐมนตรีประสงค์จะได้ผู้เชี่ยวชาญร่วมวางแผนแก้ไขปัญหาน้ำท่วม ไม่ต้องการให้ฝ่ายการเมืองเข้าไปยุ่งเพื่อไม่ให้มีผลประโยชน์ แต่ก็มีฝ่ายการเมืองชั้นแรกมี 2 คน คือ ท่านธีระ (วงศ์สมุทร รมว.เกษตรฯ) กับผม ไม่มีความเป็นรัฐมนตรี หัวโต๊ะคือท่านนายกฯ ที่เหลือเป็นผู้รู้ผู้เชี่ยวชาญหมด แบ่งเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มแรกคือ ผู้เชี่ยวชาญและมีประสบการณ์ อีกกลุ่มเป็นผู้เชี่ยวชาญและหนุ่มแน่น

                    ถามว่าบรรยากาศในที่ประชุมเป็นไงนะเหรอ รุ่นเด็กไม่พูดเลย รุ่นใหญ่ถือว่าเป็นผู้เชี่ยวชาญ ไม่ฟังใคร ถือว่ามีความรู้ ความเป็นคนมีอายุ ก็ใจน้อยนิดๆ ใครห้ามพูดไม่ได้ รวมความแล้วไม่มีอะไร ไม่ทะเลาะเบาะแว้งกัน แล้วก็ไม่มีใครกลัวใคร ส่วนที่ออกมาสัมภาษณ์ ก็ทำให้ประชาชนตื่นเต้น นักข่าวก็สนุกตื่นเต้น แต่จริงๆ ไม่มีอะไร

                    การแก้ปัญหาที่ผ่านมาเริ่มต้นจากการสร้างสมมุติฐานว่ากำลังจะเกิดอะไรขึ้น เป็นโปรแกรมใหญ่ๆ ที่ประกาศแล้ว ครม.เห็นชอบแล้ว ขั้นที่ 1 ประมวลทฤษฎี ขั้นที่ 2 ทำให้เป็นโปรแกรม ขั้นที่ 3 ทำให้เป็นโปรเจกท์ที่ประชาชนเข้าใจ จับต้องได้ เช่น การขุดลอกคูคลองที่ตื้นเขิน ซ่อมแซมอาคารที่พัง

                    ปัจจุบันถึงขั้นที่ 3 คลองไหนใครทำ เสร็จเมื่อไร ประตูน้ำเมื่อไรเสร็จ เริ่มชัดเจนขึ้นว่าจะทำอะไร ขณะนี้อยู่ในขั้นที่ 3 แต่สะดุดเล็กน้อย ตรงที่ฝ่ายค้านยื่นศาลรัฐธรรมนูญตีความ พ.ร.ก. ก็เลยจะเริ่มก็เริ่มไม่ได้ อันนี้เขาเรียกว่า มือไม่พาย ยังเอาเท้าราน้ำ

                    ขั้นที่ 4 คือทำแล้วกันได้จริงหรือไม่ ทุกอย่างต้องเสร็จภายในปลายเดือนมิถุนายน คือต้องเสร็จ หรือเกือบเสร็จ หรือต้องใช้งานได้ ต้องสู้น้ำได้

                    ขั้นที่ 5 เราจะตั้ง "ศูนย์บัญชาการ" มีรูปแบบเป็นคณะกรรมการ นายกรัฐมนตรีเป็นประธาน มีหน้าที่ตัดสินใจ มีผู้ทรงคุณวุฒิ หน่วยงานที่รองรับโดยมี "ศูนย์ข้อมูลกลาง" เสร็จ จะมีข้อมูลใช้ในการตัดสินใจ และศูนย์นี้ประชาชนเข้าถึงได้ด้วย ถ้าถึงจังหวะเตือน มือถือทุกเครื่องจะได้รับข้อความพร้อมกัน

ศูนย์ข้อมูลกลาง ประกอบด้วย

- ข้อมูลน้ำทั้งหมด น้ำมาก น้ำน้อย น้ำนิ่ง
- ข้อมูลอากาศทั้งหมด มีพายุ ความชื้น มีเมฆ มีหมอก
- ข้อมูลสภาพที่ดินทั้งหมด สูง ต่ำ เตี้ย ลึก ตื้น
- มีทีวีดูในจุดสำคัญ อยากรู้ว่า น้ำอยู่ตรงไหน กดปุ๊บรู้เลย ตัวเลขออกมา เมื่อก่อนแต่ละกระทรวง แต่ละกรมมีข้อมูล แต่ไม่เคยเชื่อมกัน ไม่เคยวิเคราะห์แบบองค์รวม นี่คือระยะสั้น

                    ในระยะยาว จะดูต้นน้ำ กลางน้ำและปลายน้ำ ต้นน้ำดูบนภูเขา ดูต้นไม้ สร้างอ่างเก็บน้ำเพิ่ม 2-3 อ่าง เพื่อป้องกันอุทกภัย พื้นที่ทิ้งน้ำ แก้มลิง ควรอยู่ตรงไหน ใครอาศัยอยู่บ้าง ทำมาหากินอะไร ช่วงน้ำท่วมจะทำยังไง จะให้ไปอยู่ที่ไหน ปลายน้ำคือ กทม. ปากอ่าว สันดอนทั้งหลาย จะทำยังไง รวมทั้ง "ฟลัดไดเวอร์ชั่น" หรือ "ทางเบี่ยงน้ำ" แต่ฟลัดเวย์ คือทางน้ำผ่าน อยู่ใน 6 ข้อ คือเตรียมที่พักน้ำ แต่ฟลัดไดเวอร์ชั่นเป็นระยะยาว

                    ถ้าเสร็จทำให้สถานการณ์ดีกว่าเดิม ถ้าท่วมก็ท่วมน้อย มาเร็วไปเร็ว ความเสียหายน้อย แต่ถ้าให้บอกว่าน้ำไม่ท่วมปีนี้ ไม่มีทาง คนที่พูดได้คือพระพิรุณ ก็ต้องไปเจรจากับพระพิรุณ

                    ปีนี้คนกรุงเทพฯ ต้องเตรียมตัวอยู่ในฐานะพร้อม 100% เจอหลายเด้ง เด้งที่ 1 คือลานีญายังไม่จางหายไป ลานีญาก็คือความชื้นในมหาสมุทรแปซิฟิกจากตะวันออกเข้ามาสู่ตะวันตก เด้งที่ 2 คือโลกร้อน ไอน้ำมาก เด้งที่ 3 กรุงเทพฯ ทรุด ยิ่งทรุดน้ำทะเลยิ่งมีฤทธิ์ระบายได้ยาก เด้งที่ 4 น้ำค้างทุ่ง ค้างเขื่อน ยังมีอยู่ ค้างที่สุพรรณบุรีก็ยังไม่หมด

                    หลักการที่สุดของที่สุดในภายภาคหน้า คือการระบายน้ำที่มีประสิทธิภาพที่สุด ลงทะเลให้เร็วที่สุด ชะลอน้ำก่อนเข้ากรุงเทพฯ ไกลๆ ไม่ใช่ชะลอในกรุงเทพฯ อ่างเก็บน้ำที่จะสร้างคือ แก่งเสือเต้น กับแม่วงศ์ เก็บน้ำได้ประมาณ 2,000-2,500 ล้านลูกบาศก์เมตร ถ้าสถานการณ์บอกว่าต้องสร้าง แต่ต้องออกแบบเพื่อป้องกันอุทกภัยเป็นสำคัญ ไม่ใช่เพื่อไฟฟ้า หรือการเกษตร

                    "ฟลัดไดเวอร์ชั่น" คือทางเบี่ยงน้ำ ต้องทำ ลดปริมาณน้ำที่ผ่านแม่น้ำเจ้าพระยา ครึ่งหนึ่งหรือ 1 ใน 3 ของปริมาณน้ำที่ไหลผ่านแม่น้ำเจ้าพระยา โครงการนี้แพงกว่าสร้างเขื่อน ถ้าให้สุดขั้วต้องทำที่นครสวรรค์ ถ้าไม่ได้ก็ต้องทำที่ชัยนาท อยุธยา จะถูกลง แต่สุดยอดต้องทำที่นครสวรรค์แต่แพงมากเป็นแสนแสนล้าน เมื่อไรที่มีฟลัดไดเวอร์ชั่นสำเร็จแล้ วผมมั่นใจว่าทุกคนนอนตาหลับ

                    สำหรับการเตือนภัยส่วนของผม มีหน้าที่รับผิดชอบเรื่องคลังข้อมูล การเชื่อมต่อกับทุกหน่วยงาน การพยากรณ์ทั้งหมด การเตือนภัยทั้งหมด การพยากรณ์น้ำท่วม เริ่มจาก 1.โมเดลสภาพอากาศ 2.เมื่อพายุเกิดขึ้นในมหาสมุทรแปซิฟิกเริ่มรางๆ 3.การเคลื่อนตัวของพายุ พ้นฟิลิปปินส์ ประเทศไทยต้องเริ่มเตือน 4.ปะทะอ่าวตังเกี๋ย เวียดนาม ต้องเตือนหนัก 5.เข้าไทยมักเป็นพายุโซนร้อน หรือลดระดับความรุนแรงลงเป็นร่องความกดอากาศ 6.ตกตรงไหน 7.รู้ปริมาณน้ำฝนที่แปลงเป็นน้ำเท่าเท่าไร 8.น้ำเริ่มไหล ตรงนี้ความแม่นยำ 100% คือเมื่อน้ำเริ่มไหล ต้องบอกแล้วว่าจะให้อยู่หรือให้ไป ให้ไปที่ไหน ระยะเวลาจากเริ่มมีพายุ จากขั้นที่ 0-8 มีเวลา 3 สัปดาห์ มีเวลามาก ไม่เหมือนแผ่นดินไหวสึนามิ

สูตรรับมือน้ำท่วมฉบับปลอดประสพ

เอาที่ผมทำนะ แต่ไม่ต้องทำตามผมทั้งหมดก็ได้ คือ

1.ต้องหาทางป้องกันบริเวณบ้านเอาไว้ก่อน
2.ป้องตัวบ้าน
3.การจัดเฟอร์นิเจอร์ ต่อไปนี้ต้องเคลื่อนย้ายได้
4.ชั้นบน สำรอง 1 ห้องเพื่อทำเป็นห้องครัว ห้องล้างจาน
5.ทำกันสาดไว้เลี้ยงสุนัข แมว
6.เตรียมการเก็บรถให้ปลอดภัย เช่น ทำที่จอดรถให้สูงขึ้น หรือรถยนต์น้ำหนักไม่เกิน 1,500 กก. ใช้ยางรถยนต์ขนาดใหญ่ 4 เส้น แผ่นไม้อัดวางข้างบน เอารถขึ้นบนนั้น รถจะลอย แต่ต้องผูกไว้ด้วยนะ
7.กรณีน้ำเข้าบ้านแล้ว เตรียมโครงเหล็กทำทางเดินออกจากตัวบ้านไปถึงประตู
8.เตรียมเครื่องปั่นไฟสำรองขนาดเล็ก
9.เรือขนาดเล็ก ต้องเตรียมตัว อย่าประมาท
ทั้งหมดนี้ ถึงเดือนกันยายนทุกคนต้องพร้อม

.................................

(สัมภาษณ์พิเศษ : ปลอดประสพ สุรัสวดี รมว.วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 'รับมือน้ำท่วม' ทุกอย่างต้องเสร็จปลายเดือนมิถุนายน)